Với sự phát triển và bùng nổ không ngừng của lĩnh vực Công nghệ thông tin, việc thiếu hụt nguồn nhân lực trong ngành, đặc biệt là nguồn lực chất lượng cao đang là thách thức đối với những nhà quản lí và doanh nghiệp.
Thực trạng nguồn lực
Công ty tuyển dụng trực tuyến VietnamWorks vừa công bố báo cáo nhân lực ngành Công nghệ thông tin ở Việt Nam vào tháng 11/2016. Theo đó, trong 3 năm vừa qua, số lượng công việc trong ngành Công nghệ thông tin – phần mềm tăng trung bình 47% mỗi năm. Tuy nhiên, số lượng nhân sự ngành này mới chỉ tăng ở mức trung bình 8%. Nguyên nhân chính là do số lượng doanh nghiệp tuyển dụng trong ngành đã tăng 69% so với năm 2012. Đặc biệt, số lượng công ty phần mềm đã tăng đến 124% chỉ trong vòng 4 năm.
VietnamWorks thậm chí còn đưa ra ước tính, nếu nước ta tiếp tục tăng trưởng nhân lực ở mức 8% sẽ thiếu hụt khoảng 78.000 nhân lực IT mỗi năm. Dự kiến đến năm 2020 mức thiếu hụt sẽ lên tới hơn 500.000 người làm IT, chiếm hơn 78% tổng số nhân lực IT thị trường cần. Tuy nhiên, để đạt tỉ lệ người tìm việc so với công việc ngành IT ở mức 17 ứng viên cho mỗi công việc (tỉ lệ năm 2013), thì cần khoảng 1,2 triệu nhân lực ngành IT vào năm 2020. “Nếu cứ đi theo mức tăng trưởng hiện tại, đến lúc đó Việt Nam sẽ thiếu khoảng 1 triệu nhân lực IT” – VietnamWorks nhấn mạnh trong bản báo cáo.
Chính sách phát triển nguồn lực tại một số công ty
Báo động đỏ về nguồn nhân lực đã buộc tập đoàn công nghệ lớn như Samsung tại Việt Nam phải có những chương trình hỗ trợ và liên kết với các trường đại học để đào tạo nguồn nhân lực cho các trung tâm phần mềm tại Hà Nội và TP HCM. Còn Intel Products Việt Nam, công ty con của tập đoàn Intel tại Việt Nam, cũng đã tham gia tích cực vào việc đào tạo nhân lực khi cùng tham gia sáng lập chương trình liên kết đào tạo kỹ sư cao cấp tại Việt Nam, có tên gọi là HEEAP. Cho đến nay, chương trình này cũng đã thu hút sự tham gia của các tập đoàn đa quốc gia khác như Siemens hay Danaher.
Ngay cả FPT cũng phải năng động tìm ra giải pháp mới để cho những người theo học các ngành khác cũng có thể tham dự các khóa học về IT. Ngoài ra, tập đoàn này cũng đã thành lập ba trung tâm cung cấp nguồn nhân lực ngoài Việt Nam, gồm các trung tâm tại Myanmar, Philippines và Slovakia. Nhưng đó là những giải pháp trước mắt nhằm tận dụng nguồn lao động giá rẻ tại Myanmar và Phillippines, để phát triển bền vững và theo kịp cuộc cách mạng khoa học lần thứ tư, vẫn rất cần giải quyết vấn đề thiếu hụt nhân lực trong nước.
Cơ hội việc làm
Ông Nguyễn Vinh Trường, Trưởng phòng Phân tích dự báo thị trường lao động thuộc Trung tâm giới thiệu việc làm số 2, cho biết: “Qua khảo sát và cập nhật cung – cầu từ các kênh tuyển dụng, các doanh nghiệp, người lao động, nhóm ngành nghề CNTT gồm: IT/phần cứng, IT/phần mềm, lập trình viên (C+, Java, PHP), lập trình di động ứng dụng… nổi bật về cung – cầu có khả năng kết nối tốt trong thị trường. Tỷ lệ người đi tìm việc ở nhóm ngành này có bằng cấp từ Cao đẳng trở lên chiếm 93% tổng số người đi tìm việc”.
Không chỉ có nhu cầu lao động ngắn hạn, cơ hội việc làm trong trong ngành nghề IT/lập trình viên, điện – điện tử rộng mở cho các bạn trẻ trong dài hạn bởi nhân lực ngành này đang thiếu hụt rất lớn. Trong khi đó, mỗi năm các trường đào tạo chỉ cung cấp 32.000 sinh viên tốt nghiệp Công nghệ thông tin và các ngành có liên quan đến Công nghệ thông tin.
Với cơn “khát” nguồn nhân lực trong ngành này, các bạn sinh viên chỉ cần có năng lực và khả năng sáng tạo, tìm tòi học hỏi có thể dễ dàng tìm kiếm việc làm ngay sau khi tốt nghiệp, thậm chí có thu nhập đáng kể và được các doanh nghiệp săn đón từ khi ngồi trên ghế nhà trường. Trần Chí Linh là một minh chứng cụ thể. Sớm đã đam mê với Công nghệ thông tin, sau khi tốt nghiệp THPT, Linh đăng ký theo học chuyên ngành Lập trình máy tính – Thiết bị di động tại Cao đẳng thực hành FPT Polytechnic. Với những nỗ lực tìm tòi, học hỏi, ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường, Linh đã thực hiện thành công ứng dụng Remode2Droid. Đem ứng dụng này cọ sát tại nhiều sân chơi, Linh nhanh chóng gây ấn tượng với Ban giám khảo, giành giải Nhì cuộc thi “Poly sáng tạo 2016”, giải Nhất “FE sáng tạo” và “Smart Hack 2016”. Không chỉ có vậy, nhờ năng lực và sự sáng tạo gây ấn tượng với nhà tuyển dụng, Linh còn được Công ty FPT Software TP.HCM mời làm việc ngay sau khi tốt nghiệp.
Đại diện Tập đoàn FPT cho hay, ước tính trong giai đoạn 2016 – 2020, tập đoàn này cần tuyển khoảng 50.000 nhân sự ở nhiều vị trí, từ sinh viên thực tập, quản lý tới lãnh đạo cấp cao trong các khối ngành kỹ thuật, công nghệ, kinh tế… Trong đó, FPT Software, đơn vị thành viên của FPT, hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu phần mềm có nhu cầu tuyển dụng lớn nhất. FPT Software hiện có khoảng 9.000 cán bộ nhân viên đang làm việc tại Việt Nam và các nước khác như Mỹ, Nhật Bản, Singapore, Đức, Slovakia, Pháp, Anh, Hàn Quốc… Dự kiến trong 3 năm tới, FPT Software cần tuyển mới 10.000 người và 50% trong số đó là sinh viên các ngành Công nghệ thông tin và ngoại ngữ mới ra trường.
Ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và dịch vụ CNTT Việt Nam (Vinasa), kiêm Chủ tịch Tập đoàn FPT, cho biết Việt Nam hiện có tên trong nhóm dẫn đầu của 2 mảng là gia công phần mềm và phát triển ứng dụng di động. “Nhu cầu tuyển dụng cũng rất rộng mở cho các bạn trẻ và nhiều vị trí thiếu nhân lực trầm trọng như lập trình di động, điện toán đám mây, quản trị mạng, chuyên gia bảo mật và an ninh mạng…”, ông Bình nói.
Theo Nguyên Hà
