Pricing trong Logistics: Nghề “bán cước” không có tàu, nhưng phải giữ lợi nhuận cho doanh nghiệp

16:39 04/11/2026

Không sở hữu tàu, container hay xe đầu kéo, người làm Pricing trong ngành Logistics vẫn góp phần đưa hàng hóa đi khắp thế giới bằng một công việc tưởng chừng chỉ xoay quanh những bảng giá. Nhưng phía sau mỗi con số gửi đến khách hàng là cả quá trình tìm hiểu nhu cầu, khảo sát nhà cung cấp, tính toán chi phí và cân đối lợi nhuận. Với Pricing, báo được giá tốt chưa đủ, quan trọng hơn là phải bán đúng dịch vụ, đúng điều kiện và không để doanh nghiệp thua lỗ.

Pricing – Công việc đứng giữa nghiệp vụ Logistics và kinh doanh

Trong Logistics, sinh viên mới tìm hiểu ngành thường dễ hình dung công việc của OPS hay DOCS hơn. OPS gắn với hoạt động tại cảng, xử lý lệnh và tiến độ vận chuyển; DOCS phụ trách chứng từ, nơi một sai sót nhỏ trên vận đơn cũng có thể kéo theo nhiều vấn đề. Còn Pricing lại là vị trí có phần ít trực quan hơn: tiếp nhận yêu cầu báo giá, tìm giá từ nhà cung cấp, tính toán chi phí và đưa ra mức giá bán cho khách hàng.

Nghe qua, công việc có vẻ đơn giản. Chỉ cần nhận bảng giá từ hãng tàu, cộng thêm một khoản lợi nhuận rồi gửi cho khách. Nhưng nếu Pricing chỉ cần một người biết Excel và một hàm SUM, có lẽ doanh nghiệp Logistics đã không phải dành nhiều thời gian để xây dựng bộ phận này. Thực tế, một yêu cầu báo giá có thể bắt đầu bằng tin nhắn rất ngắn từ Sales: “Em ơi, check gấp cho anh giá một cont 40HC đi Rotterdam nhé. Khách đang đợi!”. Tuy nhiên, trước khi mở bảng giá và tìm tuyến vận chuyển, người làm Pricing cần xác định nhiều thông tin: hàng hóa là gì, trọng lượng bao nhiêu, dự kiến đi ngày nào, lấy hàng ở đâu, giao đến đâu và khách cần cước biển hay dịch vụ vận chuyển trọn gói.

Bởi cùng là một container từ Hải Phòng đi Rotterdam nhưng phương án báo giá có thể khác nhau tùy loại hàng, địa điểm lấy và giao hàng, lịch vận chuyển cũng như những dịch vụ đi kèm. Một container hàng nội thất thông thường không thể mặc nhiên áp dụng cùng cách tính với container hàng đặc biệt. Vận chuyển từ cảng đến cảng cũng khác với phương án lấy hàng tận nhà máy rồi giao đến kho khách tại châu Âu. Đó là lúc Pricing cần đặt đúng câu hỏi trước khi đưa ra con số. Một báo giá chỉ có ý nghĩa khi phản ánh đúng nhu cầu và phạm vi dịch vụ mà khách hàng thực sự cần.

Khi đã nắm rõ yêu cầu, người làm Pricing bắt đầu liên hệ các nhà cung cấp như hãng tàu, công ty vận tải hoặc đại lý Logistics để tìm giá. Trong công việc này, hai khái niệm thường xuyên được sử dụng là buy rate và sell rate – lần lượt là giá mua dịch vụ và giá bán cho khách hàng. Thoạt nhìn, bài toán khá dễ hiểu: mua dịch vụ với giá 900 USD, bán cho khách 1.000 USD, doanh nghiệp có khoản chênh lệch 100 USD. Nhưng con số này chưa chắc đã là lợi nhuận cuối cùng. Người làm Pricing cần kiểm tra kỹ các khoản phụ phí, chi phí vận chuyển nội địa và những điều kiện dịch vụ mà nhà cung cấp chưa bao gồm. Chỉ cần bỏ sót một khoản chi phí hoặc chưa xác nhận đầy đủ yêu cầu của khách, phần chênh lệch dự kiến có thể nhanh chóng bị thu hẹp. Vì vậy, mua rẻ bán đắt chưa phải toàn bộ câu chuyện. Điều quan trọng là người làm Pricing phải biết chính xác doanh nghiệp đang mua những dịch vụ nào, bán những dịch vụ nào và còn những khoản chi phí nào cần được tính đến.

Một hãng tàu có thể đưa ra cước biển thấp nhưng phụ phí cao. Nhà cung cấp khác có giá nhỉnh hơn nhưng sở hữu lịch tàu phù hợp, thời gian vận chuyển tốt hơn hoặc khả năng cung cấp container đúng thời điểm. Có phương án phải chuyển tải, có phương án đi nhanh hơn; mỗi lựa chọn đều đi kèm điều kiện riêng. Bên cạnh đó, giá cước quốc tế còn thay đổi theo thị trường, hãng tàu và thời điểm. Vì vậy, người làm Pricing cần quan tâm đến validity – thời hạn hiệu lực của giá. Một báo giá không chỉ cần thể hiện mức phí mà còn phải nêu rõ dịch vụ bao gồm những gì, chưa bao gồm khoản nào, áp dụng trong thời gian nào và có điều kiện đi kèm ra sao.

Những dòng lưu ý dưới bảng báo giá đôi khi dễ bị bỏ qua, nhưng lại có thể trở thành căn cứ quan trọng khi khách hàng đối chiếu báo giá cũ với mức giá mới. Với Pricing, tính chính xác và minh bạch trong từng điều kiện là yếu tố không thể xem nhẹ.

Sau quá trình so sánh, thương lượng và kiểm tra, báo giá được gửi đến Sales. Nhưng công việc chưa chắc đã kết thúc. Một tình huống quen thuộc có thể xuất hiện ngay sau đó: “Khách bảo bên khác rẻ hơn mình 50 đô. Giảm được không?”. Đây là lúc người làm Pricing cần giữ bình tĩnh và đánh giá lại phương án thay vì lập tức hạ giá. Trước hết, cần xác định khách hàng đang so sánh những dịch vụ có thực sự tương đương hay không. Cùng một tuyến vận chuyển nhưng lịch tàu, thời gian vận chuyển, phụ phí, thời hạn hiệu lực và phạm vi giao nhận có thể khác nhau.

Nếu hai phương án tương đương, Pricing có thể cân nhắc đàm phán lại với nhà cung cấp, xem xét mức lợi nhuận còn lại và giá trị lâu dài của khách hàng. Trong một số trường hợp, chấp nhận mức lãi thấp hơn để duy trì quan hệ với khách hàng lớn có thể là quyết định kinh doanh hợp lý. Tuy nhiên, bán dưới chi phí mà không nhận ra doanh nghiệp đang lỗ không phải chiến lược cạnh tranh. Bởi vậy, Pricing không chỉ là công việc tìm kiếm mức giá thấp nhất. Người làm nghề cần cân bằng giữa khả năng cạnh tranh, chất lượng dịch vụ, nhu cầu khách hàng và mục tiêu lợi nhuận của doanh nghiệp.

Pricing là vị trí nằm giữa nghiệp vụ Logistics và kinh doanh. Người làm nghề cần hiểu về vận tải, hãng tàu, container, lịch trình, Incoterms và các loại chi phí; đồng thời phải có khả năng đàm phán, tính toán và nắm bắt nhu cầu khách hàng. Excel là công cụ quan trọng trong quá trình tổng hợp, so sánh và tính toán giá. Tuy nhiên, một bảng tính đúng công thức nhưng sử dụng dữ liệu sai vẫn có thể cho ra kết quả không chính xác. Vì thế, người làm Pricing cần biết cách kiểm tra thông tin đầu vào, đối chiếu điều kiện dịch vụ và đánh giá tính khả thi của từng phương án.

Khi có thêm kinh nghiệm, công việc còn đòi hỏi khả năng nhìn nhận rộng hơn về hoạt động kinh doanh: tuyến nào là lợi thế của công ty, nhà cung cấp nào đáng tin cậy, vì sao khách hàng thường từ chối báo giá và tỷ lệ báo giá chuyển thành đơn hàng thực tế là bao nhiêu. Những dữ liệu này giúp doanh nghiệp xác định nên cạnh tranh bằng giá, thời gian vận chuyển hay chất lượng dịch vụ. Như vậy, phía sau mỗi bảng báo giá không chỉ là phép tính chi phí mà còn có quá trình phân tích thị trường, đánh giá nhà cung cấp và tìm hiểu hành vi khách hàng.

Công việc Pricing không phải lúc nào cũng kết thúc bằng một đơn hàng được chốt. Có buổi sáng người làm nghề liên hệ ba hãng tàu để hỏi giá, đến trưa khách thay đổi ngày xuất hàng, buổi chiều nhà cung cấp lại điều chỉnh mức phí. Thậm chí, sau nhiều giờ lập bảng so sánh, kiểm tra công thức và gửi báo giá, khách hàng có thể phản hồi rằng họ tạm thời chưa có kế hoạch xuất hàng.

Khi ấy, thành quả của một buổi làm việc có thể chỉ là một file Excel được chuẩn bị đầy đủ nhưng chưa có container nào được đặt chỗ. Dù vậy, mỗi tình huống đều mang lại kinh nghiệm: hỏi đúng yêu cầu, lựa chọn nhà cung cấp, thương lượng điều kiện và phân tích nguyên nhân khiến doanh nghiệp thắng hoặc chưa thể chốt đơn hàng. Người làm Pricing giỏi không đơn thuần là người gửi được nhiều báo giá nhất. Giá trị của công việc nằm ở khả năng hỗ trợ doanh nghiệp có được những đơn hàng phù hợp, có thể triển khai và tạo ra lợi nhuận.

Chiều thứ Sáu, sau ba lần điều chỉnh giá và vài cuộc điện thoại với hãng tàu, khách hàng cuối cùng gửi email: “Approved. Please proceed.” Báo giá được chấp nhận cũng là lúc Pricing chuyển sang bước tiếp theo: kiểm tra lại giá mua, xác nhận chỗ trên tàu và chuyển thông tin booking. Niềm vui khi chốt được đơn hàng nhanh chóng nhường chỗ cho công việc phối hợp giữa các bộ phận. DOCS chuẩn bị tiếp nhận thông tin chứng từ, OPS có thêm container cần xử lý tại cảng, còn Sales tiếp tục chăm sóc khách hàng khác. Một báo giá được duyệt không chỉ là kết quả của riêng Pricing mà còn mở đầu cho quá trình phối hợp để lô hàng được vận chuyển theo kế hoạch.

Với người làm nghề, cảm giác góp phần đưa một lô hàng từ Hải Phòng đến bên kia thế giới dù không sở hữu con tàu hay container nào cũng là một niềm vui đáng kể. Nhưng trong Logistics, khoảng nghỉ sau một đơn hàng thành công thường không kéo dài quá lâu.

Giảng viên Đỗ Hoàng Duy
Bộ môn Kinh tế
FPT Polytechnic Hải Phòng

Hỗ trợ tư vấn và giải đáp thông tin tuyển sinh FPT Polytechnic

Cùng chuyên mục

Đăng ký nhập học tại FPT Polytechnic 2026

  • Max. file size: 50 MB.
  • Max. file size: 50 MB.
  • Max. file size: 50 MB.