Ở Việt Nam, khi con cái đỗ đại học, gia đình thường mở tiệc lớn ăn mừng, coi đó là một sự kiện đáng tự hào. Cũng vào mỗi mùa thi, người ta lại nghe tin nhiều sỹ tử bị rơi vào trầm cảm, tự kỷ, bỏ nhà ra đi hay dại dột tìm đến cái chết chỉ vì… trượt đại học. Áp lực từ nhiều phía khiến việc trượt đại học trở thành “cú sốc đầu đời” với không ít bạn trẻ, họ trở nên bối rối, hoang mang trước ngưỡng cửa cuộc đời.
Đối với những nền giáo dục tiên tiến nhất thế giới, đại học chỉ là một trong số các lựa chọn, và chính phủ luôn khuyến khích những hướng đi mới. Thế nhưng ở Việt Nam, đại học vẫn còn được tung hô và trở thành áp lực nặng nề cho người trẻ và chính gia đình của họ. Phải chăng, đó là hệ lụy của lối tư duy cũ kỹ và có phần cực đoan của người Việt – bằng mọi giá phải vào đại học???
Tương lai nào cho những cử nhân thất nghiệp?
Theo thống kê của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo năm 2012, trong 100% sinh viên mới ra trường, có đến 63% sinh viên không tìm được việc làm và 37% sinh viên còn lại cần được các nhà tuyển dụng huấn luyện lại những kỹ năng làm việc cần thiết. Trong số sinh viên tìm được việc làm thì đến hơn 50% là làm trái ngành nghề.
Đáng buồn hơn là những con số này có xu hướng ngày càng tăng cao. Theo số liệu của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, trong quý I năm 2014, cả nước có hơn 162.000 cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp, tăng 90.000 người so với quý IV năm 2013, tăng hơn 130.000 người so với quý IV năm 2012.
Theo Th.S Vũ Chí Thành, Giám đốc FPT Polytechnic Hà Nội: “Có một nghịch lý đang tồn tại ở thị trường lao động nước ta, là trong khi nhiều doanh nghiệp đang khát nhân sự, khó khăn khi muốn tuyển nhân sự phù hợp, thì hàng năm, có hàng vạn sinh viên ra trường không xin được việc làm.”
Nếu coi đại học là tấm vé thông hành cho tương lai, thì đối với những cử nhân, thạc sĩ đang thất nghiệp, tương lai của họ sẽ đi về đâu?
Doanh nghiệp không đánh giá cao bằng cấp
Sự thật là hầu hết các doanh nghiệp đều không coi trọng yếu tố bằng cấp khi tuyển dụng.
Do đó, hàng trăm nghìn sinh viên dù tốt nghiệp với bằng cử nhân, thạc sỹ nhưng nếu thiếu kỹ năng, kinh nghiệm thì vẫn bị các doanh nghiệp từ chối.
Bà Nguyễn Thị Vân Anh – Phó TGĐ Công ty CP cung cấp giải pháp và dịch vụ công nghệ cao Việt Nam cho biết, tại doanh nghiệp của bà không có sự phân biệt về đầu vào giữa lao động là học viên các trường nghề và cử nhân đại học
Đại diện FPT Software, bà Tạ Thị Kim Ngân (HR Manager) cũng khẳng định: “Doanh nghiệp không quan trọng bằng cấp nhưng quan trọng năng lực cá nhân”.
Đối với công ty Appota, ông Đỗ Tuấn Anh (CEO & Founder) thẳng thắn xếp loại: “Bằng cấp chỉ là tiêu chí thứ 5, xếp sau các tiêu chí kinh nghiệm thực chiến về chuyên môn, khả năng thích nghi, khả năng tự học hỏi và khả năng làm việc nhóm. Do vậy, khi phỏng vấn bằng cấp không ảnh hưởng nhiều tới cuộc trao đổi”.
Đây là sự “lệch pha” đáng tiếc, cho thấy việc đào tạo và sử dụng lao động đang tách rời nhau. Các trường đại học chưa có sự liên hệ, gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp, dẫn đến tình trạng đào tạo ra nhiều nhưng về chất lượng thì không đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp.
Chọn trường vừa sức, thành công trong tầm tay
Ở một góc độ khác, mặc dù không phủ nhận hoàn toàn những lợi ích mang lại từ môi trường giáo dục đại học, nhưng chắc chắn đó không phải là con đường phù hợp cho tất cả. Thay vì đuối sức trong cuộc chạy đua mang tên “đại học”, các bạn trẻ nên xác định rõ đam mê, sở thích và chọn một ngôi trường vừa sức, phù hợp khả năng, có điều kiện đào tạo tốt chuyên ngành mình lựa chọn.
Đăng ký học các trường nghề đang là một xu hướng được khuyến khích tại các nước có nền giáo dục phát triển như Anh, Úc, Singapore… Ở Việt Nam, các doanh nghiệp cũng ngày càng đánh giá cao và sẵn sàng tiếp nhận lao động tốt nghiệp trường nghề. Bà Nguyễn Thị Vân Anh, Phó TGĐ Công ty CP cung cấp giải pháp và dịch vụ công nghệ cao Việt Nam đánh giá: “Các lao động tốt nghiệp trường nghề có phần vượt trội hơn về sự hòa nhập cũng như đáp ứng đòi hỏi công việc so với các cử nhân đại học.”
Trong khi cử nhân, thạc sỹ đang thất nghiệp hàng loạt thì theo đánh giá của Tổng cục dạy nghề, tỷ lệ học viên có việc làm các hệ trung cấp, cao đẳng nghề luôn đạt 75%, có ngành đạt 90%.
Không chỉ đơn giản là một công việc sau khi ra trường, những câu chuyện có thật sau đây chắc chắn sẽ khiến chúng ta thay đổi suy nghĩ về việc chọn trường, chọn nghề và nên hay không nên bất chấp tất cả để vào Đại học. Võ Chí Tùng, sinh năm 1991, tốt nghiệp chuyên ngành Thiết kế website Cao đẳng thực hành FPT Polytechnic, từ chối lời mời làm việc của nhiều doanh nghiệp để cùng bạn bè mở một công ty riêng chuyên về lĩnh vực CNTT. Trong ba tháng, Tùng giữ vị trí quản lý và cùng đồng nghiệp triển khai thành công hơn 30 dự án lớn, nhỏ cho các đối tác trong, ngoài nước.
Mai Khánh Nam, một cựu sinh viên khác vừa tốt nghiệp chuyên ngành Thiết kế website tại Cao đẳng thực hành FPT Polytechnic, hiện đang giữ chức vụ Trưởng phòng Kỹ thuật công ty INKIU Việt Nam với thu nhập hàng tháng trên 10 triệu đồng. Ngoài Tùng, Nam, rất nhiều sinh viên của FPT Polytechnic cũng đang làm việc tại các công ty, tập đoàn lớn như Fsoft, FIS, Samsung… với mức lương nhiều người mơ ước.
Như vậy, dù không sở hữu bằng đại học trong tay, nhiều bạn trẻ vẫn có được thành công từ khá sớm. Được trang bị đầy đủ kiến thức và các kỹ năng cần thiết, sinh viên các trường nghề có nền tảng tốt để tự tin làm việc và theo đuổi đam mê. Đại học không phải con đường duy nhất để đến với thành công, và đừng tự biến mình thành những chú “gà công nghiệp” gắn mác cử nhân.
Tôi có ước muốn đc vô học tại FPT nhung……có lẽ ước mơ mãi là ước mơ thôi.
Chào bạn,
Ước mơ của bạn thế nào? Hãy chia sẻ để FPT Polytechnic giúp bạn thực hiện ước mơ ấy. Hiện nay, trường vẫn đang tuyển sinh https://caodang.fpt.edu.vn/tuyen-sinh-cao-dang-xet-tuyen cho đến hết ngày 27/8. Vui lòng để lại số điện thoại để được tư vấn cụ thể hơn.
ngay từ đầu e đã k hướng theo Đại Học bởi nhiều lí do khác nhau.
mà hiện tại trong đầu e có nhiều dự định . nhưng e lại đang phân vân
..ôi trời.điên mất thôi. e thích vẽ và thiết kế thời trang or bất cứ lĩnh vực nào liên quan đến hội hoạ…e cũng thích Công nghệ sinh học và thật sự hứng thú với các phòng thí nghiệm?
m.n nói e vẽ đẹp và khuyên e nên theo học vẽ e cũng có suy nghĩ nv.nhưng mà nghĩ lại ngay từ năm lớp 6 đã yêu thich sinh học.chẳng nhẽ lại từ bỏ???
Chào em,
Em vui lòng để lại số điện thoại để được tư vấn hướng nghiệp cách cụ thể hơn về trường hợp của mình nhé!
Mình cũng bị như thế
E vừa trải qua kì thi thpt 2015.. E đã rất thất vọng khi biết mình không đạt được mục tiêu là phải vào đc đại học..việc nghĩ đến mk sẽ theo một ngành nghề nào đó mà ko cần bằng đại học e cũng đã nghĩ tới..nhưng trong e vẫn còn rất nhiều tiếc nuối ,tuyệt vọng
đọc xong bài viết e thấy càng có quyết tâm theo đuổi vào một trường cao đảng nghề,mặc dù không phải là con đường mk chọn trước nhưng đó là con đường đúng đắn.
Chào Sông,
Cám ơn em đã đọc bài viết và chia sẻ nhận định của mình. Đại học không phải là con đường duy nhất đưa đến thành công. FPT Polytechnic sẽ cùng em thực hiện định hướng nghề nghiệp trong tương lai. Trường vẫn nhận hồ sơ đến hết ngày 27/8 em nhé.
Thân mến
Có lẽ do có quá nhiêu trương đại hoc mở ra!
Đã từng gặp trường hợp này, rất đúng :” Bằng cấp chỉ là tiêu chí thứ 5, xếp sau các tiêu chí kinh nghiệm thực chiến về chuyên môn, khả năng thích nghi, khả năng tự học hỏi và khả năng làm việc nhóm. Do vậy, khi phỏng vấn bằng cấp không ảnh hưởng nhiều tới cuộc trao đổi”., càng đúng :“Có một nghịch lý đang tồn tại ở thị trường lao động nước ta, là trong khi nhiều doanh nghiệp đang khát nhân sự, khó khăn khi muốn tuyển nhân sự phù hợp, thì hàng năm, có hàng vạn sinh viên ra trường không xin được việc làm.”
Tôi nghĩ việc vào đại học đã khó mà việc học như thế nào để có kết quả tốt để đạt tấm bằng tốt còn khó hơn gấp nhiều lần.Nhiều khi cảm thấy hoan mang vì việc học quá tệ.Cảm thấy hụt hẫn.Giờ nói không cần bằng cử nhân khá giỏi nhưng sau này nhỡ các nhà tuyển dụng có yêu cầu thì có phải gọi là tiếc hơn cho khoảng thời gian còn ngồi trên ghế nhà trường không.Một cử nhân QTKD có thể làm gì với một cái bằng làn sàn tệ hại,có thể làm gì với chức vụ sau này khi được đảm nhiệm chức vụ cấp QTrị cấp cao hay cấp dưới cấp này,sự hoan mang đó không hề nhỏ khi đang còn ngồi trên giảng đường những lời khuyên của các trang khiến con người ta thêm thiếu động lực theo đuổi tiếp việc học tập của chúng tôi.Sự động viên có thể sẽ tốt hơn, lời khuyên cho lòng kiên định khi đã theo con đường này sẽ có thể làm cho con người bớt hoang mang cho việc đào tạo cho những lao động có tay nghề kĩ thuật cao theo lý thuyết công nghiệp hóa hiện đại hóa của nền kinh tế hiện nay.Có thể sẽ thực dụng nếu chỉ biết học nhưng có thể cân bằng giữa học với thực hành có thể tốt hơn khi chẳng có gì.
các a chị đi trc, là ng từng trải có thể cho e ý kiến dc k ? Thi cd-dh hay học hết cấp 3 rồi đi làm??
đọc bài này càng thấy hoang mang hơn, k bit nên thi dh hay đi làm nữa, e học cuối cấp rồi
Bài viết nói rất đúng, đâu chì có học đại học là con đường duy nhất đề đến thành công. Đường đến thành công còn nhiều con đường, đại học chỉ là một trong số đó.
Thành công sẽ đến khi chúng ta thực sự nỗ lực, đam mê học hỏi, hình thành nhưng lối mòn kinh nghiệm giao tiếp, kiến thức trường đời. . . . . . Trog cuộc sống. B-)
Cuộc sống theo lối mòn. Ai cũng muốn con em mình tài giỏi, Như vậy xã hội đã tạo ra biết bao người, chỉ biết tới bản thân của mình, mà quên đi các lợi ích của cộng đồng, Cái quên chính là cái chết cho kiểu tư chỉ mình ta có lợi. Hãy gạt bỏ đi suy nghĩ người ta làm đc mình cũng “phải” làm được. nhưng nếu bạn không có tài thì phải làm bằng cách nào ?
Câu hỏi rất khó ! cho một lời giải thích học xong cấp 3 phải vào được đại học.
Hãy học lại cách ứng xử và suy nghi cho mình và cộng đồng, ai giỏi việc gì nên làm việc đấy. hãy vui vì mọi người đã thành công và mình vô cùng vui sướng vì đã thành công trên lĩnh vực mình lựa chọn
thân.
tôi nghĩ thàng công chỉ khi mình có đầy đủ 4 kĩ năng sau:1……….kỹ năng chuyên nganh 2…………kỹ năng phần mềm……………3 kỹ năng sử dụng máy tính và 4…………là kỹ năng giao tiếp……….
tôi nghĩ thàng công chỉ khi mình có đầy đủ 4 kĩ năng sau:
theo minh thi viec vao dai hoc o viet nam la cai he thong tu duy bi ap dat boi cac bac phu huynh. phu huynh nao cung muon con minh phai vao dai hoc de co the bang ban bang be hoac la hon ban be trong xa hoi . tat ca la vi cai goi la moi quan he va vi the xa hoi chu thuc su la khong co nhieu nguoi muon vao dai hoc vi ho co kha nang trong cac linh vuc khac. cai thu hai la trong cac truong hoc o viet nam da phan gio chi co day ly thuyet chu cac cai goi la ky nang thuc hanh va giao tiep xa hoi khong may duoc chu y toi vi the kha nang giao tiep xa hoi cua da phan sinh vien viet nam la con yeu va do la diem bat loi trong qua trinh xin viec . thu ba la trong nuoc gio co qua nhieu truong dai hoc nen la viec hoc dai hoc da pho cap vi the ma gia tri cua bang dai hoc bay gio tuong doi mang tinh hinh thuc va de co the di lam ban phai co mot cai bang cao hoc thi may ra . haizzzzzzzzzzzzzzzzzz
Bài viết đúng đấy, thực trạng đi học trái ngành bây giờ rất cao, đến bản thân mình cũng vậy. Cứ phải theo gia đình mãi cũng không nên, cần có định hướng riêng.