Bằng việc sử dụng linh hoạt các bố cục đường dẫn, góc chụp đặc tả và nghệ thuật tương phản ánh sáng, nhóm sinh viên Hoàng Phúc và Văn Sil đã biến những xưởng mộc bộn bề hay lò tàu hủ ky nghi ngút khói trở thành những thước phim nghệ thuật đầy chiều sâu. Qua hai dự án nhiếp ảnh vừa trình làng, người xem không chỉ thấy được sự tỉ mỉ trong từng thớ gỗ hay độ mỏng manh của lớp tàu hủ ky, mà còn cảm nhận được hơi ấm từ bàn tay người thợ.
“Âm Vang Gỗ Xưa” – Khi linh hồn của gỗ được đánh thức qua ống kính năng động
Bài cuối môn nhiếp ảnh mang tên “Âm vang gỗ xưa – Đất Long Điền” của Nhóm bạn Trần Nguyễn Hoàng Phúc đưa chúng ta tìm về vùng đất An Giang, nơi lưu giữ tinh hoa nghề gỗ với lịch sử hơn một thế kỷ. Đề tài này không chỉ đơn thuần là ghi chép tư liệu mà còn là một hành trình đi tìm nhịp thở của thời gian qua tiếng cưa, tiếng đục vang vọng giữa xóm làng ven sông từ tận cuối thế kỷ XIX.
Nhóm lựa chọn làng mộc Long Điền bởi sự trân trọng dành cho những giá trị truyền thống đang tiếp nối qua nhiều thế hệ. Sinh viên muốn dùng ống kính để kể lại câu chuyện về sự tỉ mỉ, khéo léo và tâm huyết của người thợ, nơi những khối gỗ vô tri dần mang hơi thở sự sống và trở thành sản phẩm mang giá trị bền vững. Đây là cách người trẻ kết nối với cội nguồn và tôn vinh những “bậc thầy” thủ công đang ngày đêm giữ lửa cho quê hương.
Tác giả sử dụng linh hoạt các bố cục như quy tắc 1/3, đường dẫn và đặc biệt là những khung hình đặc tả (close-up) tập trung vào đôi tay và công cụ. Sự sắp xếp các chi tiết trong xưởng mộc tạo nên cảm giác ngăn nắp trong chính sự bộn bề của lao động.
Từ những góc nhìn trực diện mạnh mẽ khi máy móc vận hành đến góc chụp nghiêng đầy nghệ thuật để làm nổi bật độ nổi khối của các họa tiết điêu khắc hoa sen, rồng phượng. Các góc thấp cũng được tận dụng để mô tả hành trình vận chuyển sản phẩm ra phố lớn, tạo cảm giác kỳ vĩ cho những chuyến xe.
Tông màu chủ đạo là sắc nâu của gỗ, vàng của nắng và mùn cưa, tạo nên một không gian hoài cổ nhưng vẫn đầy sức sống. Độ tương phản được điều chỉnh khéo léo giúp các đường vân gỗ hiện lên sống động như chính tâm hồn người thợ được mài sáng qua năm tháng.
Chia sẻ về dự án, Hoàng Phúc cho rằng: “Bằng kỹ năng và lao động, người thợ mộc đã ‘đánh thức’ linh hồn của gỗ”. Mỗi sản phẩm không chỉ là vật dụng, mà còn chứa đựng ký ức, tình cảm và hơi thở của quê hương. Qua bộ ảnh, sinh viên mong muốn người xem thấy được sự song hành giữa công nghệ hiện đại và bàn tay thủ công truyền thống trong việc kiến tạo nên những tác phẩm nghệ thuật thực thụ.
Giảng viên Trọng Nhân cho biết : “Dưới góc nhìn chuyên môn, tôi đánh giá cao sự lăn lộn và khả năng quan sát của nhóm bạn Hoàng Phúc. Các bạn không chỉ chụp ảnh mà các bạn đang “kể chuyện”. Bộ ảnh có sự chuyển tiếp nhịp nhàng từ công đoạn thô sơ đến sản phẩm tinh xảo, thể hiện rõ được bản chất của làng nghề. Kỹ thuật bắt khoảnh khắc rất tốt, lột tả được sự cần trọng, đam mê của người thợ trong từng đường cưa, mũi khoan. Đây là một bài làm tốt, minh chứng cho sự trưởng thành về cả tay nghề nhiếp ảnh lẫn tư duy nhân văn của sinh viên thiết kế đồ họa.
“Hồn quê trong từng lớp đậu” – Hành trình khám phá làng nghề tàu hũ Ky Vĩnh Long
Bộ ảnh mang tên “Làng nghề Tàu hủ ky – Hành trình khám phá” đưa chúng ta về với vùng đất Cái Vồn, Bình Minh, Vĩnh Long. Đây là một lát cắt đầy hoài niệm về một nghề truyền thống lâu đời giữa lòng miền Tây sông nước, nơi những đôi tay khéo léo đang ngày đêm gìn giữ tinh hoa từ hạt đậu nành.
Nhóm của bạn Nguyễn Văn Sil lựa chọn đề tài này với mong muốn ghi lại nhịp sống giản dị, chân thành và đượm tình người của làng nghề truyền thống giữa dòng chảy hiện đại. Đối với tác giả, giá trị của làng nghề không chỉ nằm ở sản phẩm, mà còn ở tình yêu bền bỉ chưa từng phai nhạt theo năm tháng của những người thợ.
Tác giả sử dụng hiệu quả bố cục đường dẫn từ những hàng tàu hủ ky giăng kín hiên nhà, tạo chiều sâu hút mắt cho khung hình. Việc sử dụng các khoảng tối (low-key) làm nổi bật chủ thể là những tấm kỵ vàng óng dưới ánh nắng.
Từ những góc đặc tả cận cảnh (close-up) cho thấy độ mỏng manh, lấp lánh như lụa của sợi đậu , đến những góc rộng mô tả không gian lò sôi nghi ngút khói củi dừa. Những góc chụp từ trên xuống bắt trọn khoảnh khắc đôi tay người thợ nâng niu từng lớp đậu mỏng.
Gam màu chủ đạo là sắc vàng ấm áp của tàu hủ ky quyện cùng ánh nắng sớm và nắng chiều rọi qua khe cửa. Sự tương phản mạnh mẽ giữa ánh sáng tự nhiên và bóng tối trong xưởng sản xuất tạo nên một không gian đậm chất điện ảnh, lột tả được vẻ đẹp của “hồn nghề”.
Trong quá trình thực hiện, Nguyễn Văn Sil chia sẻ sự xúc động trước những âm thanh bình dị: tiếng nước reo, tiếng khuấy đều tay và tiếng cười rộn rã giữa hơi nóng. Với bạn, mùi khói củi dừa quyện trong hương đậu nành rang thơm nồng chính là “hương của ký ức”, một điều quý giá không phai mờ theo thời gian.
Dưới góc độ chuyên môn, thầy Trần Trọng Nhân đánh giá : “Tôi đánh giá cao sự kiên nhẫn và khả năng bắt khoảnh khắc của nhóm, các bạn đã rất thành công trong việc sử dụng ánh sáng để “chạm” vào linh hồn của vật dụng đơn sơ. Cách các bạn kể chuyện qua hình ảnh từ lúc đậu nành còn trong lò sôi đến khi thành những tấm kỵ lấp lánh dưới nắng chiều thể hiện một tư duy nhiếp ảnh có chiều sâu và sự trưởng thành trong tay nghề. Bộ ảnh không chỉ đạt yêu cầu về kỹ thuật mà còn chạm đến cảm xúc của người xem về một nét đẹp văn hóa đang được gìn giữ.
Giảng viên Trần Trọng Nhân
Bộ môn Thiết kế đồ họa
FPT Polytechnic Cần Thơ
