Những năm gần đây, Hà Nam trở thành địa phương có mức độ đầu tư vốn FDI cao của phía Bắc, trong đó hơn 70% là từ các doanh nghiệp Trung Quốc, Đài Loan. Sự phát triển này đang tạo ra nhiều lợi thế hơn để sinh viên tiếng Trung của địa phương bắt đầu sự nghiệp với mức lương hấp dẫn ngay tại quê nhà.
Thị trường ít cạnh tranh
Trong tọa đàm “Nhu cầu nhân lực tiếng Trung tại Hà Nam” diễn ra ngày 15/, ông Nguyễn Quang Tuấn (Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm tại Hà Nam) đánh giá nguồn nhân lực biết tiếng Trung tại địa phương hiện còn mỏng và chưa đồng đều về chất lượng. Ông chỉ ra nhóm sinh viên tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng chính quy có trình độ tốt nhưng tỉ lệ quay về quê hương còn thấp. Trong khi đó, nhóm lao động tự học hoặc học tại các trung tâm ngắn hạn tuy đông nhưng thường thiếu hệ thống ngữ pháp và từ vựng chuyên ngành.
Theo ông Tuấn, năm 2024 toàn tỉnh chỉ có khoảng 180 – 200 ứng viên có thể đảm nhiệm được các vị trí chuyên môn sử dụng tiếng Trung, như kế toán, hành chính, kỹ thuật. Trong khi đó, các doanh nghiệp có vốn Trung Quốc, Đài Loan cần tới 600 – 800 người/năm, khiến nguồn cung chỉ đáp ứng 25 – 30% nhu cầu. Tình trạng mất cân đối này gây ra áp lực lớn cho các doanh nghiệp nhưng cũng có thể coi là cơ hội cho lao động trẻ địa phương vươn lên.
Cùng tham gia tọa đàm, ông Lô Dịch Toàn (Giám đốc Bộ phận Nhân sự Công ty TNHH Wistron Infocomm Việt Nam) cho biết: “Đối với nhân viên là người Hà Nam, chúng tôi ưu tiên tuyển dụng bởi tính ổn định cao. Lợi thế lớn nhất của nguồn lao động tiếng Trung tại địa phương chính là khả năng giao tiếp tốt và hiểu biết văn hóa, giúp dễ dàng kết nối và làm việc với các đồng nghiệp, đối tác từ Trung Quốc hoặc các công ty có nền tảng Trung Quốc”.
Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắng chỉ ra “điểm yếu lớn nhất có thể nằm ở kinh nghiệm thực tế và khả năng áp dụng kỹ năng vào công việc, đặc biệt trong các ngành yêu cầu cao về chuyên môn kỹ thuật. Ngoài kỹ năng ngôn ngữ, chúng tôi mong đợi những ứng viên có tinh thần học hỏi, khả năng làm việc nhóm và đặc biệt là sự linh hoạt trong tư duy để thích nghi với môi trường làm việc toàn cầu”.
Cơ hội nghề nghiệp đa dạng
Dự báo trong 5 năm tới, tiếng Trung không còn là lợi thế mà sẽ trở thành điều kiện bắt buộc ở nhiều vị trí việc làm tại Hà Nam. Ông Nguyễn Quang Tuấn nhận định hai công việc có nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh nhất là Quản lý sản xuất và kỹ thuật cơ khí, điện – điện tử. Bởi vì khi các khu công nghiệp mới như KCN Đồng Văn IV, KCN Thanh Liêm mở rộng, và quy hoạch thêm các cụm công nghiệp vệ tinh, chắc chắn sẽ tiếp tục thu hút làn sóng đầu tư từ các nhà đầu tư sử dụng tiếng Trung.
Ông nói: “Doanh nghiệp có vốn Trung Quốc/Đài Loan không chỉ tăng về số lượng, mà còn nâng cấp về công nghệ và quy mô, đòi hỏi nguồn nhân lực biết tiếng Trung không chỉ làm công nhân, phiên dịch, mà còn ở các vị trí quản lý trung gian, nhân sự, kế toán, kỹ thuật viên”.
Ngoài ra, một lĩnh vực khác tạo thêm cơ hội việc làm cho lao động địa phương là xuất nhập khẩu. Các vị trí về logistics, vận hành kho, vận chuyển, mua hàng nội địa, quốc tế sẽ tăng trưởng theo sự phát triển của khu công nghiệp và hoạt động xuất khẩu tại Hà Nam.
Về yêu cầu đầu vào, ông Tuấn cho biết phần lớn doanh nghiệp tại Hà Nam hiện không bắt buộc ứng viên phải có chứng chỉ HSK. Thay vào đó, họ ưu tiên khả năng giao tiếp thực tế và khả năng xử lý công việc nhanh nhạy bằng tiếng Trung. Tuy nhiên, nếu có chứng chỉ HSK, đặc biệt từ cấp 4 – 5 trở lên, sẽ là một lợi thế lớn cho các vị trí yêu cầu chuyên sâu như kế toán, xuất nhập khẩu hoặc quản lý.
Mức lương khởi điểm hấp dẫn
Từ góc độ kết nối việc làm, ông Tuấn chia sẻ mức lương trung bình của lao động biết tiếng Trung tại Hà Nam hiện dao động từ 12 – 15 triệu đồng/tháng, thậm chí cao hơn ở các vị trí chủ chốt. Đây là mức lương đáng mơ ước so với mặt bằng chung tại địa phương (có thể lên tới 30 – 40 triệu đồng/người/ tháng)”.
Đặc biệt, ông nhấn mạnh: “Tại các doanh nghiệp mới thành lập hoặc đang mở rộng tại địa phương, cơ hội để thăng tiến lên các vị trí quản lý nhóm, tổ, phòng ban đến rất sớm, đặc biệt nếu có kỹ năng tiếng Trung tốt và thái độ cầu tiến”.
Từ góc độ doanh nghiệp tuyển dụng, ông Lô Dịch Toàn phân tích hầu hết các doanh nghiệp đến từ Trung Quốc, Đài Loan thường thiết lập khoản phụ cấp ngôn ngữ, dao động từ 500,000 đến 3,000,000 VND. Từ năm 2024, phụ cấp này đã được Wistron gộp vào lương cơ bản.
Ông Toàn nói: “Tại Wistron, khả năng tiếng Trung được xem là một phần trong đánh giá hiệu suất công việc. Việc sử dụng tiếng Trung thành thạo giúp nhân viên đạt được hiệu quả làm việc tốt hơn trong đội nhóm, từ đó có nhiều cơ hội thăng tiến và nhận thưởng hơn. Trong tổng số nhân viên, chỉ 35% nhân sự có hiệu suất xuất sắc mới đủ điều kiện nhận thưởng nửa năm. Khoản thưởng nửa năm này có phạm vi khá rộng, dao động từ 0.5 tháng lương đến 2 tháng lương”.
Làm thế nào để trở thành nhân sự “2 trong 1” ?
Đối với sinh viên đang học hoặc có ý định theo ngành tiếng Trung, lập nghiệp tại chính Hà Nam có thể xem là một xu hướng khả thi và bền vững. Tuy nhiên, để nắm bắt cơ hội này, ông Nguyễn Quang Tuấn đúc kết trước khi kết thúc tọa đàm:
“Người học cần có định hướng rõ ràng: Tiếng Trung kết hợp với một nghề nghiệp cụ thể, thay vì chỉ học theo phong trào. Điều này sẽ giúp sinh viên Hà Nam không chỉ có việc làm ổn định với mức thu nhập tốt mà còn có thể phát triển sự nghiệp lâu dài ngay tại quê hương mình”.
Trong khuôn khổ chương trình, chia sẻ thêm về định hướng đào tạo ngành tiếng Trung, thầy Vũ Chí Thành (Hiệu trưởng Trường Cao đẳng FPT Polytechnic) cho biết: “Chúng tôi không mở ngành vì xu hướng mà vì nhìn thấy nhu cầu thực sự của thị trường. Việc đào tạo tiếng Trung phải gắn với kỹ năng nghề, học để làm, để sinh viên ra trường có thể đáp ứng được yêu cầu doanh nghiệp ngay lập tức”.
Tại FPT Polytechnic, chương trình ngành Ngôn ngữ Trung được thiết kế theo định hướng ứng dụng cao, tích hợp đào tạo ngôn ngữ với các kỹ năng chuyên môn như thương mại, logistics, chăm sóc khách hàng, biên – phiên dịch… Sinh viên được học thông qua dự án thực tế, tăng cường trải nghiệm doanh nghiệp và thực tập tại các công ty FDI.
Với thời gian đào tạo 2 năm 4 tháng và chuẩn đầu ra bậc 4/6 theo khung năng lực ngoại ngữ quốc gia, sinh viên có thể nhanh chóng gia nhập thị trường lao động, trở thành lực lượng nhân sự chất lượng cao của các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Trường Cao đẳng FPT Polytechnic
