Trong hành trình chinh phục nghệ thuật thị giác, lý thuyết suông sẽ không bao giờ là đủ. Đó là lý do chuyến đi ngoại khóa thực hành môn Kỹ Thuật Nhiếp Ảnh dành cho sinh viên ngành Thiết kế đồ Họa tại FPT Polytechnic TP HCM. Dưới sự dẫn dắt tận tình của cô Vân Anh, hành trình ấy đã diễn ra tại một địa điểm lý tưởng: công viên Ba Son, nơi giao thoa giữa lịch sử và hiện đại, giữa tĩnh tại và chuyển động, khi những tia nắng đầu tiên của bình minh vừa ló dạng.
Công viên Ba Son là một bức tranh đối lập hoàn hảo: sự cổ kính, trầm mặc của những di tích lịch sử một thời đặt cạnh sự phóng khoáng, hiện đại của những tòa nhà chọc trời. Khi bình minh lên, ánh sáng vàng óng không chỉ tô điểm cho những khối bê tông kính mà còn tạo ra những màn phản quang kỳ ảo, biến mặt tiền các tòa nhà thành những tấm gương khổng lồ phản chiếu bầu trời. Đây chính là “phòng thí nghiệm” ánh sáng tự nhiên lý tưởng nhất cho các nhiếp ảnh gia trẻ.
Sinh viên được thử thách trong việc quan sát và nắm bắt “khoảnh khắc vàng” – thời điểm ánh sáng dịu nhất và đẹp nhất trong ngày, một kỹ năng mà không một bài giảng nào trong lớp có thể truyền tải trọn vẹn. Từ hình dạng thẳng tắp, uy nghi của cột cờ tạo thành một đường dẫn mạnh mẽ trong bố cục, đến khoảnh khắc bất ngờ khi đàn chim bồ câu bay lượn trên Phố đi bộ Nguyễn Huệ, tất cả đều là những “nguyên liệu” sống động để các em rèn luyện con mắt thẩm mỹ, kỹ năng bố cục và phản xạ bấm máy.
Trong suốt quá trình ấy, sự hiện diện và hỗ trợ của cô Lâm Ngọc Vân Anh là nhân tố then chốt làm nên thành công của chuyến đi. Không chỉ là người hướng dẫn kỹ thuật, cô còn là một người truyền cảm hứng. Từng nhóm sinh viên được cô quan sát, góp ý trực tiếp về góc máy, cách điều chỉnh tam giác phơi sáng (khẩu độ, tốc độ, ISO) để xử lý những tình huống ánh sáng phức tạp lúc rạng đông.
Giảng viên Vân Anh đã chỉ ra cách biến những thách thức như sự tương phản mạnh giữa vùng sáng và vùng tối thành điểm nhấn nghệ thuật, hay cách chờ đợi để bắt trọn khoảnh khắc đàn chim bay tạo thành một đường nét mềm mại giữa khung hình. Sự hỗ trợ này không dừng lại ở kỹ thuật, mà còn là việc khơi gợi cho các em một cái nhìn sâu sắc hơn về ý nghĩa của bức ảnh: đó không chỉ là ghi lại cảnh vật, mà là kể một câu chuyện về sự chuyển mình của một thành phố, nơi quá khứ và tương lai cùng song hành.
Những chia sẻ từ phía sinh viên sau chuyến đi càng khẳng định giá trị của hoạt động này. Nhiều bạn bày tỏ sự ngỡ ngàng khi lần đầu tiên tự mình “săn” được những shot hình đẹp ngoài sức tưởng tượng trong điều kiện ánh sáng tự nhiên. Tại đây, sinh viên học được bài học về sự kiên nhẫn, về cách cảm nhận và tôn trọng nhịp điệu của thiên nhiên, và quan trọng hơn hết là cách làm việc nhóm, cùng nhau trao đổi góc nhìn và học hỏi lẫn nhau.
Việc khuyến khích những chủ đề thực hành như thế này là viên gạch nền móng xây dựng năng lực cốt lõi cho sinh viên trong môi trường làm việc thực tế đầy cạnh tranh. Trong ngành Thiết kế đồ Họa, khả năng sáng tạo là điều kiện tiên quyết, nhưng sáng tạo phải dựa trên nền tảng kỹ thuật vững chắc và một con mắt thẩm mỹ tinh tường.
Một designer giỏi không chỉ thiết kế đẹp trên màn hình máy tính, mà phải hiểu về ánh sáng, bố cục, cách một hình ảnh được tạo ra và cảm xúc nó truyền tải. Những bức ảnh chân thực do chính các em chụp sẽ trở thành kho tài nguyên độc đáo, mang đậm dấu ấn cá nhân để sử dụng trong các dự án đồ họa, poster, website sau này, thay vì sử dụng hình ảnh có sẵn trên mạng. Hơn thế, trải nghiệm này rèn luyện tư duy thích nghi và giải quyết vấn đề – những kỹ năng vô giá. Ánh sáng tự nhiên luôn biến đổi, cảnh vật luôn chuyển động, buộc người chụp phải ra quyết định nhanh chóng và chính xác. Áp lực đó trong một môi trường thực tế chính là bài tập mô phỏng hoàn hản cho áp lực deadline và yêu cầu khắt khe từ khách hàng trong ngành sáng tạo.
Chuyến đi ngoại khóa tại công viên Ba là một hành trình chuyển hóa, nơi sinh viên không chỉ thu hoạch được những bức ảnh đẹp, mà còn thu nhận được những bài học thực tiễn về cái đẹp, về kỹ năng và về thái độ làm việc chuyên nghiệp. Những trải nghiệm quý giá như thế này chính là cầu nối vững chắc nhất, giúp các nhà thiết kế đồ họa tương lai của FPT Polytechnic tự tin bước ra thế giới, không chỉ với phần mềm trong tay, mà với một tâm hồn nghệ sĩ và một con mắt nhìn thấu đáo vẻ đẹp tiềm ẩn trong từng khoảnh khắc của cuộc sống.
Giảng viên Lâm Ngọc Vân Anh
Bộ môn Thiết kế đồ họa
FPT Polytechnic TP HCM
