Trong các lớp học tiếng Anh tại FPT Polytechnic Cần Thơ, đặc biệt là với những lớp học có trình độ không đồng đều, việc ghi nhớ từ vựng thường dễ rơi vào tình trạng rời rạc. Để giải quyết bài toán này, hoạt động “Find Your Missing Pieces” đã được thiết kế như một giải pháp giúp các bạn sinh viên bước ra khỏi trạng thái thụ động, đưa cả lớp vào một quá trình học có vận động, quan sát và tương tác thực tế.
Khi việc học cụm từ không còn là “nhìn – chép – quên”
Điểm thú vị của hoạt động này nằm ở chỗ các bạn sinh viên không được trao ngay một đáp án hoàn chỉnh. Mỗi bạn chỉ nắm giữ một phần thông tin nhỏ – có thể là một động từ, một danh từ hoặc một hình minh họa. Từ mảnh ghép đơn lẻ đó, người học buộc phải tự quan sát, suy đoán và kiểm tra phát âm trước khi lên đường tìm kiếm những “mảnh ghép” còn lại để tạo thành một cụm từ (collocation) hoàn chỉnh.
Cách làm này giúp các bạn nhận diện ngôn ngữ theo hướng tự nhiên hơn. Thay vì học từ vựng như những đơn vị biệt lập, các bạn dần hiểu rằng trong tiếng Anh, việc dùng đúng cụm từ sẽ khiến câu nói trở nên trôi chảy và gần gũi với ngôn ngữ thực tế. Đây là bước chuyển quan trọng để hình thành cảm giác về ngữ cảnh, đồng thời mở ra cơ hội tự học ngay tại lớp khi mỗi cá nhân phải chủ động xử lý thông tin mình có trước khi phối hợp cùng đồng đội.
Nền tảng khoa học phía sau một hoạt động sôi nổi
Dưới góc độ khoa học giáo dục, hoạt động này hội tụ nhiều nguyên lý quan trọng. Theo Long (1996), quá trình tương tác và “thương lượng nghĩa” khi các bạn hỏi nhau về từ loại hay cách phát âm chính là khoảnh khắc tiếp thu ngôn ngữ giá trị nhất. Đồng thời, việc phải đọc to từ để xác nhận với bạn mình đã tạo ra cơ hội sản sinh ngôn ngữ (output) như Swain (2005) từng nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, hình thức đi vòng quanh lớp để trao đổi giúp giảm bớt “bộ lọc cảm xúc” lo lắng, tạo ra môi trường an toàn về tâm lý theo thuyết của Krashen (1982). Việc một cụm từ được lặp lại qua nhiều kênh: nhìn hình, nghe bạn đọc, viết lên bảng và đọc lại cho giảng viên cũng giúp thông tin được lưu giữ bền vững hơn trong trí nhớ nhờ sự kết hợp giữa kênh ngôn ngữ và hình ảnh (Paivio, 2006).
Triển khai linh hoạt và những lưu ý để “lớp học xanh” hiệu quả
Quy trình tổ chức khá đơn giản nhưng cần sự chỉn chu từ phía giảng viên. Sau khi phát thẻ ngẫu nhiên, giảng viên nên dành khoảng hai phút để các bạn tự trau dồi mảnh ghép của mình trước khi bắt đầu hành trình tìm kiếm. Để hoạt động luôn tươi mới, chúng ta có thể biến tấu số lượng mảnh ghép tùy theo trình độ. Với lớp A1-A2, bộ ba “động từ – danh từ – hình ảnh” sẽ là sự hỗ trợ tuyệt vời; trong khi với các lớp khá hơn, việc thêm các thẻ câu ví dụ sẽ giúp tăng độ khó và tính thực chiến.
Tuy nhiên, để lớp học không bị rối, giảng viên nên lựa chọn số lượng cụm từ vừa phải (khoảng 6-10 cụm mỗi vòng) với hình ảnh minh họa rõ ràng. Một màn làm mẫu ngắn gọn trước khi bắt đầu sẽ giúp tiết kiệm thời gian giải thích luật chơi. Đặc biệt, giảng viên cần tận dụng khoảnh khắc xác nhận đáp án trên bảng để chỉnh sửa phát âm, biến trò chơi thành một buổi học thực thụ.
Vì sao “Mảnh ghép đồng đội” lại “hợp gu” với sinh viên nhà F?
Tại một môi trường định hướng thực hành như FPT Polytechnic Cần Thơ, các bạn sinh viên thường hào hứng hơn với những nhiệm vụ có hành động rõ ràng và tương tác thật. Hoạt động này không đòi hỏi công nghệ phức tạp nhưng lại tạo ra sức sống cho lớp học, nơi mỗi sinh viên đều đóng một vai trò không thể thay thế vì các bạn đang nắm giữ thông tin mà người khác cần.
Chỉ với những bộ thẻ được chuẩn bị kỹ lưỡng, chúng ta đã có thể biến tiết học từ vựng vốn khô khan thành một hành trình khám phá đầy hào hứng. Hy vọng rằng phương pháp này sẽ tiếp tục lan tỏa, giúp các bạn sinh viên tự tin hơn trên con đường chinh phục ngôn ngữ của mình.
Giảng viên Nguyễn Lê Ngọc Ngân
Bộ môn Cơ bản
FPT Polytechnic Cần Thơ
