Giữa nhịp sống hiện đại, những giá trị truyền thống vẫn âm thầm được gìn giữ qua bàn tay của người lao động và góc nhìn sáng tạo của thế hệ trẻ. Bộ Photobook “Nhịp thoi đưa bên dòng sông Hậu” của sinh viên Vương Tấn Phú, ngành Thiết kế đồ họa tại FPT Polytechnic cơ sở Cần Thơ, là hành trình ghi lại vẻ đẹp mộc mạc nhưng đầy sức sống của làng nghề dệt chiếu Định Yên (Đồng Tháp). Không chỉ tái hiện không gian lao động đậm chất Nam Bộ, sản phẩm còn góp phần lan tỏa tình yêu với di sản văn hóa truyền thống qua ngôn ngữ nhiếp ảnh giàu cảm xúc.
Dòng sông Hậu hiền hòa không chỉ bồi đắp phù sa mà còn là nơi nuôi dưỡng làng nghề dệt chiếu Định Yên (huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp). Qua ống kính của Vương Tấn Phú, làng nghề hiện lên không chỉ là một xưởng sản xuất thủ công, mà là một không gian văn hóa đầy màu sắc, nơi “bàn tay dệt nên hồn quê”.
Gìn giữ di sản trăm năm
Tấn Phú lựa chọn Định Yên bởi sự trân trọng dành cho một làng nghề đã tồn tại hơn 100 năm, từ cuối thế kỷ XIX. Việc làng chiếu được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2013 chính là nguồn cảm hứng lớn để tác giả thực hiện bộ ảnh này. Phú muốn ghi lại những công đoạn công phu, từ sợi lác thô sơ đến những tấm chiếu rực rỡ, nhằm tôn vinh giá trị lao động và niềm tự hào của người dân xứ sen hồng.
Phân tích bộ ảnh: Sự giao thoa giữa ánh sáng và màu sắc
Bộ ảnh của Tấn Phú gây ấn tượng mạnh về thị giác nhờ sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kỹ thuật nhiếp ảnh và cảm xúc.
Tác giả sử dụng đa dạng góc máy, từ những góc toàn cảnh mô tả sân phơi lác rực rỡ sắc màu đến những góc cận cảnh đặc tả đôi bàn tay chai sần nhưng khéo léo đang điều khiển khung dệt. Đặc biệt, khung hình chụp thấp bắt trọn ánh mắt của người thợ già bên khung cửi tạo nên một sức nặng cảm xúc đáng nể.
Phú đã khéo léo tận dụng ánh sáng tự nhiên và luồng khói từ nồi nhuộm lác để tạo nên những bức ảnh mang tính điện ảnh. Những tia nắng xuyên qua mái hiên chạm vào từng sợi lác tạo nên sự lung linh, huyền ảo cho một công việc vốn dĩ rất nhọc nhằn.
Sự tương phản giữa sắc đỏ, sắc xanh rực rỡ của những bó lác nhuộm với tông màu trầm mặc, rêu phong của xưởng dệt cũ tạo nên một nhịp điệu màu sắc rất riêng, đậm chất Nam Bộ. Những bức ảnh đen trắng được đan xen một cách tinh tế để nhấn mạnh vào biểu cảm và ký ức của người lao động.
Tình yêu trong từng sợi lác
Thông qua dự án, Vương Tấn Phú chia sẻ:”Chi chiếu không chỉ là vật dụng mà còn là ký ức, là niềm tự hào nối liền quá khứ và hiện tạ. Với mình, mỗi sợi lác dệt vào không chỉ là nguyên liệu, mà còn mang theo “tình yêu lao động” và hơi thở của đất, của người. . Mình mong muốn thông qua bộ ảnh, người xem có thể cảm nhận được niềm hạnh phúc và đam mê vẫn luôn cháy bỏng trong lòng những nghệ nhân làng chiếu.
Dưới góc độ chuyên môn, Thầy Trọng Nhân nhận xét: “Tôi đánh giá cao khả năng kể chuyện bằng hình ảnh của Vương Tấn Phú. Bạn không chỉ chụp ảnh đẹp, mà còn biết cách “phỏng vấn” đối tượng bằng ống kính để lấy được những khoảnh khắc đời thường đắt giá. Cách bạn xử lý độ tương phản và chi tiết trong các bức ảnh đen trắng cho thấy một tư duy nhiếp ảnh nghiêm túc và nhạy bén. Đây là một tập Photobook thành công trong việc kết nối giữa kỹ thuật thiết kế hiện đại và giá trị văn hóa truyền thống, thể hiện đúng tinh thần của một sinh viên Thiết kế đồ họa có chiều sâu.”
Giảng viên Trần Trọng Nhân
Bộ môn Thiết kế đồ hoạ
FPT Polytechnic Cần Thơ
