Bước sang năm 2024, là năm bản lề, toàn ngành Hải quan quyết tâm thực hiện chuyển đổi số một cách toàn diện dựa vào ứng dụng triệt để CNTT vào tất cả các khâu nghiệp vụ. Hải quan Việt Nam cũng đã gửi thông điệp hiện đại hóa, xây dựng Hải quan số, mô hình Hải quan thông minh trước năm 2028 ngang bằng với các nước phát triển tới toàn thể Hải quan thế giới.
Theo thống kê của Ngành hải quan, nền kinh tế trong nước tháng 1/2024 đã bắt đầu có những dấu hiệu khởi sắc, xuất khẩu (XK) sau thời gian bị kìm hãm đã phục hồi khi nhu cầu thị trường thế giới tăng trở lại. Số doanh nghiệp (DN) thành lập mới tăng cả về số lượng và vốn đăng ký so với cùng kỳ, tăng 24,8% về số DN, tăng 52,8% về số vốn đăng ký.
Theo đó, tổng kim ngạch XNK của cả nước tháng 1/2024 tăng 40,3% so với cùng kỳ năm trước. Tổng kim ngạch XNK chịu thuế tăng 34,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch XK chịu thuế tăng 17,5% và kim ngạch nhập khẩu (NK) chịu thuế tăng 35,5% so với cùng kỳ năm trước.
Với sự tăng trưởng của kim ngạch XNK đã giúp cho tổng thu ngân sách của ngành Hải quan trong tháng 1 đạt 30.648 tỷ đồng, bằng 8,2% dự toán và tăng 13,2% so với cùng kỳ năm 2023.
Bước sang năm 2024, là năm bản lề, toàn Ngành hải quan quyết tâm thực hiện chuyển đổi số một cách toàn diện dựa vào ứng dụng triệt để CNTT vào tất cả các khâu nghiệp vụ. Hải quan Việt Nam cũng đã gửi thông điệp hiện đại hóa, xây dựng Hải quan số, mô hình Hải quan thông minh trước năm 2028 ngang bằng với các nước phát triển tới toàn thể Hải quan thế giới.
Trong đó, để chuyển đổi số thành công, toàn Ngành cần nghiên cứu triển khai hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đặt ra trong Kế hoạch chuyển đổi số ngành Hải quan đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ trọng tâm này, nhiều năm qua, Tổng cục Hải quan đã không ngừng đẩy mạnh hoàn thiện về khung khổ pháp luật; cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, hiện đại hóa hải quan theo chuẩn mực, thông lệ quốc tế, đẩy mạnh áp dụng công nghệ thông tin như: thực hiện Hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS; Hệ thống quản lý hải quan tự động VASSCM; phối hợp thu thuế qua ngân hàng thương mại bằng phương thức điện tử 24/7…
Trước tiên, cần tập trung nguồn lực thực hiện thành công xây dựng Hệ thống CNTT thực hiện hải quan số đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ trong thông quan, từ đó tạo tiền đề để tiến tới thực hiện hải quan thông minh, cửa khẩu thông minh. Hệ thống sẽ thay thế hệ thống VNACCS/VCIS, là sự đột phá trong chuyển đổi số của ngành Hải quan.
Đây là cuộc “cách mạng” lần thứ hai về hiện đại hóa của ngành Hải quan. Ngành hải quan phấn đấu trong quý 2/2024 hoàn thành việc xây dựng hệ thống CNTT thực hiện Hải quan số đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ trong thông quan và tiếp tục thực hiện các lộ trình tiếp theo của mục tiêu xây dựng Hải quan số, Hải quan thông minh.
Tổng cục trưởng Nguyễn Văn Cẩn tin tưởng với kinh nghiệm, bản lĩnh, quyết tâm, Hải quan Việt Nam sẽ xây dựng thành công hệ thống xương sống cốt lõi của Hải quan số, mô hình Hải quan thông minh. Cùng với đó, tiếp tục tạo thuận lợi thương mại, thu hút đầu tư nước ngoài, đảm bảo an ninh an toàn cho đất nước.
Ngoài ra, thực hiện nhiệm vụ xuyên suốt của năm 2024, ngay trong tháng đầu tiên, toàn Ngành đã đạt được nhiều kết quả thể hiện bằng các chỉ số thu nộp NSNN đạt 30.648 tỷ đồng, bằng 8,2% dự toán cả năm, tăng 13,2% so với cùng kỳ năm 2023. Đặc biệt, các đơn vị trong toàn Ngành đã liên tục lập thành tích và có những chiến công đầu Xuân.
Theo đại diện Tổng cục Hải quan, triển khai thành công Hệ thống Hải quan số và mô hình Hải quan thông minh sẽ mang lại lợi ích vô cùng to lớn đối với công tác quản lý nhà nước về hải quan và cả cộng đồng doanh nghiệp.
Cụ thể, Hệ thống Hải quan số và mô hình Hải quan thông minh sẽ cho phép doanh nghiệp khai báo thủ tục hải quan mọi lúc, mọi nơi, trên mọi công cụ. Đồng thời, thời gian thông quan hàng hóa nhanh chóng, giảm chi phí logistics; được sử dụng phần mềm khai báo miễn phí do cơ quan hải quan cung cấp; chỉ thực hiện khai thông tin hàng hóa một lần để thực hiện nhiều thủ tục hành chính thông qua hệ thống một cửa quốc gia; dễ dàng theo dõi tiến trình xử lý của các cơ quan quản lý nhà nước trong chuỗi cung ứng.
Đón đầu xu hướng hệ thống Hải quan số và mô hình Hải quan thông minh, trường Cao đẳng FPT Polytechnic đã đang triển khai cho các bạn sinh viên được học môn học Nghiệp vụ hải quan nhằm giúp các bạn sinh viên được cọ xát một lĩnh vực liên quan đến cơ quan Nhà nước ở các vị trí kê khai dịch vụ hải quan hoặc nắm vững quy trình thông quan của một lô hàng hóa xuất nhập khẩu. Sinh viên được trực tiếp thực hành trên phần mềm ECUS 5 và tham gia các buổi talkshow trực tiếp với các diễn giả trong lĩnh vực Logistics nói chung, kê khai dịch vụ hải quan nói riêng.
Giảng viên Bùi Thị Duyên
Bộ môn Kinh tế
FPT Polytechnic Hà Nội
