Ngày nay cùng sự phổ biến của Java, JavaScript hay Python, ngôn ngữ C ngày càng ít được coi trọng và phổ biến cũng như hấp dẫn sinh viên mới bước chân vào trường. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia IT cũng như các giảng viên IT trong các trường Đại học hay Cao đẳng TP HCM nói chung và cả nước nói riêng đều khuyên rằng đối sinh viên mới vào trường học ngôn ngữ lập trình C. Đây là bước đi quan trọng và cần thiết để xậy dựng nền tảng vững chắc, tạo tiền đề cho các bước đi tiếp theo trong quá trình học tập cũng như xây dựng sự nghiệp trong lĩnh vực công nghệ thông tin.
Ngôn ngữ lập trình C ra đời rất sớm từ năm 1970 và là ngôn ngữ cơ sở cũng như nền tảng của nhiều ngôn ngữ lập trình hiện đại , ví dụ: C++, C# cùng với Java và nhiều ngôn ngữ lập trình khác đều kế thừa từ C về cú pháp và cấu trúc. Điều nay có nghĩa khi chúng ta nắm vững ngôn ngữ lập trình C, việc chuyển đổi qua các ngôn ngữ khác sẽ trở nên dễ dàng hơn với nền tảng mà chúng ta đã tích lũy khi học ngôn ngữ C.
Một trong những lý do quan trọng là đối ngôn ngữ C là khả năng tối ưu hóa hiệu suất chương trình và quản lý bộ nhớ rất hiệu quả. Trong khi nhiều ngôn ngữ hiện đại sau C thì sẽ che dấu những khía cạnh này làm cho việc lập trình trở nên đơn giản hơn đối người học, ngoài ra đối ngôn ngữ lập trình C yêu cầu người lập trình phải làm việc sát với phần cứng hơn.
Điều này giúp tối ưu hóa chương trình cũng như giúp sinh viên có nhìn và nhận thức sâu sắc về quá trình hoạt động của hệ thống máy tính như thế nào! Cách hệ điểu hành quản lý tài nguyên, quản lý bộ nhớ về cấp phát và sử dụng trong quá trình chạy chương trình như thế nào.
Ngày nay cùng phát triển ngôn ngữ Python trong lập trình AI, các ngôn ngữ Java, C++ ,C# hấp dẫn đối người học và C ngày càng được ít sự quan tâm hơn cũng như nhu cầu lập trình C không nhiều nhưng trong một số lĩnh vực đòi hỏi hiệu suất cao như phát triển hệ thống nhúng, phần mềm điềm khiển thiết bị và đặt biệt phát triển hệ điều hành.
Trong một số ngành công nghiệp đặc thù như hàng không, thiết bị y tế , công nghệ phần cứng vẫn yêu cầu lập trình C có trình độ cao, do đó việc học nắm vững ngôn ngữ C cũng mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp trong tương lai cho sinh viên ngành CNTT.
Đối ngôn ngữ lập trình C: khi học sinh viên không chỉ viết code hiệu quả mà còn phát triển khả năng tư duy logic và giải quyết vấn đề. Bởi vì ngôn ngữ C yêu cầu sinh viên chú ý chi tiết nhỏ từ việc quản lý bộ nhớ đến tối ưu hóa giải thuật, khi học qua ngôn ngữ C các kỹ năng này được tích lũy và kết quả sinh viên sau khi học xong ngôn ngữ C thường có kỹ năng lập trình tốt hơn và tư duy phân tích, phản biện tốt hơn. Những kỹ năng này sẽ giúp cho sinh viên khi chuyển qua ngôn ngữ lập trình khác rất dễ dàng và quan trọng đối toàn bộ sự nghiệp sinh viên khi theo đuổi ngành CNTT sau này.
Ngôn ngữ C không chỉ nền tảng của ngôn ngữ lập trình ngày nay và hiện tại vẫn đang được ứng dụng trong rất nhiều lĩnh vực quan trọng ngày nay như:
- Hệ điều hành: Linux, Windows có phần lõi được phát triển bằng ngôn ngữ lập trình C, giúp quản lý tài nguyên hệ thống một cách hiệu quả.
- Phát triển phần mềm hệ thống: các trình biên dịch GCC, các trình duyệt như Google Chrome, Mozilla Firefox sử dụng C để xử lý tác vụ quan trọng.
- Thiết bị nhúng và IoT:Firmware của các thiết bị nhúng , các hệ thống điều khiển IoT , thường được viết bằng C để đảm bảo hiệu suất và độ tin cậy.
- Trong các Game: nhiều engine trò chơi và các Game phát triển cho các thiết bị di động s73 dụng C để tối ưu hóa hiệu suất và quản lý tài nguyên hệ thống một cách hiệu quả.
- Cơ sở dữ liệu: MySQL là một trong hệ quản trị CSDL phổ biến được viết bằng C để xử lý khối lượng dữ liệu lớn một cách hiệu quả.
- Giao thức mạng và công cu mạng: Các giao thức TCP/IP hay chương trình WireShark cũng sử dụng C để đảm bảo tính ổn định và hiệu quả.
Ngoài ra vì ngôn ngữ C đã phát triển từ đầu có nguồn tài nguyên học tập phong phú và cộng đồng lớn mạnh. Từ các giáo trình kinh điển đến các khóa học trực tuyến, các kênh trên youtube hướng dẫn chi tiết từ bước thiết lập cho đến giải thuật tìm kiếm… cho đến các công cụ AI ngày nay cũng giúp ích rất nhiều cho sinh viên khi học ngôn ngữ lập trình mới kể cả ngôn ngữ lập trình C. Bên cạnh đó với cộng đồng lớn thì việc hỗ trợ hay giải quyết thắc mắc thâm chí học hỏi từ những người đi trước cũng sẽ giúp sinh viên sễ dàng nắm bắt ngôn ngữ lập trình C.
Trong khi các ngôn ngữ lập trình đang thu hút nhiều người học như Python, Java,..thì ngôn ngữ lập trình C chính là bước đầu tiên và rất quan trọng giúp sinh viên xây dựng cho mình một nền tàng vững chắc để có thể nhanh chóng nắm bắt ngôn ngữ lập trình khác mà còn trang bị cho sinh viên các kiến thức chuyên sâu về hệ thống máy tính , quản lý và tối ưu hóa phần mềm. Nếu các bạn sinh viên năm nhất vẫn còn phân vân hay đắng đo khi học ngôn ngữ lập trình nào thì hãy cân nhắc Ngôn ngữ C như khởi đầu cho một quá trình rèn luyện và học tập để có sự nghiệp vững vũng vàng trong ngành IT.
Giảng viên Trần Văn Huy
Bộ môn Ứng dụng phần mềm
FPT Polytechnic TP HCM
