Một đề tài nghiên cứu có thể bắt đầu từ chính những gì sinh viên gặp mỗi ngày: một quy trình chưa hợp lý trong khách sạn, trải nghiệm của khách hàng, hành vi tiêu dùng của Gen Z hay câu chuyện đưa văn hóa truyền thống đến gần người trẻ. Khi được hướng dẫn đúng cách, những quan sát tưởng như rất đời thường ấy có thể trở thành câu hỏi nghiên cứu, thành poster khoa học và thậm chí là một bài viết được công bố tại hội thảo.
Đó cũng là cách thầy Lê Lâm Huỳnh Thông – Trưởng ngành Quản trị Nhà hàng – Khách sạn đang đưa hoạt động nghiên cứu khoa học của bộ môn Du lịch – Nhà hàng – Khách sạn, tại cao đẳng FPT Polytechnic đến gần sinh viên tại cơ sở Hồ Chí Minh hơn: không bắt đầu bằng những khái niệm quá xa lạ, mà từ các vấn đề thực tế để người học tự quan sát, đặt câu hỏi và tìm cách lý giải bằng dữ liệu.
Tại Hội nghị khoa học ESET2026, tên thầy Lê Lâm Huỳnh Thông xuất hiện trong 9 công trình thuộc nhiều hướng nghiên cứu khác nhau, từ du lịch – khách sạn, quản trị dịch vụ, hành vi người tiêu dùng đến truyền thông và bảo tồn văn hóa. Đằng sau con số đó còn có một hình ảnh đáng chú ý khác: nhiều nhóm sinh viên cùng tham gia nghiên cứu, hoàn thiện bài viết, chuẩn bị poster và trực tiếp có mặt tại hội nghị.
Với sinh viên, hai chữ “nghiên cứu” đôi khi tạo cảm giác đây là công việc chỉ dành cho giảng viên, học viên cao học hay những người theo con đường học thuật. Nhưng nếu nhìn vào các đề tài được triển khai tại ESET2026, khoảng cách ấy trở nên gần hơn rất nhiều.
Có nhóm tìm hiểu chất lượng dịch vụ buồng phòng tại một khách sạn đô thị. Có nhóm phân tích quy trình xử lý hồ sơ khách hội nghị – sự kiện tại bộ phận Sales khách sạn. Một nghiên cứu khác sử dụng SERVQUAL để xem xét chất lượng dịch vụ ăn uống tại nhà hàng trong khách sạn.
Ở một hướng khác, các đề tài đi vào hành vi tiêu dùng trà sữa của Gen Z, ESG trong doanh nghiệp du lịch – khách sạn, lao động cảm xúc và kiệt sức nghề nghiệp của nhân viên buồng phòng hay quản trị chất lượng tại khách sạn phong cách sống.
Những vấn đề này đều rất gần với kiến thức chuyên ngành và công việc mà sinh viên có thể gặp sau khi tốt nghiệp.
Điều thay đổi nằm ở cách tiếp cận. Thay vì dừng lại ở câu hỏi “thực tế đang diễn ra như thế nào?”, người học phải đi thêm một bước: Vì sao hiện tượng đó xảy ra? Có thể đo lường bằng cách nào? Dữ liệu nói gì? Và giải pháp đề xuất có thực sự dựa trên bằng chứng hay không?
Một trong những hình ảnh nổi bật tại ESET2026 không chỉ là những phiên báo cáo, mà còn là sự hiện diện của các nhóm sinh viên cùng giảng viên tại hội trường.
Với nhiều bạn, đây có thể là lần đầu tiên một đề tài không còn kết thúc ở việc “nộp bài cho thầy cô”.
Sản phẩm của các bạn được đặt trong một không gian khác: có hội đồng, có nhà nghiên cứu đến từ nhiều đơn vị, có poster khoa học, có người đặt câu hỏi và có cơ hội nhìn thấy cách những nhóm khác đang tiếp cận vấn đề. Sinh viên bắt đầu hiểu rằng một con số phải có nguồn gốc. Một nhận định phải có bằng chứng. Một bảng khảo sát phải được thiết kế có chủ đích. Một kết luận không thể viết theo điều mình mong muốn mà phải đi theo dữ liệu thu được.
Nó là kết quả của nhiều vòng đọc lại, tranh luận, chỉnh sửa và đôi khi phải quay lại từ đầu khi phát hiện câu hỏi nghiên cứu chưa đủ rõ.
Trong số những công trình tại hội nghị, hai bài viết liên quan đến dự án “Chăm Kể” cho thấy nghiên cứu của sinh viên không chỉ bó hẹp trong các vấn đề kinh doanh. Một hướng nghiên cứu xem xét việc sử dụng truyền thông số để bảo tồn và lan tỏa văn hóa Chăm. Hướng còn lại phân tích sự tham gia của người trẻ trong các hoạt động truyền thông văn hóa dân tộc thiểu số, từ booth trải nghiệm, hoạt động ngôn ngữ đến biểu diễn nghệ thuật.
Ở những đề tài như vậy, sinh viên phải học thêm một yêu cầu rất quan trọng: sáng tạo không đồng nghĩa với việc có thể diễn giải tùy ý. Khi làm việc với văn hóa của một cộng đồng, người nghiên cứu phải biết kiểm tra nguồn, hiểu bối cảnh và tôn trọng tiếng nói của chính chủ thể văn hóa. Đây cũng là một ví dụ cho thấy kỹ năng nghiên cứu không chỉ giúp người học “làm bài khoa học”, mà còn rèn sự thận trọng khi tiếp nhận và sử dụng thông tin.
Không phải sinh viên nào sau khi tốt nghiệp cũng sẽ viết bài khoa học. Và đó cũng không phải mục tiêu duy nhất của việc tham gia nghiên cứu. Giá trị lớn hơn nằm ở những năng lực được hình thành trong quá trình ấy. Khi làm nghiên cứu, sinh viên phải học cách tìm thông tin nhưng không tin ngay vào thông tin, phải biết đặt câu hỏi với dữ liệu, so sánh nhiều nguồn và nhận ra khi nào mình chưa có đủ bằng chứng để kết luận. Đây là điều rất gần với môi trường nghề nghiệp thực tế.
Một nhân viên khách sạn sau này có thể gặp một vấn đề vận hành chưa từng được học trong giáo trình. Một người làm marketing có thể phải tìm hiểu một nhóm khách hàng hoàn toàn mới. Một quản lý có thể đứng trước dữ liệu mâu thuẫn và phải quyết định nên tin vào chỉ số nào. Khi đó, điều giúp người học đi tiếp không chỉ là lượng kiến thức đã ghi nhớ, mà là khả năng tự tìm hiểu một vấn đề mới.
“Thực học – Thực nghiệp” còn là học cách tự học khi kiến thức thay đổi
Thị trường lao động không đứng yên. Công nghệ thay đổi, hành vi khách hàng thay đổi, AI đang làm thay đổi nhiều quy trình và những kiến thức đúng ở thời điểm hôm nay chưa chắc còn đủ sau vài năm.
Vì vậy, bên cạnh năng lực nghề nghiệp, sinh viên cần được chuẩn bị một kỹ năng có thể sử dụng lâu dài: tự học và tự nghiên cứu. Ở đó, vai trò của giảng viên không chỉ là truyền đạt kiến thức có sẵn.
Người thầy còn là người giúp sinh viên biết bắt đầu một câu hỏi từ đâu, chọn tài liệu nào, kiểm tra dữ liệu ra sao, nhận ra giới hạn của một kết luận và đủ kiên nhẫn để sửa một sản phẩm nhiều lần trước khi công bố.
Với thầy Lê Lâm Huỳnh Thông, việc tham gia ESET2026 cùng nhiều công trình nghiên cứu vì thế không chỉ là câu chuyện về số lượng bài viết. Những bức ảnh tại hội nghị còn kể một câu chuyện khác: người thầy đứng trên bục trình bày, đứng cạnh poster, và quan trọng hơn, đứng cùng sinh viên.
Một bài nghiên cứu rồi sẽ hoàn thành. Một poster sau hội nghị sẽ được tháo xuống. Nhưng cách đặt câu hỏi, cách tìm bằng chứng và khả năng tự học khi gặp một vấn đề mới có thể theo người học lâu hơn rất nhiều. Đó cũng là một cách để tinh thần “Thực học – Thực nghiệp” đi xa hơn phạm vi của một môn học: sinh viên không chỉ được chuẩn bị để làm được một công việc sau khi tốt nghiệp, mà còn được chuẩn bị để tự học, tự cập nhật và tiếp tục phát triển trong suốt hành trình nghề nghiệp của mình.
Bộ môn Du lịch – Nhà hàng – Khách sạn
FPT Polytechnic TP HCM
