Trong hệ thống điện công nghiệp, tủ điện là trung tâm điều khiển, bảo vệ và vận hành toàn bộ thiết bị. Mỗi thiết bị bên trong tủ điện đều có chức năng riêng biệt và đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hệ thống hoạt động an toàn, ổn định và chính xác. Tại FPT Polytechnic Cần Thơ, sinh viên ngành Công nghệ kỹ thuật điều khiển & Tự động hóa được đào tạo bài bản để hiểu sâu – dùng đúng – lắp chuẩn các thiết bị này.
CB – Thiết bị đóng cắt (Circuit Breaker)
CB là thiết bị bảo vệ quá dòng, quá tải và ngắn mạch. Khi dòng điện vượt mức cho phép, CB tự động ngắt để bảo vệ mạch điện và thiết bị phía sau. Có nhiều loại CB như: MCB (dân dụng), MCCB (công nghiệp), và ACB (công suất lớn). Sinh viên cần nắm rõ cách chọn CB theo dòng định mức và khả năng chịu ngắn mạch.
Contactor – Khởi động từ
Contactor là thiết bị đóng – ngắt mạch từ xa, dùng để điều khiển động cơ, máy bơm, quạt công nghiệp… Ưu điểm của contactor là hoạt động linh hoạt, dễ kết nối với relay, timer để tạo mạch tự động. Việc lựa chọn contactor đúng dòng điện và số cực là kỹ năng quan trọng mà sinh viên được thực hành thường xuyên.
Relay – Rơ-le điều khiển
Relay là thiết bị dùng để kích hoạt hoặc ngắt mạch điều khiển khi có tín hiệu từ cảm biến hoặc thiết bị đầu vào. Có nhiều loại relay như: relay trung gian, relay nhiệt (bảo vệ quá tải), relay thời gian. Mỗi loại relay đều có cấu tạo và nguyên lý hoạt động riêng – là nội dung trọng tâm trong môn “Điện công nghiệp” tại trường.
Timer – Bộ định thời
Timer giúp tạo độ trễ thời gian trong mạch điện – ví dụ: khởi động động cơ sau 5 giây, hoặc tắt thiết bị sau 30 giây hoạt động. Có hai loại timer chính: timer cơ học và timer điện tử. Việc thiết kế mạch có timer giúp hệ thống vận hành theo chu trình tự động hóa.
Biến áp – Thiết bị đổi điện áp
Biến áp (transformer) dùng để tăng hoặc giảm điện áp cho phù hợp với thiết bị sử dụng. Trong tủ điện, biến áp cách ly thường được dùng để lấy nguồn 24V hoặc 12V cấp cho mạch điều khiển. Việc hiểu rõ công suất và cấu tạo biến áp giúp sinh viên thiết kế tủ điện an toàn và tối ưu.
Hiểu đúng và sử dụng thành thạo các thiết bị như CB, contactor, relay, timer, biến áp là yêu cầu cốt lõi đối với bất kỳ kỹ thuật viên nào trong lĩnh vực điện – tự động hóa. Tại FPT Polytechnic Cần Thơ, sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn trực tiếp lắp ráp – đấu nối – kiểm tra hoạt động các thiết bị này ngay tại phòng thực hành.
Nếu bạn đang quan tâm đến ngành tự động hóa, hãy bắt đầu từ việc tìm hiểu các thiết bị trong tủ điện – và hãy để FPT Polytechnic đồng hành cùng bạn trên hành trình trở thành một kỹ thuật viên chuyên nghiệp – hiểu sâu – làm được.
Giảng viên Trần Ngọc Sơn
Bộ môn Điện – Cơ khí
FPT Polytechnic Cần Thơ
