Tại Diễn đàn Khu công nghiệp Việt Nam (Vietnam Industrial Park Summit 2026), phần phát biểu của ông Trần Vân Nam, Phó Hiệu trưởng FPT Polytechnic, Giám đốc FPT Polytechnic TP HCM, Phó Chủ tịch Liên minh Phát triển Nguồn nhân lực Công nghiệp Bán dẫn Việt Nam (SEVINA) đã thu hút sự quan tâm lớn khi thẳng thắn khẳng định nguồn nhân lực chất lượng cao như một “hạ tầng mềm” quyết định năng lực cạnh tranh của các khu công nghiệp.
Bước chuyển dịch tất yếu từ chi phí thấp sang thu hút có chọn lọc
Ông Nam chia sẻ, Việt Nam đang bước vào giai đoạn thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và có khả năng lan tỏa công nghệ. Xu hướng FDI hiện nay đang có sự chuyển dịch rõ rệt, từ việc tìm kiếm những quốc gia có lợi thế lao động giá rẻ sang ưu tiên những nơi có khả năng hấp thụ công nghệ, quản trị sản xuất hiện đại và cung ứng nhân lực chất lượng cao.
Các số liệu thống kê thực tế cho thấy sự thay đổi rõ nét trong cấu trúc dòng vốn ngoại vào Việt Nam. Với tổng vốn FDI đăng ký lũy kế đạt 480 tỷ USD, trong đó vốn thực hiện đạt khoảng 300 tỷ USD, tỷ trọng đầu tư vào các ngành công nghệ cao ngày càng chiếm ưu thế.
Nguồn nhân lực công nghệ cao – nhân tố định hình sức hút FDI
Theo ông Nam, chất lượng nhân lực công nghệ cao sẽ quyết định khả năng Việt Nam thu hút các dự án lớn trong lĩnh vực bán dẫn, AI, điện tử, tự động hóa và công nghệ sinh học. Mặc dù Việt Nam có lợi thế về quy mô lực lượng lao động, nhưng vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn cần được tháo gỡ.
Khoảng cách giữa chương trình đào tạo và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp FDI còn khá lớn, đặc biệt ở các kỹ năng thực hành, ngoại ngữ chuyên ngành, tác phong công nghiệp cũng như năng lực nghiên cứu và phát triển. Bên cạnh đó, nguồn giảng viên chất lượng cao, hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại và mô hình đào tạo gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp vẫn chưa được đầu tư tương xứng.
Chính sách quốc gia và vai trò địa phương: Chìa khóa nâng tầm nhân lực công nghệ cao
Trong phần phát biểu, ông Nam nhấn mạnh định hướng chính sách quốc gia về phát triển nhân lực công nghệ cao.Theo quyết định 1002/QĐ-TTg ngày 24/5/2025, trong đó Chính phủ xác định mục tiêu tạo đột phá trong đào tạo và bồi dưỡng nhân tài gắn với phát triển các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ then chốt, phục vụ công nghệ chiến lược và các dự án trọng điểm quốc gia.
Ông Nam khẳng định, những định hướng này cho thấy phát triển nhân lực công nghệ cao không chỉ là nhiệm vụ của ngành giáo dục, mà còn là một cấu phần quan trọng trong chiến lược cạnh tranh quốc gia nhằm thu hút đầu tư công nghệ cao.
Đưa ra những đề xuất mang tính định hướng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các khu công nghiệp trong thu hút FDI công nghệ cao. Bên cạnh đó, ông nhấn mạnh việc ưu tiên đầu tư cho đội ngũ giảng viên, chuyên gia, hệ thống phòng thí nghiệm, thiết bị thực hành và các chương trình tài năng, coi đây là nền tảng cốt lõi để tạo ra năng lực dài hạn cho từng địa phương và khu công nghiệp.
Ông Nam khẳng định: “Trong giai đoạn mới, cạnh tranh thu hút FDI thực chất là cạnh tranh về chất lượng thể chế, hạ tầng và nhân lực. KCN nào chuẩn bị tốt nhân lực công nghệ cao sẽ không chỉ thu hút vốn đầu tư, mà còn thu hút công nghệ, năng lực R&D và cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.”
Kết thúc hội thảo là lễ ký kết hợp tác giữa FPT Polytechnic và doanh nghiệp thể hiện rõ tinh thần gắn kết và đồng hành chiến lược giữa nhà trường và khối sản xuất. Đây chính là minh chứng cho sự cam kết cùng nhau xây dựng hệ sinh thái nhân lực công nghệ cao. Qua hình ảnh những cái bắt tay và sự hiện diện của lãnh đạo hai bên, có thể thấy rõ định hướng hợp tác lâu dài nhằm kết nối đào tạo với nhu cầu thực tiễn, giúp sinh viên có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc quốc tế, còn doanh nghiệp thì được bổ sung nguồn nhân lực chất lượng, phù hợp với yêu cầu phát triển công nghệ trong giai đoạn mới.
Trường Cao đẳng FPT Polytechnic
