Theo dự kiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ năm 2027, thí sinh sẽ không còn được cộng tối đa 3 điểm vào điểm xét tuyển đại học nhờ chứng chỉ IELTS hoặc thành tích học sinh giỏi.
Nội dung này được đề cập trong dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định về tuyển sinh và đào tạo đại học, được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố vào chiều 17/9.
Chỉ còn điểm ưu tiên khu vực và đối tượng chính sách
Theo đề xuất mới, bắt đầu từ năm 2027, điểm ưu tiên trong xét tuyển đại học sẽ chỉ bao gồm điểm ưu tiên theo khu vực và đối tượng chính sách.
Các cơ sở đào tạo sẽ không được tự quy định thêm điểm cộng dành cho thành tích, chứng chỉ hoặc những tiêu chí bổ sung khác.
Đây là một trong những thay đổi đáng chú ý được đưa ra cùng với đề xuất siết số lượng phương thức xét tuyển được sử dụng ở từng ngành.
Theo quy định áp dụng trong năm trước, ngoài điểm ưu tiên khu vực và đối tượng, thí sinh có thể được hưởng thêm ba nhóm điểm cộng do từng trường quy định. Trong đó, điểm thưởng dành cho thí sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia nhưng không sử dụng quyền xét tuyển thẳng có thể lên tới 3 điểm.
Hai nhóm còn lại gồm điểm xét thưởng tối đa 1,5 điểm dành cho thí sinh có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt và điểm khuyến khích tối đa 1,5 điểm dành cho những thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế.
Tổng mức điểm cộng tối đa mà một thí sinh có thể nhận trong năm nay là 3 điểm trên thang điểm 30.
Điểm cộng có thể tạo ra chênh lệch ở nhóm điểm cao
Thực tế tuyển sinh cho thấy điểm cộng có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể, đặc biệt ở nhóm thí sinh có điểm số cao. Năm nay, cả nước chỉ có 5 thủ khoa đạt 30/30 điểm ở tổ hợp ba môn thi tốt nghiệp THPT, nhưng nhiều trường vẫn ghi nhận hàng trăm thí sinh đạt mức điểm xét tuyển tuyệt đối hoặc cao hơn nhờ các loại điểm cộng.
Lý giải về đề xuất này vào tối 17/9, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục đại học, cho rằng cơ chế điểm cộng có thể dẫn đến sự thiếu bình đẳng giữa các thí sinh.
Theo ông, khả năng tiếp cận chứng chỉ, kỳ thi hoặc các hoạt động được dùng để cộng điểm không giống nhau giữa các nhóm thí sinh. Sự khác biệt này có thể xuất phát từ điều kiện kinh tế, khu vực sinh sống cũng như khả năng chi trả của mỗi gia đình.
Bên cạnh đó, cùng một loại chứng chỉ nhưng cách quy đổi điểm, mức điểm được cộng và tổ hợp xét tuyển áp dụng có thể khác nhau giữa các trường đại học.
Nguy cơ một năng lực được tính điểm hai lần
Một vấn đề khác được Bộ Giáo dục và Đào tạo đề cập là việc cộng điểm có thể dẫn đến tình trạng một năng lực của thí sinh được ghi nhận hai lần.
Điều này xảy ra khi năng lực đó đã được thể hiện trong thành phần điểm xét tuyển nhưng đồng thời tiếp tục được sử dụng làm căn cứ để cộng thêm điểm. Theo ông Thảo, cách tính này có thể làm thay đổi thứ tự của thí sinh trong quá trình xét tuyển.
Sự chênh lệch càng đáng chú ý ở nhóm thí sinh có điểm cao, bởi chỉ một mức điểm cộng nhỏ cũng có khả năng tác động đến kết quả tuyển sinh. Trong khi đó, theo ông Thảo, chưa có đủ cơ sở để khẳng định phần điểm cộng này phản ánh chính xác hơn năng lực học tập của thí sinh.
Ông cho rằng hướng xử lý phù hợp là đánh giá năng lực đúng với mục đích và đúng tại vị trí cần đánh giá.
Chứng chỉ ngoại ngữ vẫn có thể được sử dụng trong xét tuyển
Việc dự kiến bỏ điểm cộng không đồng nghĩa với việc chứng chỉ năng lực ngoại ngữ sẽ không còn giá trị trong tuyển sinh đại học.
Theo nội dung dự thảo, thí sinh sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ vẫn có thể quy đổi chứng chỉ thành điểm của môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển. Chứng chỉ cũng có thể được sử dụng để chứng minh yêu cầu đầu vào đối với những chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ.
Theo cách này, chứng chỉ được sử dụng như một minh chứng trực tiếp cho năng lực phù hợp với yêu cầu của chương trình, thay vì được quy đổi thành một khoản điểm cộng bổ sung ngoài thang điểm xét tuyển.
Dự thảo tiếp tục được lấy ý kiến
Những thay đổi nêu trên hiện mới là nội dung trong dự thảo, chưa phải quy định chính thức áp dụng cho tuyển sinh đại học năm 2027.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tiếp tục lấy ý kiến đối với dự thảo và thời hạn góp ý đến ngày 23/9. Các nội dung liên quan đến điểm cộng, phương thức xét tuyển và cách thức đánh giá thí sinh có thể được điều chỉnh trước khi văn bản chính thức được ban hành.
