Trong lĩnh vực Digital Marketing, một bản CV đẹp có thể giúp sinh viên tạo ấn tượng ban đầu, nhưng để nhà tuyển dụng thật sự dừng lại lâu hơn, điều họ cần nhìn thấy không chỉ là danh sách môn học, chứng chỉ hay vài dòng mô tả kỹ năng. Điều quan trọng hơn là sinh viên đã từng làm gì, đã giải quyết vấn đề nào, có tạo ra kết quả thực tế hay chưa, và có đủ khả năng kể lại hành trình đó bằng tư duy nghề nghiệp hay không.
Đó cũng là lý do dự án tốt nghiệp của sinh viên Digital Marketing tại FPT Polytechnic không chỉ được xem là một học phần cuối. Với nhiều sinh viên, đây chính là “bộ hồ sơ năng lực” đầu tiên trước khi bước vào thị trường lao động. Một dự án được triển khai nghiêm túc trong vòng 3 tháng có thể trở thành case study trong portfolio, là minh chứng cho khả năng tư duy, thực thi, đo lường và cải tiến – những năng lực cốt lõi mà ngành Digital Marketing luôn đòi hỏi.
Portfolio không chỉ là nơi trưng bày sản phẩm đẹp
Khi nhắc đến portfolio, nhiều sinh viên thường nghĩ ngay đến những thiết kế đẹp, những bài đăng bắt mắt, những video có lượt xem cao hoặc một vài chiến dịch được trình bày chỉn chu. Tuy nhiên, với ngành Digital Marketing, portfolio không chỉ là “bộ sưu tập sản phẩm truyền thông”.
Một portfolio có giá trị cần cho thấy được cả quá trình: từ việc hiểu vấn đề của doanh nghiệp, nghiên cứu khách hàng, xác định mục tiêu, xây dựng chiến lược, triển khai nội dung, vận hành kênh truyền thông, đọc số liệu, tối ưu hiệu quả và rút ra bài học. Nói cách khác, nhà tuyển dụng không chỉ muốn xem sinh viên “làm được gì”, mà còn muốn biết sinh viên “nghĩ như thế nào” khi làm điều đó.
Một bài đăng có hình ảnh đẹp là điểm cộng. Nhưng nếu sinh viên giải thích được vì sao chọn thông điệp đó, vì sao nhắm đến nhóm khách hàng đó, vì sao dùng Facebook thay vì TikTok, vì sao thay đổi ngân sách quảng cáo ở tuần thứ hai, vì sao tỉ lệ chuyển đổi chưa tốt và nhóm đã điều chỉnh ra sao. Lúc đó, portfolio không còn là phần trình bày hình thức, mà trở thành bằng chứng về năng lực nghề nghiệp.
Dự án tốt nghiệp chính là môi trường để sinh viên tạo ra những bằng chứng như vậy.
Từ bài học trên lớp đến một case study thực tế
Trong suốt quá trình học, sinh viên Digital Marketing tại FPT Polytechnic được tiếp cận nhiều học phần chuyên ngành như Marketing căn bản, Hành vi khách hàng, Content Marketing, Social Media Marketing, Thiết kế Website… đến phân tích dữ liệu và xây dựng kế hoạch truyền thông. Mỗi môn học cung cấp một mảnh ghép riêng nhưng chỉ đến khi bước vào dự án tốt nghiệp, sinh viên mới thật sự phải kết nối các mảnh ghép ấy thành một bức tranh hoàn chỉnh.
Một dự án tốt nghiệp không bắt đầu từ câu hỏi “làm bài thế nào cho đủ yêu cầu?”, mà thường bắt đầu từ những vấn đề cụ thể như thương hiệu chưa có nhận diện rõ ràng trên môi trường số, fanpage có nội dung nhưng chưa tạo chuyển đổi, sản phẩm tốt nhưng chưa tiếp cận đúng khách hàng, website chưa tối ưu, kênh TikTok chưa có định hướng, hoặc doanh nghiệp nhỏ chưa biết cách đo lường hiệu quả truyền thông.
Từ những bài toán đó, sinh viên phải học cách bước vào vai trò của người làm nghề. Các bạn cần phân tích bối cảnh doanh nghiệp, xác định khách hàng mục tiêu, tìm insight, đề xuất định vị, xây dựng thông điệp, lựa chọn kênh triển khai, lập kế hoạch nội dung, phân bổ nguồn lực, theo dõi chỉ số và báo cáo kết quả.
Đây chính là phần mà một portfolio thông thường rất khó thể hiện nếu sinh viên chỉ đưa vào vài hình ảnh sản phẩm cuối cùng. Dự án tốt nghiệp, nếu được trình bày đúng cách, sẽ giúp sinh viên kể lại trọn vẹn hành trình nghề nghiệp đầu tiên của mình từ lúc nhận đề bài đến lúc tạo ra kết quả.
Sinh viên có gì để đưa vào portfolio sau dự án tốt nghiệp?
Sau một dự án tốt nghiệp, sinh viên có thể sở hữu nhiều chất liệu quan trọng để xây dựng portfolio. Đó có thể là bản phân tích thị trường, chân dung khách hàng mục tiêu, bảng kế hoạch nội dung, bộ bài đăng social media, video ngắn, landing page, website, bộ từ khóa SEO, kế hoạch quảng cáo, báo cáo chỉ số, hình ảnh triển khai, feedback từ khách hàng hoặc nhận xét từ giảng viên hướng dẫn.
Nhưng điều đáng giá hơn cả là sinh viên có được một case study có cấu trúc. Một case study tốt thường trả lời được các câu hỏi bối cảnh ban đầu là gì, vấn đề cần giải quyết là gì, mục tiêu của chiến dịch là gì, nhóm đã triển khai những hoạt động nào, kết quả đạt được ra sao, đâu là điểm chưa đạt, nhóm đã học được gì và nếu làm lại, nhóm sẽ cải thiện điều gì.
Chính phần “nếu làm lại” này đôi khi lại là điểm khiến sinh viên trở nên thuyết phục hơn trong mắt nhà tuyển dụng. Bởi Digital Marketing không phải lúc nào cũng thành công ngay từ lần đầu tiên. Một người làm nghề tốt không phải là người chưa từng sai, mà là người biết đọc dữ liệu, nhận diện vấn đề và điều chỉnh dựa trên thực tế.
Vì vậy, một dự án có kết quả chưa hoàn hảo vẫn có thể trở thành một portfolio tốt, nếu sinh viên chứng minh được năng lực phân tích và tinh thần cải tiến.
Dự án tốt nghiệp cũng là nơi sinh viên học thái độ nghề nghiệp
Một chiến dịch thực tế không chỉ kiểm tra chuyên môn mà con kiểm tra thái độ. Trong quá trình làm dự án, sinh viên có thể gặp rất nhiều tình huống không có sẵn trong giáo trình như doanh nghiệp thay đổi yêu cầu, thành viên nhóm làm việc không hiệu suất như trước, nội dung đăng lên không đạt kỳ vọng, quảng cáo tiêu ngân sách nhưng chưa ra kết quả, lịch quay bị trễ, dữ liệu không đẹp như dự kiến, hoặc kế hoạch ban đầu buộc phải điều chỉnh.
Những tình huống này đôi khi gây áp lực, nhưng cũng là phần rất quan trọng của quá trình trưởng thành vì đi làm thật cũng sẽ như vậy. Thị trường không vận hành theo một bản kế hoạch hoàn hảo. Khách hàng không phải lúc nào cũng phản hồi đúng hạn. Người tiêu dùng không phải lúc nào cũng phản ứng như dự đoán. Và một chiến dịch tốt không phải là chiến dịch không gặp vấn đề, mà là chiến dịch có đội ngũ đủ tỉnh táo để xử lý vấn đề.
Trong một vài dự án tốt nghiệp, sinh viên học cách giao tiếp với doanh nghiệp, làm việc nhóm, bảo vệ quan điểm bằng dữ liệu, nhận phản hồi, chỉnh sửa sản phẩm, tôn trọng deadline và chịu trách nhiệm với phần việc của mình. Đây là những phẩm chất mà nhà tuyển dụng đánh giá rất cao, dù đôi khi chúng không được thể hiện trực tiếp bằng một dòng kỹ năng trong CV.
Giảng viên Phan Thị Đài Trang chia sẻ: “Điều thầy cô mong muốn không phải là sinh viên có một dự án hoàn hảo trên giấy, mà là các em thật sự hiểu mình đang làm gì, vì sao làm như vậy và kết quả nói lên điều gì. Khi đi phỏng vấn, nhà tuyển dụng có thể không hỏi lại toàn bộ lý thuyết các em đã học, nhưng chắc chắn họ sẽ quan tâm đến việc các em đã từng triển khai một chiến dịch như thế nào, đã gặp vấn đề gì và đã giải quyết ra sao. Vì vậy, hãy xem dự án tốt nghiệp là case study đầu tiên trong hành trình nghề nghiệp của mình, không chỉ là một bài để nộp”.
Khi thị trường nhân sự Digital Marketing ngày càng cạnh tranh, sinh viên cần nhiều hơn một tấm bằng. Các bạn sinh viên cần có minh chứng cho năng lực thực thi, khả năng thích nghi và tư duy giải quyết vấn đề. Dự án tốt nghiệp chính là cơ hội để sinh viên chuẩn bị những minh chứng ấy trước khi chính thức tốt nghiệp. Dự án tốt nghiệp, với tất cả áp lực, thử thách và trải nghiệm thực tế, chính là nơi hành trình ấy bắt đầu.
Giảng viên Nguyễn Thanh Phương
Bộ môn Thương mại điện tử
FPT Polytechnic TP HCM
