Bài tập “Ánh sáng trong đêm” trong môn Nhập môn Thiết kế đồ họa đã giúp sinh viên năm nhất tại FPT Polytechnic TP HCM bước đầu làm quen với tư duy thị giác và nguyên lý thiết kế.
Dưới sự hướng dẫn của giảng viên Lâm Ngọc Vân Anh, nhóm sinh viên, trong đó phần lớn chưa từng cầm cọ vẽ hay tiếp xúc với nguyên lý màu sắc, đã chọn một đề tài tưởng chừng đơn giản nhưng đầy tính khái quát: Ánh sáng và bóng tối, tĩnh lặng và chuyển động. Từ ý tưởng trung tâm này, nhóm xây dựng bố cục bằng ba hình cầu với kích thước tăng dần, tượng trưng cho ánh sáng lan tỏa trong không gian. Một dải lụa màu tím uốn lượn xuyên qua hình cầu trung tâm, tạo hiệu ứng chuyển động mềm mại. Phía sau là khung nền sử dụng các sắc độ xanh, từ xanh da trời, xanh dương đậm, xanh cổ vịt đến xanh đen, nhằm mô phỏng chiều sâu và không khí huyền ảo của đêm.
Sự chuyển sắc màu cam từ nhạt đến đậm trong hình cầu vừa mô phỏng ánh sáng lan tỏa, vừa là bài học thực tế đầu tiên về nguyên lý hòa sắc và phối cảnh. Đây cũng là cách để sinh viên tiếp cận tư duy không gian, một kỹ năng quan trọng trong thiết kế.
Thông qua bài tập, sinh viên dần nhận ra thiết kế không chỉ là việc “vẽ cho đẹp” mà là quá trình kết hợp giữa cảm xúc và tư duy logic. Việc phân chia sáng – tối trên dải lụa đòi hỏi kỹ thuật khéo léo trong phối màu và bố cục. Các hình khối lớn nhỏ khác nhau giúp người học hiểu về phối cảnh và sắp xếp lớp (layer), từ đó tạo chiều sâu thị giác cho tác phẩm. Quan trọng hơn cả, ánh sáng trong bài không chỉ là một yếu tố thị giác, mà mang tính biểu tượng – ẩn dụ cho hy vọng, vận động và định hướng. Đây là những khái niệm cốt lõi trong thiết kế truyền thông hiện đại.
Giảng viên Lâm Ngọc Vân Anh luôn nhấn mạnh: “Ý tưởng là linh hồn, kỹ thuật chỉ là công cụ”. Với tinh thần đó, nhóm sinh viên học cách đặt câu hỏi “Mình muốn người xem cảm nhận điều gì?” thay vì “Mình đang vẽ cái gì?”. Cách tư duy này giúp các bạn xây dựng được một “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt tác phẩm, từ hình khối, màu sắc đến cảm xúc thị giác và từng bước phát triển tư duy thiết kế mang tính biểu đạt.
Trong suốt quá trình làm bài, thay vì đưa ra lời giải cụ thể, giảng viên đóng vai trò người dẫn đường, đặt câu hỏi gợi mở, giúp sinh viên phản biện sáng tạo và tự phát hiện điểm chưa hợp lý trong thiết kế của mình. Nhờ đó, bài kiểm tra kết thúc học phần không còn là một sản phẩm mang tính hoàn thành mà trở thành trải nghiệm tự thấu hiểu khả năng và định hình cá tính thiết kế riêng.
“Ánh sáng trong đêm” là bước khởi đầu của những nhà thiết kế trẻ. Từ những hình khối tưởng như đơn giản, sinh viên học cách cảm thụ thẩm mỹ, tư duy hệ thống và truyền tải thông điệp bằng ngôn ngữ thị giác. Quan trọng hơn cả, các bạn nhận ra rằng thiết kế không phải là đặc quyền của người “có năng khiếu” mà là kỹ năng có thể rèn luyện bằng cách bắt đầu từ những nguyên lý cơ bản nhất.
Giảng viên Lâm Ngọc Vân Anh
Bộ môn Thiết kế đồ họa
FPT Polytechnic TP HCM
