Viết CV không chỉ là liệt kê những công nghệ bạn biết, mà là cách bạn chứng minh khả năng giải quyết vấn đề thực tế. Dưới đây là những sai lầm phổ biến nhất khiến CV của bạn dễ bị nhà tuyển dụng bỏ qua.
-
Những sai lầm phổ biến khi viết CV.
Sai lầm 1: Chỉ tập trung vào điều mình muốn viết, thay vì điều nhà tuyển dụng muốn đọc.
Theo suy nghĩ thông thường, chúng ta sẽ nghĩ viết CV là viết những điều về mình, là viết về những gì mà mình nghĩ là hay và mình muốn cho người ta thấy. Kết quả là bạn liệt kê rất nhiều thông tin theo lối tư duy tuần tự như:
- Thông tin cá nhân: họ tên, quê quán, số điện thoại, email, sở thích.
- Học vấn: cấp 1, cấp 2, cấp 3.
- Lịch sử đi làm: công ty 1, công ty 2, công ty 3.
- Kinh nghiệm đi làm: năm 1, năm 2, năm 3.
Tuy nhiên, đó là tư tưởng khiến CV của bạn bị loại ngay từ ban đầu. Trong tư duy của chúng ta luôn phải đặt câu hỏi “Người tuyển dụng muốn nhìn thấy điều gì?”.
Ta phải sử dụng thông tin của mình có chọn lọc, có trước có sau, nó phải là những thứ mà người khác muốn nhìn thấy, chứ không phải những điều mà bạn muốn họ nhìn thấy.
Sai lầm 2: Cho rằng nhà tuyển dụng sẽ đọc toàn bộ CV từ đầu đến cuối.
Có một quy tắc gọi là quy tắc số 7. Số 7 ở đây không phải 7 phút mà là 7 giây.
Rất nhiều CV viết 2 trang, 3 trang, 4 trang, với suy nghĩ càng dài càng tốt. Tuy nhiên, ta phải nhận ra một điều “CV là thứ ở vòng ngoài, chứ không phải thứ ở vòng trong”. Điều gì khiến bạn nghĩ nhà tuyển dụng sẽ đọc CV của bạn lâu hơn 7 giây?
Đứng từ góc độ một người tuyển dụng họ phải đọc cả trăm hoặc đến cả nghìn CV. Nó không phải là công việc mang tính “relax”. Nếu CV của bạn đã “chán” ngay từ những dòng đầu, nguy cơ nó bị loại rất cao.
Sai lầm 3: Liệt kê từ khóa như một “chợ công nghệ”.
Một CV ghi rất nhiều công nghệ, rất nhiều framework, với lối suy nghĩ càng biết nhiều thì càng gây ấn tượng. Nhà tuyển dụng không đánh giá cao một danh sách quá dài công nghệ nếu bạn không thể hiện được bạn đã thực sự sử dụng những công nghệ đó ở những dự án nào, mức độ nào và đã được những thành tựu gì.
Một trong những thứ “nhăn mặt” khác là dùng thanh tiến trình (progress bar) hoặc phần trăm để tự đánh giá kỹ năng.
Có chuẩn mực nào để so sánh? Là dựa trên kiến thức của một lập trình viên cấp Senior, một chuyên gia hàng đầu thế giới, hay chỉ là mức độ tự tin của riêng bạn? Nếu bạn là người chủ quan đánh giá thì 80% hay 90% nó chả có ý nghĩa gì.
Sai lầm 4: Liệt kê nhiệm vụ thay vì thành tựu.
CV đọc giống hệt như một bản mô tả công việc (Job Description) thay vì bản thành tích cá nhân. Nhà tuyển dụng vốn đã biết một Lập trình viên hay Tester phải làm những công việc cơ bản gì. Thứ họ thực sự muốn tìm kiếm là bạn đã làm công việc đó tốt đến mức nào và tạo ra giá trị gì cho dự án và công ty.
Các câu vô nghĩa:
“Tham gia phát triển ứng dụng mobile”.
“Viết API và fix bug”.
“Tối ưu cơ sở dữ liệu.”
Thay vì đó hãy đọc các thành tựu sau:
“Tái cấu trúc API giúp giảm 35% thời gian phản hồi”.
“Phát triển tính năng thanh toán toán mới, đóng góp vào tăng trưởng 20% doanh thu ứng dụng trong 3 tháng.”
“Chỉnh sửa giao diện UI mượt mà, làm tăng tỷ lệ người dùng ở lại trang web trung bình tăng lên 20 giây”.
Sai lầm 5: Thiếu link sản phẩm hoặc GitHub/Portfolio.
“Nói có sách, mách có chứng” là nguyên tắc vàng.
Việc liệt kê hàng loạt công nghệ hay dự án hoành tráng trong CV sẽ trở nên kém thuyết phục nếu không có bất kỳ bằng chứng thực tế nào đi kèm.
Mơ mồ, không biết code của bạn sạch hay bẩn, app có thực sự chạy được hay không?
Chỉ nói: “Đã từng tự xây dựng một ứng dụng e-commerce full-stack bằng ReactJS và Node.js.”.
Giúp nhà tuyển dụng có thể bấm vào và trải nghiệm trực tiếp.
Hãy nói: Xây dựng ứng dụng e-commerce full-stack. Live Demo: [link-website.com] | Source Code: [github.com/username/project]”.
Lưu ý: Nếu số lượng dự án cá nhân của bạn quá ít, bạn nên bổ sung chúng trước khi viết CV.
Quy trình viết một CV hiệu quả.
Trả lời câu hỏi “Người ta muốn thấy cái gì về mình?”.
Bước 1: Đọc và phân tích kỹ JD (Job Description).
Đọc thật kỹ mô tả công việc của công ty để biết được về mong đợi của công ty đó cần một người như thế nào. Bạn phải hiểu được sản phẩm của công ty là gì, công ty đó phù hợp với đối tượng khách hàng nào, văn hóa của công ty là gì, mình có thực sự phù hợp với văn hóa đó không?
Hành động này giúp ta thực sự hiểu về công ty đó hơn và đem lại cho chúng ta sự tự tin cực kỳ lớn khi tham gia phỏng vấn.
Bước 2: Nhìn lại mình thực sự có gì?
Nhiều bạn khi nhắc tới cụm từ “viết CV”, họ chỉ chăm chăm lên mạng, download một template CV mẫu xuống, rồi điền thông tin vào mẫu đó, vậy là xong.
Tuy nhiên hành động cực kỳ tệ, thứ nhất bạn bị bó khung trong những câu hỏi mà mẫu template đó có, thứ hai bạn đang cố “làm cho xong cái CV” chứ không phải “đưa thông tin mà nhà tuyển dụng cần”.
Ở bước này, thay vì cắm đầu vào viết CV luôn, ta nên viết ra một bản tổng quan những gì mà ta có, học vấn, kinh nghiệm, trải nghiệm, sau đó lựa chọn những gì thực sự cần thiết.
Nếu kiến thức, kỹ năng của bạn chưa đủ hoặc chưa phù hợp với JD, lời khuyên duy nhất tôi có thể đưa là “hãy học thêm”.
Bước 3: Trình bày CV ngắn gọn trên một trang
Hình thức cũng là một thứ cực kỳ quan trọng, một CV phải thực sự “đẹp” thì mới có thể thu hút nhà tuyển dụng từ cái nhìn đầu tiên. Ta có thể sử dụng các template có sẵn, do đã có bước số 2, nên khi ta viết ở bước này ta thực sự cân nhắc mục nào cần giữ, mục nào cần sửa, mục nào cần thêm mới, điều đó giúp CV của chúng ta “có ý thức” hơn nhiều.
Những thông tin nổi bật nhất ta phải đưa lên đầu, làm sao để ngay từ cái nhìn đầu tiên nhà tuyển dụng phải thấy được những thứ đó trước. Chúng ta phải làm mọi cách để qua được “vòng loại”, thế nên hãy đi thẳng vào thông tin quan trọng, đừng vòng vo. Tốt nhất là cô đọng được toàn bộ thông tin trên một trang CV duy nhất.
Bước 4: Thêm thông tin để nó hơn cả một CV.
Hãy biến CV của bạn thành một Profile đầy đủ hơn chỉ là một cái CV. Hãy đừng chỉ mô tả về bạn, hãy mô tả thật chi tiết về những gì mà bạn đã thực sự làm được, các thành quả công việc của bạn. Hãy bổ sung những đường link thêm ra bên ngoài, để nhà tuyển dụng có thể bấm vào đó, nếu họ muốn biết thêm thông tin về bạn.
Link github, demo dự án đã làm, linkedin, tiktok, facebook, youtube hoặc bất cứ thứ gì mà bạn đã làm được. Đây là một thứ rất ít người làm, vì nó không chỉ là kỹ năng viết CV, nó còn đòi hỏi bạn phải xây dựng được một cái profile github chỉn chu, các video youtube chuyên nghiệp, các bài post mạng xã hội có chuyên môn.
Luôn sắp xếp các đường link theo thứ tự ưu tiên, cái nào mình muốn tập trung cho họ thấy trước, cái nào thấy sau.
Bước 5: Tự nhìn nhận và đánh giá.
Hãy đảm bảo CV của bạn dễ nhìn ở bất kỳ thiết bị nào, dù là máy tính, laptop, hay điện thoại. Đừng chỉ tự xem, hãy mang kết quả CV mà mình viết đem cho anh chị, bạn bè, những người đã từng làm công việc đó, xem, nhận xét, đánh giá và chỉnh sửa.
Một lưu ý quan trọng về ATS
Hiện nay, rất nhiều doanh nghiệp sử dụng ATS (Applicant Tracking System) để tự động sàng lọc CV trước khi đến tay nhà tuyển dụng.
Để tăng khả năng vượt qua vòng lọc ATS, bạn nên:
- Sử dụng bố cục một cột (single-column layout). Tránh các mẫu CV chia thành nhiều cột dọc.
- Hạn chế sử dụng bảng (table), biểu tượng (icon) hoặc các thành phần đồ họa phức tạp.
Những mẫu CV nhiều cột hoặc có thiết kế quá cầu kỳ tuy đẹp mắt nhưng đôi khi khiến ATS đọc sai hoặc bỏ sót thông tin, làm giảm khả năng CV được chuyển đến nhà tuyển dụng.
Một CV tốt không phải là CV dài nhất hay đẹp nhất, mà là CV giúp nhà tuyển dụng nhanh chóng trả lời câu hỏi: “Ứng viên này có phù hợp với vị trí mà chúng tôi đang tuyển hay không?”
Hãy luôn đặt mình vào góc nhìn của nhà tuyển dụng, lựa chọn thông tin có chủ đích, trình bày ngắn gọn, dễ đọc và cung cấp thêm những minh chứng cụ thể về năng lực. Đó mới là yếu tố tạo nên một CV thực sự hiệu quả.
Giảng viên Hoàng Hải Long
Bộ môn Công nghệ thông tin
FPT Polytechnic Hà Nội
