Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, kỹ năng bán hàng không chỉ dành riêng cho những ai theo đuổi sự nghiệp kinh doanh mà đã trở thành một “kỹ năng” mềm cần thiết cho bất kỳ ai muốn phát triển bản thân. Vì thế, việc đưa môn Kỹ năng bán hàng vào giảng dạy tại FPT Polytechnic Hải Phòng là một bước đi chiến lược, vừa trang bị tư duy lại vừa rèn luyện kỹ năng thực tế cho sinh viên trước ngưỡng cửa “bán mình cho tư bản”.
Bán hàng – không chỉ là bán sản phẩm
Trong nhận thức phổ biến, “bán hàng” thường bị hiểu hẹp là quá trình thuyết phục khách hàng mua một sản phẩm hay dịch vụ. Tuy nhiên, môn học Kỹ năng bán hàng đã mở rộng khái niệm này: bán hàng là quá trình tạo dựng giá trị, xây dựng mối quan hệ và giải quyết vấn đề. Một người bán hàng giỏi không chỉ bán được sản phẩm, mà còn “bán” được niềm tin, sự thấu hiểu và cam kết dài lâu với khách hàng.
Ở cấp độ sâu hơn, mọi sinh viên dù không làm kinh doanh cũng cần học kỹ năng bán hàng: sinh viên cần “bán” được bản thân mình trong một buổi phỏng vấn, “bán” được ý tưởng trong một bài thuyết trình, hoặc đơn giản là “bán” một quan điểm trong cuộc tranh luận. Khi hiểu điều đó, sinh viên sẽ nhận ra: học kỹ năng bán hàng chính là học cách giao tiếp hiệu quả, truyền cảm hứng và ảnh hưởng tích cực đến người khác.
Cấu trúc môn học – kết hợp lý thuyết và thực hành
Môn học Kỹ năng bán hàng tại trường Cao đẳng FPT Polytechnic thường được thiết kế theo hướng kết hợp giữa lý thuyết nền tảng và thực hành tình huống. Sinh viên không chỉ học về cách tìm kiếm khách hàng, cách thu hút khách hàng, cách thực hiện các hậu mãi sau bán hàng, mà còn được tham gia các hoạt động nhóm, đóng vai người bán – người mua, xử lý tình huống khách hàng từ chối từ chối, hoặc thậm chí tự tạo chiến dịch bán hàng hoặc được tham gia tham quan doanh nghiệp bán hàng thực tế.
Qua các bài tập như viết kịch bản chào hàng, xây dựng chân dung khách hàng, phân tích hành vi tiêu dùng và luyện kỹ năng chốt đơn, sinh viên được rèn luyện cả tư duy phân tích lẫn kỹ năng giao tiếp. Mỗi buổi học trở thành một “sân khấu nhỏ” – nơi người học được thử nghiệm, vấp ngã và trưởng thành trong môi trường an toàn.
Những kỹ năng cốt lõi được rèn luyện
Học môn Kỹ năng bán hàng không chỉ là học “bán gì” mà còn là học “bán như thế nào”. Một số kỹ năng nổi bật được sinh viên trau dồi thông qua môn học này bao gồm:
- Lắng nghe và thấu hiểu khách hàng: Hiểu được nhu cầu ẩn sau lời nói của khách hàng là kỹ năng nền tảng để đưa ra các giải pháp bán hàng phù hợp.
- Xây dựng niềm tin: Bán hàng thành công bắt đầu từ mối quan hệ. Sinh viên biết được cách tạo cảm giác an toàn cho khách hàng từ đó xây dựng niềm tin cho khách hàng.
- Thuyết trình và thuyết phục: sinh viên học cách trình bày sản phẩm mạch lạc, cuốn hút và tập trung vào lợi ích cho người nghe, từ đó có thể tăng tỷ lệ chốt đơn thành công.
- Giải quyết từ chối và xử lý tình huống: Bất kỳ nhân viên bán hàng nào cũng từng bị khách hàng từ chối. Việc sinh viên học cách chuyển hóa từ chối thành cơ hội là một kỹ năng quý giá trong môn học này.
- Kỹ năng chốt đơn: Sinh viên sẽ nắm được thời điểm và cách thức “kết thúc giao dịch” là bước cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng trong quá trình bán hàng.
Những kỹ năng này hoàn toàn có thể được ứng dụng ngoài phạm vi kinh doanh, trong các tình huống đời sống hàng ngày và công việc sau này.
Từ lớp học ra thị trường – sinh viên “thực chiến” với nghề
Một điểm đặc biệt của môn Kỹ năng bán hàng là mang tính ứng dụng cao. Nhiều sinh viên sau khi học đã tự tin tham gia các hoạt động kinh doanh nhỏ, làm cộng tác viên bán hàng online, hoặc tham gia các chương trình thực tập tại doanh nghiệp. Có sinh viên còn chia sẻ rằng chỉ sau một học kỳ, sinh viên đã “bán được chính mình” vào vị trí part-time trong các chuỗi cửa hàng lớn, thậm chí hiện tại có sinh viên đang làm vị trí nhân viên full-time cho Thế giới di động.
Ngoài ra, môn học còn tạo ra một môi trường để sinh viên khám phá bản thân. Có sinh viên tưởng mình rụt rè, ngại giao tiếp lại trở thành người chốt đơn khéo léo nhất nhóm. Có sinh viên lần đầu tiên dám đứng lên giới thiệu sản phẩm trước cả lớp và nhận được đánh giá cao. Mỗi sinh viên như tìm thấy một phần tiềm năng mới của chính mình.
Hành trình không chỉ là học để bán
Khi xã hội ngày càng coi trọng năng lực mềm, thì Kỹ năng bán hàng trở thành một môn học giúp sinh viên “lấp đầy khoảng trống giữa kiến thức và thực tiễn”. Đây không chỉ là môn học dạy cách bán một sản phẩm, mà còn là hành trình phát triển sự tự tin, khả năng giao tiếp, năng lực thấu cảm và nghệ thuật ảnh hưởng đến người khác một cách tích cực.
Đối với sinh viên, mỗi giờ học kỹ năng bán hàng là một bước tiến trên hành trình trở thành công dân năng động, sẵn sàng hòa nhập với thế giới thực và đủ bản lĩnh để xây dựng con đường sự nghiệp riêng.
Giảng viên Phạm Thu An
Bộ môn Thương mại điện tử
FPT Polytechnic Hải Phòng
