Trong thế giới Thiết kế Đồ Họa, việc làm chủ các nguyên tắc bố cục và luật thị giác không chỉ là kỹ năng, mà còn là ngôn ngữ để kể chuyện. Nhóm sinh viên FPT Polytechnic TP HCM đã biến bài tập cuối kỳ môn “Luật xa gần và Bố cục” thành một tác phẩm nghệ thuật giấy cắt (paper cut) đầy cảm xúc, dựa trên nền tảng vững chắc của trục bố cục 1/3. Tác phẩm không chỉ đẹp mắt trên giấy mà còn tỏa sáng rực rỡ dưới ánh đèn, mở ra một chiều sâu biểu đạt mới.
Tác phẩm lấy cảm hứng từ một khung cảnh hùng vĩ và đầy ẩn dụ như điểm Nhấn Chính (Điểm Vàng 1/3 Trên) là chú sư tử uy nghiêm đứng trên đỉnh đồi, chiếm vị trí gần người quan sát nhất trong tổng thể. Đây là điểm đến đầu tiên của ánh mắt người xem, biểu tượng cho sức mạnh, sự kiêu hãnh và vị thế làm chủ.
Điểm Nhấn Thứ Cấp 1 (Điểm Vàng 1/3 Trái): Tòa lâu đài cổ kính nằm gọn ở vị trí 1/3 bên trái khung hình, phía dưới chân đồi. Nó tạo ra lớp trung cảnh, gợi sự bí ẩn, lịch sử và điểm đến. Và điểm Nhấn Thứ Cấp 2 (Điểm Vàng 1/3 Phải) là Mặt trời rực rỡ hoặc lặn được đặt ở vị trí 1/3 bên phải, trên đường chân trời xa xăm. Nó mang lại ánh sáng, hy vọng và chiều sâu không gian.
Ba chủ thể được kết nối một cách tinh tế, tạo thành đường dẫn thị giác tự nhiên. Mắt người xem bắt đầu từ chú sư tử nổi bật trên đồi, di chuyển sang trái khám phá tòa lâu đài bí ẩn, rồi hướng tầm mắt về phía xa bên phải nơi mặt trời tỏa sáng và quay lại với sư tử. Sự sắp xếp này tạo nên một vòng tuần hoàn thị giác hài hòa và giữ chân người xem.
Tại sao lại là Sư Tử, Lâu Đài Và Mặt Trời?
“Nhóm chúng mình muốn một bố cục rõ ràng minh họa được Luật Xa Gần (sư tử gần, lâu đài xa hơn, mặt trời xa nhất) và tạo điểm nhấn mạnh bằng quy tắc 1/3. Sau nhiều buổi thảo luận và phác thảo, ba hình ảnh này được chọn vì tính biểu tượng mạnh mẽ và khả năng kết nối câu chuyện: Sức mạnh (Sư tử) – Nền tảng/Hành trình (Lâu đài) – Hy vọng/Tương lai (Mặt trời). Chúng tạo ra một khung cảnh vừa hiện thực vừa mang tính ẩn dụ.” – Nhóm chia sẻ.
“Ý tưởng ban đầu có rất nhiều chi tiết. Nhưng sau khi thử nghiệm bố cục, nhóm quyết định lược. Chúng mình nhận ra rằng chỉ cần 3 chủ thể chính đặt đúng các điểm vàng 1/3, kết hợp với đường dốc của ngọn đồi (cũng tuân thủ hướng chéo 1/3) đã đủ tạo nên sự cân bằng động lực và dẫn dắt mắt nhìn cực kỳ hiệu quả. Sự đơn giản này càng làm nổi bật nguyên tắc thiết kế cốt lõi.”
Sau khi định hình bố cục hoàn chỉnh trên bản vẽ, nhóm bắt tay vào làm mô hình paper cut 3D. Nhóm bắt đầu từ bản vẽ kỹ thuật, các lớp giấy được cắt tỉ mỉ bằng dao trổ chuyên dụng. Mỗi chủ thể (sư tử, đồi, lâu đài, mặt trời) được cắt thành các lớp riêng biệt với độ dày và khoảng cách khác nhau để tạo chiều sâu không gian rõ rệt, ứng dụng Luật Xa Gần: Lớp gần (sư tử, đồi) dày và chi tiết hơn, các lớp xa (lâu đài, mặt trời) mỏng và đơn giản hóa hơn.
Điểm đột phá của tác phẩm nằm ở hiệu ứng khi được đặt trong môi trường chiếu sáng, nhóm chia sẻ thêm: “Khi đặt đèn phía sau mô hình giấy, mình thực sự ồ lên vì kinh ngạc! Ánh sáng xuyên qua các lớp giấy tạo ra hiệu ứng trong suốt và bóng đổ vô cùng kỳ diệu. Mặt trời bỗng trở nên rực rỡ như thật. Lâu đài phía xa hiện lên mờ ảo, đầy bí ẩn. Ngay cả chú sư tử trên đồi cũng được tôn lên bởi những vùng sáng tối rõ rệt, càng thêm phần uy nghi.
Ánh sáng không chỉ làm đẹp, nó còn khuếch đại cảm xúc và câu chuyện mà bố cục và các biểu tượng muốn truyền tải, đồng thời cực kỳ minh họa cho sự tương tác giữa không gian và ánh sáng trong nghệ thuật thị giác.”
Bài ASM cuối là một minh chứng sinh động cho việc nắm vững và sáng tạo ứng dụng các nguyên lý thiết kế cơ bản. Việc lựa chọn và sắp xếp ba chủ thể biểu tượng mạnh mẽ trên trục bố cục 1/3 đã tạo nên một tác phẩm có khả năng dẫn dắt thị giác và kể chuyện hiệu quả.
Quá trình từ ý tưởng đến phác thảo, lược bỏ chi tiết thừa và cuối cùng là hiện thực hóa bằng kỹ thuật paper cut 3D cho thấy sự đầu tư nghiêm túc và tư duy sáng tạo. Đặc biệt, hiệu ứng ánh sáng đã biến tác phẩm giấy thông thường thành một trải nghiệm thị giác đa chiều, rực rỡ và đầy cảm xúc, chứng minh rằng sự am hiểu nguyên lý kết hợp với chất liệu và kỹ thuật phù hợp có thể tạo nên những tác phẩm nghệ thuật thị giác ấn tượng, vượt ra ngoài khuôn khổ một bài tập đơn thuần. Tác phẩm không chỉ đạt yêu cầu môn học mà còn là một bước tiến đẹp trong hành trình sáng tạo của ba nhà thiết kế trẻ đầy tiềm năng.
Giảng viên Lâm Ngọc Vân Anh
Bộ môn Thiết kế đồ hoạ
FPT Polytechnic TP HCM
