Không bắt đầu bằng một chiến dịch quảng cáo cầu kỳ, bốn sinh viên FPT Polytechnic TP. HCM chọn cách đưa Marketing ra khỏi màn hình. Ba tháng triển khai Vị Ban Mê là hành trình các bạn lội rẫy tìm kiến vàng, hái lá mì, câu cá suối, nhóm bếp và tự tay chế biến món ăn Tây Nguyên để tạo nên nội dung, xây dựng thương hiệu và đưa sản phẩm đến khách hàng thật.
Vị Ban Mê bắt đầu từ một nhu cầu quen thuộc của người trẻ. Sau những giờ học và làm thêm, nhiều người vẫn muốn có một bữa cơm nhà nóng hổi, mang hương vị quê hương nhưng lại không có đủ thời gian cho những công đoạn chuẩn bị như ngâm măng, tước lá, giã gia vị hay sơ chế nguyên liệu. Với nhóm sinh viên thực hiện dự án, đây cũng là một “điểm đau” mà các bạn từng trải nghiệm.
Từ câu chuyện đó, Lê Long Hoàng Vũ (nhóm trưởng), Huỳnh Thị Hoài Ngân, Trương Duy Nguyên và Bùi Thị Kim Anh phát triển Vị Ban Mê – dự án cung cấp các sản phẩm đặc sản Tây Nguyên được sơ chế sẵn, hướng đến những người trẻ yêu thích hương vị vùng cao nhưng muốn việc chuẩn bị bữa ăn trở nên đơn giản hơn. Thông điệp “Trọn vị đại ngàn, nhàn tênh bếp núc” cũng được hình thành từ chính sự giao thoa này: giữ lại nét đặc trưng của đặc sản Tây Nguyên, đồng thời giảm bớt những công đoạn khiến người trẻ ngại vào bếp.
Để có nguyên liệu và chất liệu cho nội dung, nhóm không chỉ ngồi trước máy tính để lên kế hoạch truyền thông. Các thành viên cùng nhau lội rẫy tìm tổ kiến vàng để làm muối kiến ăn kèm đu đủ giã, hái lá mì, câu cá suối và tự tay chế biến các món ăn mang hương vị Tây Nguyên.
Những công việc tưởng như nằm ngoài phạm vi của một đồ án Marketing lại trở thành một phần quan trọng trong quá trình xây dựng thương hiệu. “Làm đồ án Marketing mà tụi em toàn phải lội rẫy, bắt kiến vàng, rồi hì hục nhóm lửa nướng cá y như đi phượt vậy. Mấy cái video viral trên kênh thật ra toàn là những lúc cả nhóm đang nấu ăn, trêu đùa nhau thật chứ không cần kịch bản diễn xuất gì cả.” – Huỳnh Thị Hoài Ngân chia sẻ.
Chính trải nghiệm thực tế trở thành chất liệu cho chiến lược nội dung của Vị Ban Mê. Thay vì chỉ giới thiệu sản phẩm bằng những thông điệp như “ngon”, “đậm vị” hay “mang hương vị Tây Nguyên”, nhóm cho người xem thấy cách món ăn được chế biến, nghe âm thanh của căn bếp và theo dõi những khoảnh khắc trong bữa ăn. Sản phẩm vì thế được đặt trong một câu chuyện rộng hơn về bữa cơm và trải nghiệm vùng đất, thay vì chỉ xuất hiện như một món hàng trên màn hình.
Điểm đáng chú ý trong cách triển khai Vị Ban Mê là sự kết hợp giữa trải nghiệm thực tế và tư duy Digital Marketing. Nội dung được xây dựng xoay quanh những món ăn và trải nghiệm như thịt heo lắc ngò gai, cà giã Tây Nguyên, cá nục giã ăn cùng cơm nóng. Những nội dung này vừa giới thiệu sản phẩm, vừa tạo ra tình huống cụ thể để người xem hình dung cách sử dụng.
Qua quá trình triển khai, nhóm nhận ra rằng content được đầu tư cầu kỳ không phải lúc nào cũng là content hiệu quả nhất. Những khoảnh khắc cả nhóm cùng nấu ăn, trò chuyện, cười đùa và thưởng thức món ăn lại trở thành chất liệu giúp thương hiệu tạo sự gần gũi trên mạng xã hội. Sau 3 tháng, các kênh Digital của Vị Ban Mê ghi nhận mức độ tiếp cận và tương tác tích cực, đặc biệt trên TikTok và Facebook. Các dữ liệu từ dashboard trở thành cơ sở để nhóm đánh giá nội dung nào thực sự thu hút người xem, thay vì chỉ dựa vào cảm nhận chủ quan.
Với một dự án sinh viên, lượt xem và tương tác là những tín hiệu đáng khích lệ. Tuy nhiên, cột mốc khiến nhóm hào hứng hơn là khi những tín hiệu đó chuyển thành đơn hàng thực tế. Trong quá trình triển khai, TikTok mang về 13 đơn hàng, doanh thu 1.216.000 đồng; Facebook mang về 10 đơn hàng, doanh thu 1.731.000 đồng. Tổng cộng, Vị Ban Mê có 23 đơn hàng, đạt 2.947.000 đồng doanh thu qua các nền tảng số.
Hai nền tảng cũng thể hiện những vai trò khác nhau trong hành trình bán hàng. TikTok mang về số lượng đơn hàng cao hơn, trong khi Facebook tạo ra giá trị doanh thu cao hơn. Từ đó, nhóm có thêm góc nhìn thực tế về vai trò của từng kênh trong hành trình khách hàng: một nền tảng có thể mạnh về thu hút và tạo nhu cầu, trong khi nền tảng khác có lợi thế trong chuyển đổi nhu cầu thành giá trị đơn hàng. Với nhóm sinh viên, mỗi thông báo có đơn mới không chỉ là một con số trên dashboard. Đó còn là lúc những kiến thức từng được học trong lớp được kiểm chứng bằng phản hồi từ thị trường.
Bên cạnh doanh thu, phản hồi của khách hàng trở thành một dạng đo lường khác đối với dự án. Sau khi nhận sản phẩm, khách hàng phản hồi tích cực về độ giòn của măng, hương vị của gia vị và sự tiện lợi trong quá trình chế biến. Một số khách hàng tiếp tục mua thêm và giới thiệu sản phẩm đến người thân, bạn bè. Những phản hồi này giúp nhóm có thêm cơ sở nhìn lại sản phẩm từ góc độ người sử dụng, thay vì chỉ đánh giá dự án dựa trên các chỉ số truyền thông.
Để hoàn thiện dự án trong thời gian 3 tháng, bên cạnh nỗ lực của bốn thành viên còn có sự đồng hành của cô Nguyễn Mỹ Hạnh – Giảng viên hướng dẫn. Không chỉ đưa ra những định hướng chuyên môn, cô còn tạo không gian để nhóm thử nghiệm, sáng tạo và tự chịu trách nhiệm với những lựa chọn của mình. Với nhóm, đây cũng là một trong những giá trị của dự án: được học kiến thức chuyên môn, đồng thời có cơ hội đưa kiến thức ra khỏi lớp học và kiểm chứng bằng phản hồi thực tế từ thị trường.
Giá trị của Vị Ban Mê không chỉ được đo bằng 23 đơn hàng hay gần 3 triệu đồng doanh thu. Quan trọng hơn, dự án tạo ra khoảng cách được lấp đầy giữa “biết Marketing” và “làm Marketing” thông qua trải nghiệm thực tế. Vị Ban Mê bắt đầu từ một “nỗi lười” rất nhỏ của người trẻ: muốn ăn một bữa cơm ngon nhưng ngại những công đoạn chuẩn bị. Sau 3 tháng, từ ý tưởng đó, bốn sinh viên đã có một thương hiệu, những nội dung do chính mình tạo ra, những khách hàng đầu tiên, đơn hàng thực tế và dữ liệu để nhìn lại hành trình Marketing.
Doanh thu có thể chưa phải một con số lớn, nhưng với một dự án bắt đầu từ con số 0, mỗi đơn hàng là một lần ý tưởng được thị trường phản hồi; mỗi feedback là một bài học; và mỗi thước phim được tạo ra từ trải nghiệm thật là một lần nhóm hiểu hơn về cách một thương hiệu được xây dựng. Từ rẫy núi đến căn bếp, từ trải nghiệm đến nội dung, từ nội dung đến đơn hàng, Vị Ban Mê đã biến một đồ án Marketing thành hành trình để sinh viên thực sự “học bằng cách làm”.
Giảng viên Phan Thị Đài Trang
Bộ môn Thương mại điện tử
FPT Polytechnic HCM
