Với định hướng khai thác những giá trị văn hóa truyền thống bằng tư duy thiết kế hiện đại, dự án Thiết kế nhận diện sự kiện “Nhịp Phách Bài Chòi” đã tạo được dấu ấn trong quá trình thực hiện và nhận được nhiều đánh giá tích cực từ Hội đồng chuyên môn.
Nhóm sinh viên bao gồm Nguyễn Trường Xuân Huy, Huỳnh Trọng Thuyết, Nguyễn Đoan Thi, Thái Khánh Vinh, Lê Minh Triệu, Lê Tường Vi với sự hướng dẫn của thầy Trần Quốc Cường.
Ngay từ định hướng đề tài, nhóm sinh viên đã lựa chọn Bài chòi – một giá trị văn hóa gắn liền với đời sống tinh thần và sinh hoạt cộng đồng của người dân Bình Định xưa, nay thuộc tỉnh Gia Lai làm chất liệu sáng tạo. Đây không chỉ là một loại hình nghệ thuật dân gian mà còn chứa đựng những giá trị về ký ức, văn hóa và cộng đồng được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Từ nghiên cứu văn hóa đến ý tưởng thiết kế
Điểm nổi bật của dự án nằm ở quá trình nghiên cứu thực tế mà nhóm sinh viên đã chủ động thực hiện. Thay vì chỉ khai thác Bài chòi thông qua sách, hình ảnh hay các nguồn tư liệu có sẵn, các bạn đã trực tiếp đi thực tế, quan sát, tìm hiểu và trải nghiệm không gian diễn xướng.
Từ cách thức chơi, tiếng phách, những câu hát, câu hô cho đến ý nghĩa của từng câu từ, từng hình ảnh và từng thẻ bài, nhóm đã từng bước tiếp cận Bài chòi từ góc nhìn của người nghiên cứu trước khi chuyển hóa thành ngôn ngữ thiết kế.
Quá trình này cũng giúp sinh viên xây dựng được kho tư liệu và dữ liệu hình ảnh riêng, tạo nền tảng cho việc chọn lọc, phân tích và phát triển các chất liệu thị giác phù hợp với dự án.
Chuyển hóa chất liệu truyền thống bằng tư duy thiết kế hiện đại
Từ những dữ liệu thu thập được, các bạn đã khai thác nhiều đặc trưng của Bài chòi như hình ảnh thẻ bài, màu sắc, nhịp điệu tiếng phách và không gian diễn xướng để phát triển thành các yếu tố nhận diện.
Điểm đáng ghi nhận là nhóm không dừng lại ở việc tái hiện những hình ảnh truyền thống, mà từng bước chuyển hóa chất liệu văn hóa thành ngôn ngữ thiết kế mới, phù hợp với tinh thần của một sự kiện hướng đến công chúng đương đại.
Hệ thống nhận diện được phát triển từ các sản phẩm thiết kế 2D, sau đó mở rộng sang video và thiết kế 3D, giúp hình dung rõ hơn về không gian và trải nghiệm tổng thể của sự kiện.
Khi thiết kế không chỉ là một sản phẩm thị giác
Với “Nhịp Phách Bài Chòi”, sinh viên đã có cơ hội tiếp cận một bài toán thiết kế rộng hơn so với việc xây dựng một logo hay một bộ ấn phẩm đơn lẻ.
Dự án là sự kết hợp giữa nghiên cứu văn hóa – thiết kế đồ họa – chuyển động – không gian và công nghệ 3D, qua đó hình thành một hệ thống trải nghiệm thị giác xoay quanh một giá trị văn hóa cụ thể.
Đây cũng là điểm cho thấy tinh thần chủ động học hỏi và khả năng mở rộng tư duy thiết kế của sinh viên: từ một chất liệu truyền thống, các bạn tìm cách xây dựng thành một hệ thống nhận diện có tính ứng dụng và khả năng phát triển đa nền tảng.
Giữ bản sắc truyền thống, mở ra cách tiếp cận mới
Một trong những bài toán quan trọng khi thiết kế các dự án lấy văn hóa làm chất liệu chính là sự cân bằng giữa tính truyền thống và tính đương đại. Làm thế nào để những giá trị nguyên bản vẫn được tôn trọng, nhưng đồng thời hình ảnh được thể hiện đủ mới mẻ, trực quan và gần gũi với thế hệ trẻ?
“Nhịp Phách Bài Chòi” chính là một quá trình thử nghiệm để sinh viên từng bước trả lời câu hỏi đó bằng ngôn ngữ của thiết kế.
Giá trị của một đồ án bắt đầu từ nghiên cứu
Thông qua dự án, Hội đồng chuyên môn ghi nhận ý thức khai thác giá trị văn hóa, tinh thần nghiên cứu nghiêm túc và khả năng chuyển hóa chất liệu thực tế thành sản phẩm thiết kế của nhóm sinh viên.
Điều đáng quý không chỉ nằm ở những sản phẩm cuối cùng, mà còn ở hành trình các bạn đã thực hiện: đi tìm hiểu, quan sát, lắng nghe, trải nghiệm và nghiên cứu, trước khi đưa những hiểu biết ấy trở lại trong từng quyết định thiết kế. Bởi với một đồ án mang yếu tố văn hóa, thiết kế không chỉ là tạo ra một hình ảnh đẹp.
Đó là quá trình lấy văn hóa làm chất liệu, lấy nghiên cứu làm nền tảng và dùng ngôn ngữ thiết kế hiện đại để kể lại câu chuyện truyền thống theo một cách mới gần gũi hơn với thế hệ trẻ. “Nhịp Phách Bài Chòi” là một dự án nơi tiếng phách của truyền thống gặp gỡ nhịp điệu của thiết kế đương đại.
Bộ môn Thiết kế đồ hoạ
FPT Polytechnic Quy Nhơn
