Từ những “vùng tối” của hệ thống đào tạo đến việc từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực, giáo dục nghề nghiệp Việt Nam đã trải qua một hành trình chuyển mình mạnh mẽ suốt hơn 40 năm đổi mới. Trong hành trình đó, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic là một lát cắt tiêu biểu, cho thấy giáo dục nghề nghiệp có thể tạo nên những “phép màu” khi gắn chặt với doanh nghiệp và thực tiễn phát triển đất nước.
Dấu ấn hình thành của giáo dục nghề nghiệp Việt Nam
Lịch sử giáo dục nghề nghiệp Việt Nam bắt rễ từ nền văn minh lúa nước với các làng nghề truyền thống, nơi tri thức nghề được trao truyền qua nhiều thế hệ để phục vụ sản xuất và đời sống. Từ cuối thế kỷ XIX, các trường kỹ nghệ thực hành tại Hà Nội, Huế, Sài Gòn bắt đầu hình thành, đặt những viên gạch đầu tiên cho hệ thống đào tạo nghề theo mô hình trường lớp.
Sau năm 1975, trong bối cảnh bao cấp khó khăn, đây từng được coi là “đội quân xung kích” khôi phục đất nước với khoảng 80.000 người được cử đi học tập tại Liên Xô và Đông Âu. Tuy nhiên, mô hình đào tạo tập trung thời kỳ này dần bộc lộ rào cản về tính linh hoạt và sự tách rời với thực tiễn.
Luồng gió Đổi mới năm 1986 và dấu mốc gia nhập WTO năm 2007 đã đặt hệ thống trước một cuộc tự vấn sâu sắc. Nghịch lý “thừa bằng cấp nhưng thiếu kỹ năng” cùng định kiến xã hội cũ đã đẩy giáo dục nghề nghiệp vào vị thế bổ trợ mờ nhạt.
Áp lực hội nhập buộc toàn ngành phải thay đổi thể chế và tư duy: chuyển từ “dạy nghề” thuần túy sang “đào tạo năng lực nghề nghiệp” nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường. Đây chính là bệ phóng cho sự ra đời của Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014, tạo ra nền tảng linh hoạt, từ đó giúp các cơ sở giáo dục có điều kiện thích ứng và đào tạo các ngành mũi nhọn ở giai đoạn sau này.
FPT Polytechnic và khát vọng thực nghiệp
Trong dòng chảy đổi mới ấy, sự xuất hiện của các mô hình đào tạo gắn chặt với doanh nghiệp trở thành điểm sáng đối lập với bức tranh chung. Năm 2010, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic chính thức ra đời, thuộc Tập đoàn FPT – một trong những doanh nghiệp công nghệ lớn của Việt Nam. Thời điểm đó, giáo dục nghề nghiệp vẫn còn nhiều e dè trước những cách làm mới, trong khi các chương trình đào tạo phổ biến vẫn nặng tính hàn lâm, chưa theo kịp nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.
Với mô hình trường học trong lòng doanh nghiệp, FPT Polytechnic lựa chọn con đường thực học – thực nghiệp, đặt trọng tâm vào năng lực làm việc thực tế thay vì thời gian đào tạo dài hay bằng cấp hình thức. Phương pháp học tập qua dự án (Project-based Learning) được áp dụng xuyên suốt, nhà trường hợp tác với hơn 2000 doanh nghiệp giúp sinh viên tiếp cận các bài toán thực tiễn ngay từ giảng đường, dưới sự dẫn dắt của đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm thực chiến.
Trong hơn 15 năm qua, FPT Polytechnic đã đào tạo và cung cấp cho thị trường hàng chục nghìn nhân lực ở các lĩnh vực như công nghệ thông tin, digital marketing, thiết kế, du lịch – dịch vụ…, góp phần đáp ứng nhu cầu phát triển của nền kinh tế và mở ra con đường nghề nghiệp rõ ràng cho người học.
Hệ sinh thái trải nghiệm và những kỷ lục “phép màu”
Vượt ra ngoài khuôn khổ của một môi trường giáo dục truyền thống, FPT Polytechnic đã mở rộng không gian học tập bằng hệ sinh thái trải nghiệm đa dạng, góp phần hình thành bản lĩnh và tinh thần dấn thân cho người học, thiết lập những quy chuẩn mới trong học đường.
Tiêu biểu là chuỗi đại nhạc hội “Happy Bee” được tổ chức thường niên, thu hút tới 60.000 khán giả mỗi năm – với sự góp mặt của các nghệ sĩ hàng đầu như Sơn Tùng M-TP, SOOBIN, Tóc Tiên, Rapper Đen, HIEUTHUHAI, RHYDER… cùng các nghệ sĩ quốc tế Jessi và Alok (DJ Top 4 thế giới).
Song hành với âm nhạc là các hoạt động thể thao mang tính kỷ luật và bền bỉ, với dấu ấn 186 cán bộ, giảng viên và sinh viên hoàn thành cự ly 42km – kỷ lục “Trường cao đẳng có số người tham gia Full Marathon đông nhất Việt Nam”, Vô địch giải bóng đá sinh viên SV7 toàn quốc, cùng mô hình Phygital Football kết hợp thể thao và công nghệ… Tất cả tiếp tục mở rộng không gian rèn luyện thể chất và tinh thần cho người học.
Bên cạnh đó, FPT Polytechnic cũng là trường học đầu tiên có đội Liên Quân Mobile và FC Online tham gia thi đấu chuyên nghiệp, có hệ thống giải Esports học đường quy mô toàn quốc cho thấy nỗ lực định hướng Esports như một ngành công nghiệp nội dung số, mở ra con đường nghề nghiệp mới cho người trẻ.
Những dấu mốc ấy cho thấy sự phát triển của FPT Polytechnic không chỉ nằm ở chương trình đào tạo, mà còn ở việc kiến tạo một hệ sinh thái giáo dục khác biệt – nơi giáo dục nghề nghiệp được đầu tư đúng tầm, đủ sức tạo nên những “phép màu” vượt ra ngoài khuôn khổ truyền thống.
Vươn mình trong kỷ nguyên mới – bắt nhịp công nghiệp công nghệ cao
Bước sang giai đoạn mới, khi kinh tế số, trí tuệ nhân tạo và công nghiệp bán dẫn trở thành những trụ cột phát triển, vai trò của giáo dục nghề nghiệp càng được khẳng định rõ nét. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ cao, việc đào tạo nguồn nhân lực cho các ngành mũi nhọn như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, chip và bán dẫn trở thành nhiệm vụ chiến lược.
Nằm trong hệ sinh thái công nghệ của Tập đoàn FPT, FPT Polytechnic có điều kiện thuận lợi để gắn đào tạo với thực tiễn sản xuất, giúp sinh viên tiếp cận sớm với công nghệ lõi và môi trường làm việc hiện đại.
Song hành với đó, việc tích hợp trí tuệ nhân tạo vào các lĩnh vực đào tạo từ công nghệ, thiết kế đến kinh doanh, du lịch và ngôn ngữ cho thấy nỗ lực bắt nhịp với làn sóng công nghệ đang thay đổi từng ngày. Trên mạng lưới 12 cơ sở đào tạo, FPT Polytechnic từng bước trở thành nơi ươm mầm nguồn nhân lực trẻ, được trang bị cả kỹ năng nghề nghiệp lẫn tư duy thích ứng để tham gia vào nền kinh tế số.
Sự đổi mới của giáo dục nghề nghiệp Việt Nam trong 40 năm qua là một phép màu về thể chế, và sự phát triển vượt bậc của FPT Polytechnic chính là một phép màu về thực tiễn. Phép màu này được kiến tạo từ tầm nhìn thực tế và tinh thần đổi mới không ngừng, chứng minh rằng khi giáo dục thoát ly khỏi những khuôn mẫu cũ để gắn liền với sinh mệnh của doanh nghiệp, nền kinh tế sẽ có được một thế hệ lao động đủ bản lĩnh kiến tạo nên diện mạo của một Việt Nam hùng cường trong kỷ nguyên mới.
Trường Cao đẳng FPT Polytechnic
