Đề thi Ngữ văn THPT Quốc gia 2026 đã đặt ra một vấn đề rất đáng suy ngẫm: trong thời đại công nghệ, tri thức không còn là tài sản khan hiếm mà trở thành nguồn tài nguyên mở, có thể được chia sẻ và lan tỏa với tốc độ chưa từng có. Từ khi máy in ra đời vào năm 1440, tri thức được giải phóng khỏi những giới hạn vật lý để tiếp cận nhiều người hơn. Ngày nay, với internet và trí tuệ nhân tạo (AI), quá trình đó càng diễn ra mạnh mẽ, tạo nên một “cộng hưởng tri thức” giữa con người và công nghệ. Tuy nhiên, câu hỏi quan trọng không còn là ai biết nhiều hơn, mà là ai có thể biến tri thức thành giá trị thực tiễn.
Điều này đặc biệt đúng trong lĩnh vực Digital Marketing. Chỉ cần vài cú nhấp chuột, sinh viên có thể tiếp cận hàng nghìn tài liệu về SEO, Content Marketing, Social Media, Google Ads hay AI Marketing. Nhưng việc biết các khái niệm đó không đồng nghĩa với việc có thể triển khai một chiến dịch hiệu quả. Một người có thể thuộc lòng các chỉ số CPM, CTR hay ROAS, nhưng sẽ không hiểu hành vi khách hàng nếu chưa từng chạy quảng cáo thực tế. Một sinh viên có thể học rất nhiều về sáng tạo nội dung, nhưng sẽ không biết nội dung nào thực sự thu hút nếu chưa từng xây dựng và phát triển một kênh truyền thông.
Đó cũng là điều tạo nên Steve Jobs trong câu hỏi Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam” của đề thi Ngữ văn THPT Quốc gia 2026 . Ông không thành công chỉ vì sở hữu tri thức, mà bởi ông biết kết nối tri thức với thực tiễn để tạo ra những sản phẩm thay đổi thế giới. Steve Jobs từng cho rằng: “Sáng tạo là kết nối mọi thứ lại với nhau”. Muốn kết nối được, trước hết phải trải nghiệm. Trải nghiệm tạo ra kinh nghiệm, kinh nghiệm giúp con người nhận ra đúng sai, còn những lần thất bại lại trở thành chất liệu để đổi mới và sáng tạo. Không ai có thể trở thành một marketer giỏi chỉ bằng việc xem case study. Muốn hiểu khách hàng, phải trực tiếp tiếp xúc với khách hàng. Muốn hiểu thuật toán mạng xã hội, phải tự mình xây dựng nội dung và đo lường hiệu quả của từng chiến dịch.
Đây cũng chính là tinh thần của triết lý “Thực học – Thực nghiệp” ở FPT Polytechnic Cần Thơ. Trong ngành Digital Marketing, sinh viên không chỉ học kiến thức trên lớp mà còn được tham gia các dự án thực tế, xây dựng kế hoạch truyền thông, sản xuất nội dung, vận hành fanpage, chạy quảng cáo và phân tích dữ liệu khách hàng. Mỗi dự án là một lần thử nghiệm, mỗi thất bại là một bài học và mỗi kết quả đạt được là một bước tiến trong hành trình trưởng thành nghề nghiệp. Những kinh nghiệm này không thể tìm thấy hoàn toàn trong sách vở hay từ các công cụ AI.
Trong kỷ nguyên số, AI có thể hỗ trợ con người tạo nội dung, phân tích dữ liệu và tiếp cận tri thức nhanh chóng. Nhưng AI không thể thay thế tư duy sáng tạo, khả năng thấu hiểu con người và kinh nghiệm được hình thành từ thực tiễn. Vì vậy, lợi thế cạnh tranh của người trẻ không nằm ở việc sở hữu nhiều thông tin hơn, mà nằm ở khả năng vận dụng tri thức để giải quyết vấn đề và tạo ra giá trị mới.
Từ tinh thần của đề thi THPT Quốc gia 2026, có thể thấy rằng tri thức chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động. Trong Digital Marketing cũng vậy, thành công không đến từ việc học thuộc các lý thuyết, mà đến từ quá trình dám làm, dám sai và dám đổi mới. Đó chính là con đường để tạo nên những “Steve Jobs Việt Nam” – những người không chỉ tiếp nhận tri thức mà còn biết biến tri thức thành những chiến dịch, sản phẩm và giá trị có sức ảnh hưởng đến cộng đồng và xã hội.
