Một buổi học hiệu quả không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận kiến thức mà còn ở cách ghi nhớ và vận dụng chúng một cách linh hoạt. Tuy nhiên, giữa vô vàn thông tin, làm thế nào để đảm bảo rằng những gì học hôm nay không bị quên ngay ngày mai? Đây chính là lúc hoạt động “Ghi nhớ và trích xuất thông tin” tại FPT Polytechnic Cần Thơ phát huy tác dụng, giúp quá trình học tập trở nên khoa học, hiệu quả và đầy hứng khởi.
Không đơn thuần là một bài tập rèn luyện trí nhớ, hoạt động này kết hợp giữa khả năng tư duy, phản xạ, làm việc nhóm và ứng dụng thực tiễn. Nhờ đó, thông tin không chỉ được lưu trữ một cách có hệ thống mà còn có thể được truy xuất nhanh chóng, giúp người học tự tin hơn trong việc diễn đạt và sử dụng kiến thức đã tiếp thu.
Ở hoạt động này, sinh viên không cần phải ghi chép liên tục mà vẫn nhớ lâu. Cả lớp sẽ rèn luyện cách ghi nhớ thông tin một cách chủ động, thay vì cắm cúi viết mà chẳng nhớ nổi mình vừa học gì. Bên cạnh đó, sinh viên được cải thiện phản xạ nói và tư duy logic. Khi cần trích xuất thông tin một cách trôi chảy, sinh viên sẽ rèn luyện kỹ năng diễn đạt mạch lạc hơn.
Cách chơi chi tiết như sau:
Phiên bản 1: Ghi nhớ và trích xuất thông tin bằng nói
(Sử dụng khi học bài mới, đặc biệt là các đoạn văn hoặc thông tin quan trọng)
Bước 1: Chia nhóm và phân vai
- Cả lớp sẽ được chia thành các nhóm nhỏ (4-5 người/nhóm). Mỗi nhóm sẽ chọn một người làm “chủ trì” (người có nhiệm vụ hướng dẫn và kiểm tra trí nhớ các thành viên còn lại).
Bước 2: Đọc – Ghi nhớ thông tin
- Giảng viên cung cấp một đoạn thông tin ngắn (có thể là bài đọc, hình ảnh, thông tin về một chủ đề mới, hoặc danh sách từ khóa quan trọng).
- Mỗi nhóm có 3-5 phút để đọc và ghi nhớ nội dung này.
- Không được ghi chép! Mọi thông tin chỉ được lưu vào bộ nhớ thần thánh mà thôi.
Bước 3: Trích xuất thông tin
- Sau thời gian ghi nhớ, giảng viên sẽ đưa ra các câu hỏi về nội dung vừa đọc.
- Mỗi nhóm lần lượt trả lời. Nếu nhóm này không trả lời được, nhóm khác có quyền “cướp cơ hội” bằng cách giơ tay thật nhanh.
- Câu trả lời cần ngắn gọn, chính xác và đúng trọng tâm.
- (Sinh viên đang cố gắng nhìn tranh và ghi nhớ thông tin ở từng bức tranh trước khi trả lời câu hỏi của giảng viên)
Phiên bản 2: Ghi nhớ từ vựng và trích xuất bằng viết
(Sử dụng khi học từ vựng hoặc thuật ngữ chuyên ngành)
Bước 1: Nhìn – Nhớ – Không ghi ngay!
- Giảng viên chiếu lên màn hình hoặc phát một danh sách từ vựng quan trọng.
- Các nhóm có 2-3 phút để đọc và ghi nhớ.
- Không được viết xuống bất cứ điều gì! Chỉ có nhìn – lẩm nhẩm – ghi vào não.
Bước 2: Ẩn thông tin – Ghi nhớ theo nhóm
- Khi thời gian ghi nhớ kết thúc, giảng viên sẽ tắt màn hình hoặc thu lại danh sách từ vựng.
- Mỗi nhóm có 2 phút để cùng nhau thảo luận và kiểm tra xem mình nhớ được bao nhiêu từ.
- Họ có thể nhẩm lại với nhau, dùng body language hoặc bất cứ cách nào để giúp nhau nhớ tốt hơn.
Bước 3: Trích xuất bằng viết
- Giảng viên yêu cầu mỗi nhóm lấy giấy và viết lại toàn bộ những từ vựng mà họ nhớ được.
- Nhóm nào ghi được nhiều từ đúng nhất sẽ thắng.
- Nếu muốn thêm thử thách, giảng viên có thể yêu cầu mỗi nhóm viết một câu ví dụ cho mỗi từ.
Hoạt động này mang đến lợi ích không tưởng có thể kể đến như cải thiện trí nhớ đáng kể, tăng cường khả năng tư duy nhanh, làm cho việc học trở nên vui hơn, xây dựng tinh thần đồng đội,…
Một số mẹo để hoạt động đạt hiệu quả cao nhất:
- Chọn nội dung phù hợp: Không nên chọn thông tin quá dài hoặc quá phức tạp, nên có điểm nhấn để dễ ghi nhớ.
- Luôn có yếu tố thử thách: Hạn chế thời gian hoặc yêu cầu trả lời nhanh để tăng độ kịch tính.
- Kết hợp các hình thức khác nhau: Ghi nhớ có thể đi kèm với hình ảnh, âm thanh, hành động để tăng hiệu quả.
- Giữ bầu không khí thoải mái: Học là vui, nên không ai bị ép buộc! Nếu sinh viên thấy áp lực, có thể cho phép dùng “quyền trợ giúp” từ đồng đội.
Giảng viên Trần Ngọc Lành
Bộ môn Cơ bản
FPT Polytechnic Cần Thơ
