Chuyển đổi số trong giáo dục Lý luận chính trị (LLCT) không chỉ là một xu hướng mà là yêu cầu tất yếu để nâng cao chất lượng giảng dạy, đáp ứng nhu cầu người học, đồng thời thích ứng với bối cảnh toàn cầu hóa và công nghiệp 4.0. Vì vậy, công tác bồi dưỡng giảng viên LLCT trong những năm qua tại FPT Polytechnic Cần Thơ luôn được định hướng bài bản, toàn diện, đồng bộ và mang tính chiến lược.
Yêu cầu đặt ra đối với công tác bồi dưỡng giảng viên LLCT trong bối cảnh chuyển đổi số
1. Đổi mới tư duy về vai trò giảng viên
Chuyển đổi số không chỉ đặt ra yêu cầu về năng lực công nghệ mà còn yêu cầu giảng viên LLCT phải thay đổi tư duy về vai trò của mình trong quá trình giảng dạy, từ “người truyền đạt kiến thức” truyền thống sang “người hướng dẫn, điều phối và tạo môi trường học tập số”.
- Từ truyền đạt sang định hướng và hướng dẫn
- Từ kiểm soát nội dung sang tạo môi trường học tập số
- Từ giảng viên là trung tâm sang người đồng hành học tập
- Tác động đến yêu cầu bồi dưỡng giảng viên
2. Đổi mới nội dung và phương pháp bồi dưỡng
Đổi mới nội dung:
- Nội dung bồi dưỡng phải toàn diện: Không chỉ tập trung vào kỹ năng công nghệ thông tin cơ bản (soạn thảo PowerPoint, quản trị LMS) mà còn cần thiết kế học liệu số, khai thác dữ liệu học tập, triển khai lớp học trực tuyến và blended learning.
- Nội dung cần gắn với đặc thù môn LLCT, giúp giảng viên vừa truyền tải lý luận, vừa sử dụng công nghệ để minh họa, trực quan hóa các vấn đề trừu tượng
Đổi mới phương pháp bồi dưỡng:
- Thay vì hình thức truyền thụ kiến thức một chiều, cần kết hợp học tập tương tác, dự án, mô phỏng, thảo luận trực tuyến;
- Áp dụng lớp học đảo ngược (flipped classroom): Giảng viên vừa là người học vừa là người hướng dẫn; nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ thực tiễn.
- Sử dụng các nền tảng học tập số (Moodle, Canvas, KmaLMS) để giảng viên trải nghiệm trực tiếp cách quản trị lớp học số, thiết kế bài giảng điện tử và khai thác dữ liệu học tập.
3. Phát triển năng lực số chuyên sâu
- Năng lực số cốt lõi: Thiết kế bài giảng e-learning theo chuẩn SCORM; Quản lý và vận hành LMS; Sử dụng công cụ phân tích dữ liệu học tập, đánh giá hiệu quả giảng dạy; Áp dụng gamification, video tương tác, infographic, mô phỏng để trực quan hóa lý luận.
- Năng lực số bổ trợ: An toàn thông tin, bảo mật dữ liệu học viên; Tích hợp các công nghệ mới (VR/AR, AI) vào giảng dạy LLCT; Tổ chức, hướng dẫn thảo luận trực tuyến, đánh giá sinh viên qua nền tảng số.
4. Định hướng cá thể hóa và theo loại cơ sở đào tạo
- Cá thể hóa bồi dưỡng theo trình độ, kinh nghiệm và nhu cầu: Giảng viên trẻ dưới 35 tuổi có thể được tập trung vào ứng dụng công nghệ mới, khai thác dữ liệu học tập; Giảng viên có trình độ thạc sĩ/tiến sĩ có thể bồi dưỡng thiết kế học liệu số và mô hình lớp học tương tác cao.
- Phân loại theo cơ sở đào tạo: Đại học: nâng cao năng lực thiết kế học liệu số, quản trị lớp học trực tuyến; tập trung vào giảng dạy chuyên sâu, nghiên cứu phương pháp sư phạm số; Cao đẳng: bồi dưỡng ứng dụng công nghệ cơ bản, thiết kế bài giảng số cho sinh viên thực hành; Trung tâm chính trị tỉnh/huyện: bồi dưỡng phương pháp lớp học số hóa, quản lý học viên, kết nối lý luận với dữ liệu thực tiễn địa phương.
5. Đồng bộ chính sách và cơ chế
- Khung năng lực số cho giảng viên LLCT: Cần xây dựng tiêu chuẩn rõ ràng, định lượng, gồm các mức cơ bản, trung cấp và nâng cao. Tiêu chí đánh giá năng lực số cần được gắn vào đánh giá chất lượng giảng dạy và thăng tiến.
- Cơ chế khuyến khích và hỗ trợ: Khen thưởng và công nhận giảng viên đạt năng lực số; Cung cấp kinh phí, phần mềm, hạ tầng công nghệ; Xây dựng mạng lưới chia sẻ học liệu số giữa các cơ sở đào tạo.
6. Tích hợp lý luận với thực tiễn
- Giảng viên LLCT không chỉ nắm vững lý luận mà còn phải kết nối với thực tiễn chính trị, xã hội.
- Sử dụng dữ liệu, báo cáo xã hội, tình huống thực tế để thiết kế bài giảng số, minh họa tri thức lý luận.
- Kết hợp học liệu số và hoạt động tương tác để tăng cường tính ứng dụng, giúp người học hiểu và vận dụng LLCT vào thực tiễn.
Giải pháp bồi dưỡng, phát triển đội ngũ giảng viên LLCT trong bối cảnh chuyển đổi số
Để đội ngũ giảng viên LLCT thực sự đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, giải pháp phải mang tính toàn diện, hệ thống, đồng bộ giữa chính sách, năng lực cá nhân, cơ sở hạ tầng và phương pháp bồi dưỡng. Dưới đây là hệ thống giải pháp cụ thể:
- Xây dựng khung năng lực số chuẩn cho giảng viên LLCT
- Thiết kế hệ thống bồi dưỡng theo cấp độ và loại cơ sở
- Đầu tư cơ sở hạ tầng và học liệu số
- Đổi mới cơ chế chính sách và khuyến khích
- Tích hợp lý luận với thực tiễn trong bồi dưỡng
- Xây dựng lộ trình bền vững và đánh giá hiệu quả
Chuyển đổi số mở ra cơ hội lớn để đổi mới giáo dục LLCT nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao đối với đội ngũ giảng viên. Để đáp ứng yêu cầu này, cần có hệ thống giải pháp đồng bộ từ nhận thức – năng lực – chính sách đến hạ tầng. Giảng viên LLCT không chỉ am hiểu lý luận, có bản lĩnh chính trị, mà còn phải làm chủ công nghệ, đổi mới phương pháp, sáng tạo trong thiết kế học liệu và môi trường học tập số.
Giảng viên Vương Phú Tín, Võ Thị Thanh Lan
Bộ môn Cơ bản
FPT Polytechnic Cần Thơ
