Trong bối cảnh chuyển đổi số đang tạo ra nhiều thay đổi đối với ngành cơ khí chế tạo, việc làm chủ các phần mềm thiết kế 3D trở thành kỹ năng quan trọng của kỹ sư tương lai. Tại Trường Cao đẳng FPT Polytechnic cơ sở Cần Thơ, sinh viên ngành Công nghệ Kỹ thuật Cơ khí đã vận dụng phần mềm SolidWorks để thiết kế các mô hình đồ gá gia công cơ khí, qua đó rèn luyện tư duy thiết kế, khả năng phân tích kết cấu và từng bước tiếp cận quy trình làm việc thực tế của doanh nghiệp.
Trong lĩnh vực cơ khí chế tạo hiện đại, các phần mềm thiết kế 3D không chỉ hỗ trợ xây dựng sản phẩm mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc mô phỏng, kiểm tra và tối ưu hóa quá trình sản xuất. Nhằm giúp sinh viên đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động, ngành Công nghệ Kỹ thuật Cơ khí, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic cơ sở Cần Thơ đã đưa phần mềm SolidWorks vào giảng dạy, tạo điều kiện để người học tiếp cận quy trình thiết kế theo tiêu chuẩn doanh nghiệp ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.
Trong quá trình học tập, sinh viên đã thực hiện nhiều sản phẩm thiết kế đồ gá gia công cơ khí bằng SolidWorks. Đây là dạng bài tập mang tính ứng dụng cao, yêu cầu người học kết hợp kiến thức về cơ khí chế tạo, nguyên lý thiết kế và kỹ năng sử dụng phần mềm CAD 3D để xây dựng mô hình hoàn chỉnh.
Các sản phẩm được thực hiện thể hiện nhiều dạng kết cấu khác nhau như đồ gá khoan, đồ gá phay, đồ gá định vị và đồ gá kẹp chặt chi tiết. Mỗi mô hình đều được xây dựng đầy đủ các cụm chi tiết lắp ghép, bao gồm đế gá, cơ cấu định vị, cơ cấu kẹp chặt, vít me, tay quay cùng các chi tiết tiêu chuẩn theo yêu cầu kỹ thuật.
Thông qua SolidWorks, sinh viên có thể mô phỏng toàn bộ quá trình lắp ráp, quan sát sự chuyển động của các cơ cấu, đồng thời kiểm tra khả năng hoạt động của sản phẩm trước khi đưa vào chế tạo thực tế. Việc mô phỏng trên môi trường số giúp giảm thiểu sai sót trong quá trình thiết kế, đồng thời tạo điều kiện để người học chủ động điều chỉnh phương án kỹ thuật khi cần thiết.
Không dừng lại ở việc dựng mô hình 3D, các bài tập còn giúp sinh viên vận dụng nhiều nguyên lý thiết kế đồ gá quan trọng trong lĩnh vực cơ khí chế tạo. Từ nguyên tắc định vị 3-2-1, lựa chọn phương án kẹp chặt phù hợp đến việc đảm bảo độ cứng vững, độ chính xác và tính công nghệ của sản phẩm, mỗi bước đều đòi hỏi khả năng phân tích và tư duy kỹ thuật.
Bên cạnh đó, toàn bộ bản vẽ kỹ thuật được xuất trực tiếp từ SolidWorks đều đáp ứng các tiêu chuẩn chế tạo cơ khí, giúp sinh viên làm quen với quy trình thiết kế và triển khai bản vẽ đang được nhiều doanh nghiệp áp dụng hiện nay. Đây cũng là kỹ năng quan trọng để người học có thể nhanh chóng thích nghi khi tham gia làm việc trong môi trường sản xuất thực tế.
Những sản phẩm đồ gá được hoàn thiện là kết quả của quá trình học tập theo định hướng thực hành tại FPT Polytechnic Cần Thơ. Thay vì chỉ tiếp cận kiến thức lý thuyết, sinh viên được tham gia các dự án mô phỏng công việc thực tế, từ khâu phân tích chi tiết, xây dựng phương án gá đặt, thiết kế mô hình 3D cho đến hoàn thiện bản vẽ lắp và bản vẽ chế tạo.
Thông qua quá trình đó, sinh viên không chỉ nâng cao năng lực sử dụng phần mềm CAD 3D mà còn rèn luyện khả năng giải quyết các bài toán kỹ thuật, phát triển tư duy sáng tạo và kỹ năng làm việc nhóm. Đây đều là những năng lực cần thiết đối với kỹ sư cơ khí trong bối cảnh ngành sản xuất đang từng bước chuyển đổi sang mô hình sản xuất thông minh và Công nghiệp 4.0.
Việc ứng dụng SolidWorks vào chương trình đào tạo cũng góp phần giúp sinh viên tiếp cận sớm với các công nghệ thiết kế hiện đại, tạo nền tảng để phát triển chuyên môn và đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp sau khi tốt nghiệp. Đồng thời, phương pháp đào tạo gắn với thực tiễn tiếp tục khẳng định định hướng của FPT Polytechnic trong việc lấy năng lực nghề nghiệp làm trọng tâm, giúp người học tích lũy kinh nghiệm ngay trong quá trình học.
Các mô hình đồ gá do sinh viên thực hiện không chỉ là sản phẩm học tập mà còn phản ánh sự đầu tư nghiêm túc trong việc kết hợp kiến thức chuyên môn với công nghệ thiết kế hiện đại. Đây là minh chứng cho hiệu quả của mô hình đào tạo thực hành tại Trường Cao đẳng FPT Polytechnic Cần Thơ, đồng thời góp phần khẳng định chất lượng đào tạo của ngành Công nghệ Kỹ thuật Cơ khí trong việc chuẩn bị nguồn nhân lực sẵn sàng đáp ứng yêu cầu của ngành cơ khí chế tạo hiện đại.
Giảng viên Huỳnh Phạm Bảo Ngọc
Bộ môn Điện – Cơ khí
FPT Polytechnic Cần Thơ
