Tốt nghiệp chuyên ngành Lập trình Web vào tháng 12/2024, Mai Lê Quel – cựu sinh viên K18.3, FPT Polytechnic TP.HCM hiện đảm nhiệm vai trò Founder tại Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ VMST Việt Nam, đồng thời trực tiếp phát triển sản phẩm với vai trò FullStack Developer. Từ nền tảng lập trình, Lê Quel đang từng bước mở rộng góc nhìn sang sản phẩm, thị trường và bài toán kinh doanh.
Xuất phát điểm là sinh viên chuyên ngành Lập trình Web, Mai Lê Quel không giới hạn bản thân trong một công nghệ hay vị trí công việc. Trong quá trình làm việc, Lê Quel đã tiếp cận nhiều nền tảng và công nghệ như JavaScript/TypeScript, React, Angular, Vue, PHP, Laravel, Node.js, .NET, Next.js. Bên cạnh đó là các công nghệ liên quan đến trí tuệ nhân tạo như Python, TensorFlow, PyTorch, OpenCV, LLMs và Prompt Engineering.
Nền tảng đa dạng giúp Lê Quel có thể tiếp cận sản phẩm từ nhiều lớp khác nhau, từ giao diện người dùng, hệ thống phía máy chủ đến những bài toán liên quan dữ liệu và AI. Tuy nhiên, càng làm việc thực tế, Lê Quel càng nhận ra rằng năng lực của một lập trình viên không chỉ nằm ở số lượng công nghệ có thể sử dụng.
Một trong những bài học được Lê Quel nhấn mạnh là việc hiểu đúng bài toán trước khi bắt tay vào viết code. Một hệ thống có thể được xây dựng bằng công nghệ hiện đại, vận hành ổn định và có giao diện chỉn chu. Nhưng nếu sản phẩm không giải quyết đúng nhu cầu của khách hàng, giá trị tạo ra vẫn không như kỳ vọng.
Đây cũng là điểm khác biệt giữa bài toán học tập và bài toán doanh nghiệp. Khi còn trên giảng đường, sinh viên thường được tiếp cận đề bài tương đối rõ ràng. Trong môi trường làm việc, nhu cầu của khách hàng có thể thay đổi, cách diễn đạt có thể khác nhau và vấn đề thực sự cần giải quyết đôi khi không được xác định ngay từ đầu.
Khi đó, lập trình viên không thể chỉ nhận yêu cầu và bắt đầu viết code. Họ cần đặt câu hỏi, phân tích nghiệp vụ, xác định vấn đề và thống nhất hướng giải quyết với các bên liên quan. Với Lê Quel, một trong những kỹ năng quan trọng của người làm công nghệ là không vội viết code khi chưa hiểu bài toán.
Công nghệ thay đổi, khả năng học hỏi phải thay đổi theo
Công nghệ liên tục phát triển, kéo theo yêu cầu về nhân lực cũng thay đổi. Những gì được xem là phổ biến hôm nay có thể nhanh chóng được thay thế hoặc bổ sung bởi những công nghệ mới. Từ Web đến AI, từ Frontend đến Backend, hành trình học hỏi của Lê Quel cho thấy việc chủ động cập nhật kiến thức là một phần quan trọng của nghề công nghệ.
Đặc biệt, khi chuyển sang vai trò Founder, phạm vi bài toán cũng mở rộng. Một vấn đề không còn đơn thuần là “code như thế nào”, mà còn bao gồm việc xác định ưu tiên, phân bổ nguồn lực, lựa chọn giải pháp và đánh giá sản phẩm có thực sự tạo ra giá trị hay không. Lê Quel cho rằng ba kỹ năng quan trọng đối với bản thân trong quá trình phát triển sự nghiệp là kỹ năng lãnh đạo, khả năng giải quyết và chia nhỏ vấn đề, cùng khả năng học công nghệ mới. Từ đó, tư duy của người làm công nghệ cũng dần thay đổi: từ người trực tiếp viết phần mềm sang người nhìn nhận sản phẩm ở góc độ tổng thể hơn.
Một trải nghiệm đáng chú ý khác trong hành trình của Lê Quel đến từ công việc tuyển dụng và phát triển đội ngũ. “Đừng chỉ bán thứ mà bạn có, hãy bán thứ mà thị trường cần.” Từ góc nhìn của một người vừa làm công nghệ, vừa tham gia xây dựng doanh nghiệp, Lê Quel nhận thấy kỹ năng của một ứng viên chỉ thực sự tạo ra lợi thế khi đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường.
Biết nhiều công nghệ là một lợi thế, nhưng hiểu mình mạnh ở đâu, doanh nghiệp cần gì và thị trường đang tìm kiếm điều gì lại là một năng lực khác. Đối với sinh viên CNTT, điều này đặt ra một yêu cầu rõ ràng: thay vì chỉ tích lũy danh sách công nghệ đã học, cần biết cách ứng dụng kiến thức vào những bài toán cụ thể.
Hành trình của Mai Lê Quel cho thấy con đường từ giảng đường đến doanh nghiệp không chỉ xoay quanh kỹ năng lập trình. Bên cạnh chuyên môn, người làm công nghệ còn cần hiểu nghiệp vụ, giao tiếp với khách hàng, làm việc nhóm, quản lý công việc, giải quyết vấn đề và liên tục cập nhật công nghệ. Với vai trò Founder tại VMST Việt Nam, Lê Quel đang tiếp tục kết hợp nền tảng kỹ thuật với tư duy sản phẩm và kinh doanh để phát triển những giải pháp công nghệ phù hợp với nhu cầu thực tế.
Từ một sinh viên Lập trình Web tốt nghiệp năm 2024 đến một người trẻ trực tiếp xây dựng doanh nghiệp công nghệ, câu chuyện của Lê Quel mang đến một góc nhìn đáng suy ngẫm cho những người đang theo đuổi ngành CNTT: công nghệ chỉ là công cụ, giá trị nằm ở cách chúng ta sử dụng công nghệ để giải quyết đúng vấn đề. Và đôi khi, bước tiến tiếp theo trong sự nghiệp không bắt đầu từ việc học thêm một công nghệ mới, mà từ câu hỏi: “Thị trường thực sự cần gì, và mình có thể tạo ra giá trị gì từ những điều mình biết?”
Giảng viên Nguyễn Thị Phương Nguyên
Bộ môn Công nghệ thông tin
FPT Polytechnic HCM
