Giữa cái nóng oi ả của những ngày tháng 7, xưởng thực hành Cơ khí của Trường Cao đẳng FPT Polytechnic cơ sở Cần Thơ vẫn rền vang tiếng động cơ và tiếng dao cắt gọt kim loại. Thế nhưng, khác với không khí nhộn nhịp thường ngày của các lớp chính quy, góc xưởng những ngày này chỉ có sự tập trung cao độ của một lớp học vô cùng đặc biệt. Lớp học vỏn vẹn đúng 2 học viên: bạn Trương Thanh Tùng và bạn Mã Trường Thịnh.
Đây là khóa đào tạo ngắn hạn cấp tốc về Vận hành máy Phay – Tiện CNC, diễn ra liên tục 12 buổi trong 6 ngày (từ 13/7 đến 18/7/2026). Đằng sau lớp học quy mô nhỏ này là một mục tiêu lớn: Trang bị toàn bộ kỹ năng cốt lõi và hoàn thành chứng nhận để hai bạn kịp thời bước vào vòng phỏng vấn xuất khẩu lao động sang thị trường Lithuania (Châu Âu). Thời gian được tính bằng ngày, bằng giờ, buộc cả người dạy lẫn người học phải bước vào một chiến dịch “tốc lực” thực sự.
Giai đoạn 1: Làm chủ công nghệ Tiện CNC từ những đường dao đầu tiên
Đối với ngành cơ khí chế tạo, lý thuyết chỉ là nền tảng, còn năng lực thực tế mới là thước đo quyết định sự sống còn của một kỹ sư khi bước ra môi trường quốc tế. Hiểu được áp lực thời gian của học viên, bộ môn đã thiết kế chương trình học tinh gọn nhưng nặng tính thực hành, chia làm hai giai đoạn rõ rệt.
Trong 3 ngày đầu tiên (Buổi 1 đến Buổi 6), Thanh Tùng và Trường Thịnh được nhúng mình hoàn toàn vào hệ thống máy Tiện CNC. Khởi đầu từ việc tiếp cận tổng quan và làm quen với hệ thống panel điều khiển chằng chịt nút bấm, hai bạn nhanh chóng bước sang những kỹ thuật phức tạp hơn:
- Học cách gá đặt phôi chắc chắn, lựa chọn và lắp đặt dao đúng quy cách kỹ thuật để đảm bảo an toàn tuyệt đối khi máy vận hành ở tốc độ cao.
- Thực hành thiết lập gốc tọa độ gia công – một bước tối quan trọng để máy hiểu được vị trí phôi, đặc biệt là khi triển khai gia công sản phẩm hàng loạt.
- Lập trình tổng hợp, làm quen với hệ thống DNC và truyền dữ liệu mượt mà từ thiết bị lưu trữ ngoại vi (USB) vào bộ nhớ máy CNC.
Điểm đắt giá nhất của giai đoạn này là bài học thực tế về đo đạc và nhập thông số bù trừ dao. Trên bản vẽ, mọi thứ có thể hoàn hảo, nhưng khi dao cắt vào phôi thép, sai số là điều khó tránh khỏi. Hai học viên đã phải tự tay cầm thước panme, thước cặp, cúi sát đo đạc từng chi tiết và tính toán lượng bù trừ để đưa sản phẩm về đúng dung sai cho phép.
Giai đoạn 2: Bứt tốc cùng máy Phay CNC và tư duy gia công hiện đại
Ngay khi vừa làm chủ được máy Tiện, từ ngày thứ 4 (Buổi 7 đến Buổi 12), tốc độ khóa học được đẩy lên cao hơn khi hai bạn chuyển sang hệ thống máy Phay CNC. Ở hệ máy này, tư duy hình học không gian và sự phối hợp giữa các trục máy đòi hỏi người vận hành phải tập trung gấp đôi.
Tiếp tục quy trình nghiêm ngặt, Tùng và Thịnh lại bắt đầu từ việc thiết lập gốc tọa độ Phay, thiết lập dao và lập trình các chu trình phay mặt phẳng, phay hốc, khoan lỗ… Những kiến thức tưởng chừng như khô khan trong sách vở nay hiện lên trực quan qua từng chuyển động của trục chính và dòng dung dịch làm mát. Cứ sau mỗi buổi học, một chi tiết máy hoàn chỉnh lại được ra đời dưới sự giám sát chặt chẽ của giảng viên hướng dẫn. Sự lặp đi lặp lại có chủ đích này giúp hai bạn không chỉ ghi nhớ thao tác bằng đầu óc mà còn bằng cả phản xạ của đôi tay.
Lợi thế của lớp học “Hai người” – Khi xưởng thực hành là của riêng bạn
Thông thường, một lớp học đông sinh viên sẽ phải chia nhau thời gian đứng máy. Nhưng tại lớp học đặc biệt này, tỷ lệ tương tác là 1:1. Một thầy kèm hai trò, thiết bị máy móc mở 24/7 để phục vụ riêng cho mục tiêu Lithuania. Giảng viên có thể đứng ngay sau lưng, quan sát từng góc nghiêng của tay cầm thước, nhắc nhở từng lỗi nhỏ khi bấm phím trên panel hay cách tối ưu đường chạy dao để tiết kiệm thời gian gia công.
Khối lượng kiến thức của một học kỳ được nén gọn lại trong 6 ngày là một thử thách cực hạn. Thế nhưng, nhìn cái cách hai chàng trai tỉ mẩn lau chùi máy sau mỗi ca học, người ta hiểu rằng họ không chỉ học để lấy một tấm chứng nhận, mà đang học để nắm lấy cơ hội thay đổi tương lai của chính mình.
Giảng viên Mạch Thái Lộc
Bộ môn Điện – Cơ khí
FPT Polytechnic Cần Thơ
