Khởi nghiệp không còn là sân chơi riêng của sinh viên khối kinh tế. Tại FPT Polytechnic, những designer và coder đang chứng minh rằng chuyên môn nào cũng có thể trở thành nền tảng để xây dựng doanh nghiệp. Từ TDH Studio đến Golden Star’s Lab, các dự án trong môn Khởi sự doanh nghiệp đã cho thấy sức mạnh của tư duy liên ngành, nơi ý tưởng được chuyển hóa thành mô hình kinh doanh thực thụ.
Trong nhiều năm, khởi nghiệp thường được gắn với sinh viên ngành kinh tế, quản trị hay tài chính. Tuy nhiên, thực tế tại FPT Polytechnic đang cho thấy một bức tranh khác. Khi được trang bị tư duy kinh doanh, sinh viên ở bất kỳ lĩnh vực nào cũng có thể biến chuyên môn thành lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Hai dự án tiêu biểu là TDH Studio của sinh viên ngành Thiết kế Đồ họa và Golden Star’s Lab của sinh viên Công nghệ thông tin đã minh chứng rõ nét cho điều đó.
Với TDH Studio, hành trình khởi nghiệp bắt đầu từ niềm đam mê bóng đá và thiết kế. Nhóm sinh viên ngành Thiết kế Đồ họa đã lựa chọn lĩnh vực thiết kế sản phẩm bóng đá, hướng đến đối tượng là các đội bóng phủi và câu lạc bộ sinh viên. Môn học Khởi sự doanh nghiệp (SYB3013) giúp nhóm nhìn xa hơn những bản thiết kế đẹp mắt. Thay vì chỉ tập trung vào yếu tố thẩm mỹ, các thành viên học cách xây dựng một mô hình kinh doanh hoàn chỉnh.
Nhóm thành lập đội ngũ sáng lập gồm bốn thành viên: Nguyễn Quang Huy, Trịnh Trọng Quốc Tân, Lê Văn Hoàng Việt và Trần Ngọc Sơn. Mỗi người đảm nhận một vai trò riêng, từ quản trị, thiết kế đến marketing và bán hàng. Sau quá trình sàng lọc ý tưởng bằng ma trận đánh giá, TDH Studio lựa chọn dịch vụ thiết kế trọn gói như một giải pháp khả thi, đáp ứng đúng nhu cầu thị trường.
Quá trình xây dựng dự án giúp các designer hiểu rằng, một sản phẩm tốt không chỉ đẹp mà còn phải giải quyết được nhu cầu thực tế của khách hàng. TDH Studio nhận thấy nhiều đội bóng phủi và câu lạc bộ sinh viên gặp khó khăn trong việc xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp. Logo thiếu bản sắc, áo đấu trùng lặp là những vấn đề phổ biến.
Từ đó, nhóm phát triển mô hình kinh doanh với hai giá trị cốt lõi: cá nhân hóa hoàn toàn cho từng đội bóng và xây dựng quy trình làm việc chuyên nghiệp. Toàn bộ quá trình, từ tiếp nhận yêu cầu, gửi bản demo đến bàn giao file hoàn chỉnh, được triển khai trên các nền tảng số như Facebook, TikTok, Zalo và Google Drive. Đây là bước chuyển quan trọng, giúp sinh viên vượt ra khỏi tư duy freelance để tiếp cận mô hình doanh nghiệp bài bản hơn.
Nếu TDH Studio bắt đầu từ những bản vẽ, Golden Star’s Lab lại khởi nguồn từ tư duy công nghệ. Dự án là sản phẩm học tập nổi bật của sinh viên Công nghệ thông tin trong khuôn khổ môn Khởi sự doanh nghiệp. Từ những ý tưởng kỹ thuật ban đầu, nhóm từng bước xây dựng mô hình kinh doanh cho lĩnh vực học liệu số.
Không dừng lại ở khía cạnh công nghệ, Golden Star’s Lab tiếp cận vấn đề từ nhu cầu thị trường. Nhóm xác định hai “nỗi đau” lớn: giảng viên gặp khó khăn trong việc thương mại hóa học liệu số, trong khi người học thiếu nguồn tài liệu chất lượng, linh hoạt và phù hợp nhu cầu cá nhân. Từ thực tế đó, dự án được hoàn thiện theo hướng bài bản và có cơ sở.
Golden Star’s Lab xây dựng Business Model Canvas theo khung lý thuyết của Alexander Osterwalder, xác định rõ phân khúc khách hàng, lợi thế cạnh tranh và dòng doanh thu. Nhóm cũng mô phỏng cơ cấu tổ chức theo mô hình startup tinh gọn, với sự phân chia vai trò cụ thể giữa các bộ phận quản trị, kỹ thuật và kinh doanh.
Điểm đáng chú ý nằm ở phần lập kế hoạch tài chính. Dự án bao gồm dự toán vốn đầu tư, cấu trúc chi phí, chỉ số hoàn vốn kỳ vọng (ROI) cùng các kịch bản quản trị rủi ro về công nghệ, pháp lý và tài chính. Dù chỉ là mô hình mô phỏng trong khuôn khổ môn học, Golden Star’s Lab đã cho thấy khả năng chuyển hóa tư duy kỹ thuật thành tư duy kinh doanh một cách thuyết phục.
Điểm chung của TDH Studio và Golden Star’s Lab là khả năng biến thế mạnh chuyên môn thành giá trị thương mại. Một bên xuất phát từ thiết kế, một bên đến từ công nghệ, nhưng cả hai đều gặp nhau ở tinh thần chủ động, tư duy hệ thống và khát vọng làm chủ. Môn Khởi sự doanh nghiệp không đơn thuần truyền tải kiến thức kinh doanh, mà còn giúp sinh viên hiểu cách vận hành một mô hình startup trong thực tế. Đó là quá trình học cách nghiên cứu thị trường, xác định khách hàng, xây dựng chiến lược và quản trị rủi ro.
Trong bối cảnh kinh tế số, ranh giới giữa các ngành nghề ngày càng được xóa nhòa. Designer có thể trở thành founder. Coder hoàn toàn có thể xây dựng doanh nghiệp của riêng mình. TDH Studio và Golden Star’s Lab là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của mô hình đào tạo gắn với thực tiễn tại FPT Polytechnic. Khởi nghiệp, suy cho cùng, không phụ thuộc vào ngành học. Điều quan trọng là khả năng nhìn thấy cơ hội và biến chuyên môn thành giải pháp cho thị trường. Đó cũng chính là hành trang quan trọng nhất mà người trẻ cần có trong thời đại mới.
Giảng viên Nguyễn Anh Tuyền
Bộ môn Kinh tế
FPT Polytechnic Đà Nẵng
