Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, tội phạm mạng cũng ngày càng tinh vi, đặc biệt là chiêu trò “bắt cóc trực tuyến” – một hình thức lừa đảo mới đang lan rộng và gây hoang mang trong cộng đồng. Không cần gặp mặt trực tiếp, kẻ gian sử dụng công nghệ giọng nói nhân tạo (AI voice), video giả mạo (deepfake) để dựng lên những tình huống “bắt cóc”, “tai nạn” hoặc “khẩn cấp”, khiến nạn nhân rơi vào trạng thái sợ hãi, mất kiểm soát và tự mình làm theo chỉ dẫn của chúng.
Theo ghi nhận, nhiều người đã trở thành nạn nhân của loại tội phạm này chỉ vì một cuộc gọi hoặc một đoạn video được “dàn dựng” vô cùng thuyết phục. Kẻ gian thường lợi dụng tâm lý lo lắng và thiếu cảnh giác, điều khiển hành vi của nạn nhân từ xa, buộc họ chuyển tiền, rời khỏi nơi an toàn hoặc cắt liên lạc với người thân.
Một số thủ đoạn phổ biến mà tội phạm mạng đang sử dụng gồm:
- Giả danh người thân, bạn bè đang bị bắt cóc hoặc gặp nạn để yêu cầu chuộc tiền gấp.
- Mạo danh nhà tuyển dụng, cơ quan chức năng qua email hoặc tin nhắn nhằm thu thập thông tin cá nhân.
- Dùng deepfake để ghép giọng nói, hình ảnh nhằm tạo “bằng chứng giả”.
- Buộc nạn nhân khóa tài khoản mạng xã hội, cắt liên lạc với người khác.
- Gây áp lực tâm lý, thúc giục chuyển tiền khẩn cấp mà không cho thời gian xác minh.
Để không trở thành nạn nhân của tội phạm công nghệ cao, sinh viên FPT Polytechnic Đà Nẵng nói riêng và cộng đồng mạng nói chung cần nâng cao cảnh giác và chủ động bảo vệ bản thân bằng những nguyên tắc sau:
- Không chia sẻ thông tin cá nhân, hình ảnh riêng tư trên các nền tảng công khai.
- Không nhấp vào liên kết lạ, không tải ứng dụng từ nguồn không xác thực.
- Luôn kiểm chứng mọi thông tin “khẩn cấp” – gọi lại cho người thân hoặc liên hệ cơ quan chức năng.
- Giữ liên lạc thường xuyên với gia đình, bạn bè để tránh bị cô lập thông tin.
- Theo dõi các kênh truyền thông chính thống để cập nhật cảnh báo mới nhất về an toàn mạng.
“Bắt cóc online” không chỉ là một thủ đoạn lừa đảo tài chính, mà còn là cái bẫy cảm xúc được dàn dựng bằng công nghệ, đánh vào tâm lý lo sợ và thương người của nạn nhân. Chỉ cần một giây mất bình tĩnh, bạn có thể bị thao túng và rơi vào vòng kiểm soát của kẻ gian.
Vì vậy, hãy luôn tỉnh táo – cảnh giác – kiểm chứng thông tin, để bảo vệ chính mình, người thân và cộng đồng khỏi những chiêu trò tội phạm công nghệ ngày càng tinh vi.
Thầy Dương Phú Tuấn Vỹ – Trưởng phòng Công tác sinh viên gửi lời nhắc nhở đến các bạn sinh viên đang học tại FPT Polyetchnic Đà Nẵng: “Sinh viên hãy chủ động tìm hiểu, cập nhật thông tin về an toàn mạng, và báo ngay cho cơ quan chức năng nếu phát hiện hành vi đáng ngờ. Sự tỉnh táo và cảnh giác chính là lá chắn tốt nhất để tự bảo vệ bản thân trong thời đại số.”
Phòng CTSV FPT Polytechnic Đà Nẵng
