Ngành công nghiệp bán dẫn đang trở thành một trong những “điểm nóng” chiến lược của Việt Nam, khi hàng loạt chính sách quốc gia được ban hành nhằm thúc đẩy tự chủ công nghệ. Nhưng phía sau những nhà máy, dây chuyền sản xuất hay các con chip siêu nhỏ, bài toán then chốt vẫn nằm ở con người – lực lượng đủ năng lực để vận hành, phát triển và bảo vệ toàn bộ hệ sinh thái công nghệ.
Thông điệp này cũng được nhấn mạnh trong chương trình thời sự “Xây dựng ‘lá chắn’ tự chủ” trên ANTV, khi câu chuyện an ninh công nghệ không chỉ được nhìn từ góc độ hạ tầng hay kỹ thuật, mà bắt đầu từ chính giáo dục – nơi hình thành nền tảng cho nguồn nhân lực tương lai.
Chia sẻ trong chương trình, ông Vũ Chí Thành – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng FPT Polytechnic cho biết: “Hiện nay, vấn đề an ninh công nghệ, an ninh mạng, an ninh phần cứng được đặt lên hàng đầu trong bối cảnh tốc độ phát triển của khoa học công nghệ rất nhanh. Nhận thức được điều đó, trong chương trình đào tạo, chúng tôi đưa vào đào tạo an ninh và bảo mật cho sinh viên cũng như phần đạo đức nghề nghiệp.”
Phát biểu này phản ánh rõ một thực tế: đào tạo công nghệ ngày nay không còn chỉ dừng lại ở việc trang bị kỹ năng chuyên môn. Khi các hệ thống ngày càng phức tạp và liên kết chặt chẽ với nhau, chỉ một lỗ hổng nhỏ cũng có thể gây ra những rủi ro lớn. Vì vậy, một kỹ sư công nghệ không chỉ cần biết “làm ra sản phẩm”, mà còn phải hiểu cách bảo vệ nó – và quan trọng hơn là nhận thức được trách nhiệm của mình trong toàn bộ chuỗi giá trị.
Trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước tham gia sâu hơn vào ngành công nghiệp bán dẫn, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết. Việc phát triển chip không chỉ dừng lại ở khâu thiết kế, mà còn bao gồm kiểm thử, đóng gói và đảm bảo an toàn trong toàn bộ vòng đời sản phẩm. Đây là lĩnh vực đòi hỏi nguồn nhân lực vừa có tay nghề, vừa có tư duy hệ thống và hiểu biết về an ninh công nghệ.
Mới đây, Tập đoàn FPT đã công bố việc thành lập nhà máy kiểm thử và đóng gói chip, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình tham gia vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Sự kiện này không chỉ mở ra cơ hội lớn cho ngành công nghệ trong nước, mà còn đặt ra yêu cầu rõ ràng về việc chuẩn bị nguồn nhân lực phù hợp – những người có thể làm việc ngay trong môi trường thực tế với tiêu chuẩn cao.
Trong hệ sinh thái đó, FPT Polytechnic đóng vai trò là một trong những đơn vị đào tạo thực hành, tập trung vào việc rút ngắn khoảng cách giữa giảng đường và doanh nghiệp. Chương trình học được thiết kế theo hướng “học đi đôi với làm”, giúp sinh viên không chỉ nắm vững kiến thức nền tảng mà còn có khả năng ứng dụng ngay vào thực tế.
Điểm đáng chú ý là các nội dung liên quan đến an ninh – bảo mật và đạo đức nghề nghiệp được lồng ghép xuyên suốt trong quá trình đào tạo. Sinh viên được tiếp cận với các tình huống thực tế như bảo vệ dữ liệu, phòng chống tấn công mạng hay đảm bảo an toàn hệ thống. Qua đó, người học hình thành tư duy không chỉ xây dựng công nghệ, mà còn biết cách kiểm soát và bảo vệ nó.
Không chỉ dừng lại trong lớp học, FPT Polytechnic còn tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tiễn nhằm giúp sinh viên “chạm” vào công nghệ theo cách trực quan hơn. Một trong những sự kiện tiêu biểu là Arduino Day – ngày hội công nghệ toàn cầu, nơi quy tụ sinh viên, doanh nghiệp và cộng đồng yêu thích công nghệ. Thông qua Arduino Day, sinh viên có cơ hội tiếp cận với các nền tảng như hệ thống nhúng, IoT, tự động hóa – những lĩnh vực có liên quan trực tiếp đến ngành bán dẫn. Quan trọng hơn, đây không chỉ là sân chơi kỹ thuật, mà còn là môi trường để người học rèn luyện tư duy giải quyết vấn đề, làm việc nhóm và nâng cao nhận thức về an toàn công nghệ trong quá trình phát triển sản phẩm.
Từ những hoạt động như vậy, có thể thấy một hướng tiếp cận rõ ràng: đào tạo không chỉ để đáp ứng nhu cầu việc làm, mà còn để chuẩn bị cho những yêu cầu dài hạn của nền kinh tế số. Khi Việt Nam đặt mục tiêu phát triển ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, giáo dục không còn là yếu tố “đi sau”, mà trở thành một trong những mắt xích quan trọng ngay từ đầu.
“Lá chắn” tự chủ mà chương trình ANTV đề cập vì thế không phải là một giải pháp đơn lẻ. Đó là sự kết hợp giữa chiến lược quốc gia, sự tham gia của doanh nghiệp và đặc biệt là vai trò của các cơ sở đào tạo trong việc hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao.
Với định hướng gắn liền thực tiễn, cập nhật theo nhu cầu doanh nghiệp và chú trọng yếu tố an ninh – trách nhiệm, FPT Polytechnic đang từng bước góp phần xây dựng lực lượng nhân sự cho ngành bán dẫn. Từ giảng đường đến các sân chơi công nghệ, và xa hơn là bước vào các nhà máy, doanh nghiệp, mỗi sinh viên chính là một “mảnh ghép” trong hành trình xây dựng năng lực tự chủ công nghệ cho Việt Nam.
Trong cuộc đua công nghệ toàn cầu, việc sở hữu công nghệ tiên tiến là quan trọng, nhưng khả năng làm chủ và bảo vệ nó mới là yếu tố quyết định. Và hành trình đó, như cách mà giáo dục đang cho thấy, bắt đầu từ những điều rất căn bản: kiến thức, kỹ năng – và trên hết là ý thức nghề nghiệp.
Trường Cao đẳng FPT Polytechnic
