Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam kéo theo nhu cầu nhân lực biết tiếng Trung ngày càng lớn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, chỉ “biết nói” là chưa đủ. Người học cần kết hợp kỹ năng đặc thù của các ngành nghề liên quan để mở rộng cơ hội việc làm.
Tối 13/6, tọa đàm “你好 – Xin chào tương lai rộng mở” do Trường Cao đẳng FPT Polytechnic tổ chức thu hút sự quan tâm của đông đảo sinh viên. Chương trình có sự tham gia của thầy Vũ Chí Thành (Hiệu trưởng nhà trường và tiến sĩ Nguyễn Thị Luyện (Giảng viên Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Trung Quốc, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội).
Đánh giá về cơ hội việc làm cho sinh viên ngành tiếng Trung hiện nay tại Việt Nam, thầy Vũ Chí Thành khẳng định: “Với mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước, Trung Quốc đang tạo ra nhu cầu nhân lực tiếng Trung rất lớn. Theo thống kê của các cơ quan quản lý, có khoảng hơn 4000 doanh nghiệp có vốn đầu tư Trung Quốc và Đài Loan đang hoạt động tại nước ta. Thị trường việc làm tiếng Trung phân bố rộng khắp: từ các tỉnh giáp biên giới như Lạng Sơn, Quảng Ninh, đến các khu công nghiệp ở Bắc Ninh, Hải Phòng, Vĩnh Phúc, hay các thành phố lớn như Hà Nội, TP. HCM. Đặc biệt, miền Bắc có vị trí gần Trung Quốc và tập trung nhiều doanh nghiệp nước bạn nên đang rất “khát” nhân lực biết tiếng Trung ở nhiều cấp độ khác nhau”.
Tuy nhiên, thầy cũng nhấn mạnh từ kinh nghiệp làm việc với doanh nghiệp: “Nhà tuyển dụng không chỉ cần người “biết tiếng”, mà cần người “dùng được tiếng” để giải quyết công việc thực tế. Đây chính là thách thức mà các cơ sở đào tạo cần giải quyết để sinh viên ra trường có thể làm được việc ngay, không bị “lệch pha” với nhu cầu thực của doanh nghiệp”.
Chia sẻ cụ thể hơn về cơ hội nghề nghiệp, thầy Thành cho biết người đạt HSK3 có thể làm ở vị trí hỗ trợ văn phòng, trợ lý giao tiếp cơ bản. Ở mức HSK4, sinh viên có thể làm nhân viên chăm sóc khách hàng, trợ lý kinh doanh, nhân viên xuất nhập khẩu, hoặc nhân sự trong các doanh nghiệp có yếu tố Trung Quốc. Còn với HSK5 trở lên, cánh cửa nghề nghiệp mở rộng hơn ở các vị trí như biên phiên dịch, quản lý dự án, hợp tác quốc tế của doanh nghiệp…
Dưới góc nhìn của giảng viên nhiều năm đào tạo tiếng Trung, tiến sĩ Nguyễn Thị Luyện cho rằng ngành ngôn ngữ này ở Việt Nam đang phát triển mạnh, nhưng người học cần xác định rõ định hướng ứng dụng. “Tiếng Trung không phải là đích đến, mà là công cụ để các em tạo ra giá trị thực tế trong công việc. Việc kết hợp tiếng Trung với kỹ năng chuyên môn như thương mại điện tử, logistics, marketing, biên phiên dịch… sẽ giúp các em có nhiều cơ hội cạnh tranh hơn khi ra trường”, bà Luyện nói.
Trước khi tham gia tọa đàm, tiến sĩ Nguyễn Thị Luyện đã khảo sát nhanh mong muốn nghề nghiệp của sinh viên ngành ngôn ngữ Trung Quốc. Trong số 74 sinh viên, 40,5% muốn làm biên phiên dịch, gần 40% muốn trở thành giáo viên, còn lại là các ngành như kinh doanh, nghiên cứu ngôn ngữ, ngoại giao, hàng không, thiết kế… Điều này cho thấy sinh viên ngày nay có cái nhìn đa dạng hơn về nghề nghiệp với tiếng Trung.
Trước câu hỏi của khán giả về việc ngày càng nhiều người học tiếng Trung, đâu là yếu tố tạo nên sự khác biệt, tiến sĩ Nguyễn Thị Luyện trả lời: “Điều quan trọng là bạn hiểu tiếng Trung đến đâu. Chỉ biết từ vựng hay hiểu sâu văn hóa, ngữ cảnh. Sự khác biệt nằm ở chiều sâu và khả năng ứng dụng”.
Thầy Thành bổ sung, nhà tuyển dụng hiện không chỉ đánh giá qua bằng cấp, mà nhìn vào khả năng xử lý tình huống, giao tiếp và giải quyết vấn đề nhanh chóng bằng ngôn ngữ bản địa. “Ai thể hiện được rằng mình có thể giao tiếp trôi chảy, viết email chuẩn chỉnh, hoặc làm việc với khách hàng hiệu quả, người đó có cơ hội cao hơn”, thầy nói.
Chính vì thế, đại diện nhà trường cho biết chương trình đào tạo chuyên ngành Tiếng Trung Quốc của FPT Polytechnic được xây dựng với định hướng ứng dụng cao, hợp tác chặt chẽ cùng doanh nghiệp. Thầy Vũ Chí Thành chia sẻ thêm: “Sinh viên ngành Tiếng Trung Quốc tại trường không chỉ học ngôn ngữ, mà còn được học kỹ năng thương mại, kỹ năng trợ lý văn phòng, và được đưa vào doanh nghiệp thực tập từ rất sớm. Chúng tôi có các mô-đun riêng về Tiếng Trung thương mại, biên phiên dịch, làm dự án thực tế, giao tiếp theo tình huống như ở công ty thật. Điều đó giúp sinh viên tự tin hơn rất nhiều khi đi xin việc”.
Ngoài tiếng Trung là ngoại ngữ chính, các bạn còn được học thêm tiếng Anh để tăng năng lực cạnh tranh. Thậm chí, sau tốt nghiệp, sinh viên có cơ hội kết nối trực tiếp với doanh nghiệp thông qua nhà trường để tìm việc làm phù hợp.
Ở phần cuối chương trình, trả lời câu hỏi liệu trong ba năm tới ngành tiếng Trung còn “hot”, cả hai diễn giả đều khẳng định xu hướng này vẫn sẽ tiếp tục. Nhưng nó sẽ đặt ra yêu cầu cao hơn cho các bạn trẻ về kỹ năng số, tư duy liên ngành, và khả năng thích ứng trong môi trường việc làm toàn cầu.
Trường Cao đẳng FPT Polytechnic
