Vừa qua, sinh viên FPT Polytechnic Cần Thơ đã có một trải nghiệm thực hành đặc biệt khi trực tiếp kết nối dữ liệu và xây dựng báo cáo bằng Looker Studio dưới sự hướng dẫn của Thầy Nguyễn Trọng Tính tại workshop “Trực Quan Hóa Dữ Liệu”.
Hoạt động bắt đầu bằng việc sinh viên nhận dataset thực tế – loại dữ liệu chứa đầy biến động, giá trị trống và sự không đồng nhất như những gì doanh nghiệp thường gặp. Chính sự “không hoàn hảo” này là cơ hội để các bạn hiểu rằng phân tích dữ liệu không chỉ là kéo thả biểu đồ, mà là quá trình tư duy có hệ thống. Nhiều nghiên cứu, trong đó có khảo sát của Harvard Business School Online năm 2023, chỉ ra rằng hơn 70% sinh viên hiểu sâu hơn khi được thao tác trực tiếp với dữ liệu thật, và điều đó đã thể hiện rõ trong cách các nhóm nhập cuộc.
Khi chuyển sang Looker Studio, sinh viên bắt đầu quy trình kết nối dữ liệu – thao tác tưởng đơn giản nhưng lại là điểm then chốt của trực quan hóa. Các nhóm phải chuẩn hóa dữ liệu trên Google Sheets, kiểm tra định dạng, tối ưu cột ngày tháng, loại bỏ các giá trị bất thường trước khi kết nối vào Looker Studio bằng Data Connector. Bước này gợi lại kết luận từ báo cáo của MIT Sloan rằng 60–80% thời gian làm phân tích thực tế nằm ở việc làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu. Chỉ đến khi dữ liệu được kết nối thành công, sinh viên mới chính thức bước vào phần thú vị nhất: kể chuyện bằng biểu đồ.
Không khí trở nên sôi nổi khi các nhóm bắt đầu thiết kế dashboard. Mỗi nhóm chọn một phong cách kể chuyện khác nhau: có nhóm dùng line chart để biểu diễn xu hướng biến động, có nhóm lựa chọn bar chart để so sánh chỉ số theo từng giai đoạn, có nhóm mạnh dạn sử dụng heatmap nhằm tìm ra những vùng tương quan bất thường. Việc lựa chọn biểu đồ không còn dựa trên “đẹp hay xấu” mà dựa trên câu hỏi: “Người xem sẽ hiểu gì từ biểu đồ này?”. Điều này hoàn toàn trùng khớp với nghiên cứu của Stanford Visualization Group năm 2021, nhấn mạnh rằng giá trị của biểu đồ nằm ở khả năng truyền tải insight chứ không phải hiệu ứng hình ảnh.
Khi bước vào phần trình bày, sinh viên buộc phải diễn giải dashboard theo cấu trúc logic: số liệu tổng quan, biểu đồ xu hướng, phân tích sự kiện bất thường, rồi kết luận bằng một insight duy nhất – thứ mà nhóm cho là quan trọng nhất đối với người ra quyết định. Looker Studio trở thành công cụ để kể chuyện, còn sinh viên chính là người dẫn dắt. Mỗi nhóm chỉ có 2–3 phút để truyền tải câu chuyện dữ liệu, vì vậy từng biểu đồ, từng KPI, từng dòng chữ đều phải có lý do tồn tại. Nhiều nhóm đã khiến cả lớp bất ngờ khi đi từ những con số rời rạc đến những kết luận sắc sảo, có thể áp dụng thật trong bối cảnh vận hành doanh nghiệp.
Thầy Nguyễn Trọng Tính đóng vai trò như người định hướng, liên tục đặt câu hỏi phản biện: “Biểu đồ này giúp ra quyết định gì?”, “Nếu thay đổi góc nhìn, câu chuyện sẽ khác không?”, “Dữ liệu này có đang đánh lừa bạn?”. Những câu hỏi này thúc đẩy sinh viên không dừng lại ở việc làm dashboard mà phải thật sự hiểu bản chất phân tích. Một khảo sát nhanh cuối buổi cho thấy 82% sinh viên cảm thấy tự tin hơn khi trực quan hóa dữ liệu bằng Looker Studio và 87% nhận ra rằng lựa chọn biểu đồ sai có thể dẫn đến hiểu lầm nghiêm trọng. Điều này cho thấy hoạt động không chỉ dừng ở kỹ thuật, mà còn góp phần hình thành tư duy dữ liệu – tư duy mà nhiều doanh nghiệp hiện nay xem là điều kiện tiên quyết.
Buổi workshop khép lại trong sự hào hứng. Các bạn sinh viên không chỉ rời lớp với một dashboard hoàn chỉnh, mà còn với cảm nhận sâu sắc rằng dữ liệu thật sự có tiếng nói – và người phân tích chính là người giúp dữ liệu cất tiếng. Looker Studio chỉ là công cụ, nhưng cách sinh viên kể chuyện qua dữ liệu mới là điều tạo nên giá trị. Nhờ sự dẫn dắt đầy cảm hứng và rất thực tế của Thầy Nguyễn Trọng Tính, hoạt động trở thành trải nghiệm thay đổi cách nhìn của sinh viên về dữ liệu: từ những dòng số khô khan thành một câu chuyện sống động, thuyết phục và giàu sức gợi mở.
Giảng viên Nguyễn Minh Trí
Bộ môn Thương mại điện tử
FPT Polytechnic Cần Thơ
