Nghe lời dụ dỗ ngon ngọt của lão TháiDQ, tôi về đầu quân cho FPT (2001). Những tưởng mọi thứ đã sẵn nong, sẵn né chỉ việc chiến đấu, ấy thế mà chỉ sau khoảng ba tháng thảnh thơi đầu óc tôi nhận “lệnh” từ anh Tô Tuấn: Bằng mọi giá phải “tống hết” đống màn hình Philip FPT mới nhập về. Sao hãng nối tiếng thế mà hàng của nó lại thiết kế xấu đến vậy, kiểu dáng thì thô kệch, giá cả lại nhỡ nhàng… Người Việt Nam mình tuy nghèo nhưng lại rất sành điệu, đống màn hình chết tiệt ấy mãi chẳng ra được khỏi kho. Mấy đêm liền tôi nằm mơ mình đi bán màn hình. May mà ông trời có mắt, cuối cùng cũng có người chấp nhận cái chất lượng hình của nó. Thế là tôi hoàn thành nhiệm vụ đúng thời hạn anh Tô giao cho.
Nửa năm sau, chỉ vì sự nể nang của Mr. Hải béo với hãng BenQ, tôi và Dũng “nhà xác” lại lãnh đủ 10.000 màn hình giá vừa đắt, chất lượng vừa… phải để “đánh nhau” lại với thằng Samsung vừa xuất xưởng một “đống” hàng ngay tại Việt Nam này. Có ai hiểu nổi cho bọn tôi lúc đó không??? Sáu tháng trời ăn không ngon, ngủ không yên, không một nụ cười… “Nhà xác” stress nặng… Chúng tôi đúng là ăn – màn hình, ngủ – màn hình, vui buồn – cũng màn hình… Rồi cũng đến một ngày đẹp trời, cái “đống thối” ấy đã ra đi, ngốn của bọn tôi đâu đó hơn 80.000 USD cùng với hàng mét khối nước bọt. Tôi, lão “nhà xác” cùng một số anh em rủ nhau đi ăn mừng một trận bét nhè. Thế mới biết đời phân phối thế nào là sung sướng…
Chưa giải tán xong màn hình, tôi đã phải bắt tay vào làm Toshiba notebook. Đây là sản phẩm có vẻ đỡ khoai nhất mà tôi đã đã từng “cày cuốc”. Cái Toshiba mở hàng của bọn tôi được xuất cho Dự án nước sạch Hà Lan do em Hà Thu Nga giới thiệu. Lần đó chúng tôi được lãi đâu đó gần 1.000 USD! Nếu Hải béo không sang FMB, nếu FPC không nhận Elead thì có lẽ tôi vẫn bán Toshiba đấy.
Bây giờ người FPC có thể ngạo mạn nói rằng: Elead – Máy tính Việt Nam “number One” và không phải cứ ai đặt hàng là cũng mua được. Nhưng hồi đó, khi đi chào những chiếc Elead đầu tiên, ngoài cái lý luận cùn: máy tính FPT, máy tính được sản xuất bởi một công ty tin học hàng đầu Việt Nam, tôi thực sự “đếch” có gì để khoe khoang cả. Giá một bộ Elead đắt hơn CMS từ 8 đến 10%. Không kể đến các chi tiết trong CPU, khi CMS dùng màn hình LG thì Elead lại chọn Proview (thế mới lạ!!!). Tôi còn nhớ, vụ đàm phán đầu tiên với Nhà máy Elead (thời bấy giờ còn đang trực thuộc sự quản lý của 89 Láng Hạ), tôi phải bay vào Sài Gòn. Gần một ngày trời “uýnh nhau” với Quang béo và Vân Khánh, FDC cũng thỏa thuận được một vài điểm (mặc dù sau đó chẳng điểm nào được thực hiện), tôi và GiaoVTN vô cùng sung sướng, kéo nhau ra quán karaoke xả stress.
Đúng là “uýnh nhau” với người ngoài dễ hơn với người nhà nhiều. Đó là một bài học bổ ích mà tôi đã rút ra được qua đợt đàm phán đó. “Bán Elead khó như ma”, một MD lớn của chính Elead bây giờ (Mr. ThànhDC – Công ty Hải Anh) hồi đó đã nhận xét vậy. Để thuyết phục đại lý về mức độ PRO của máy tính Elead, tôi đã phải dắt một đoàn gần 20 người bay vào TP.HCM thăm quan nhà máy. Nghe quảng cáo về dây truyền lắp ráp máy tính lớn nhất Đông Nam Á, tôi đã vẽ cho đại lý của mình một viễn cảnh thật đẹp. Và Mr. Hanh (Hà đô) đã được một phen cười hềnh hệch vào mũi tôi khi thấy cái dây truyền công nghệ tuốc nơ vít rất cao cấp ấy. Lần đó đi thật là vui.
Một mình thân gái dặm trường lang thang Hải Phòng, Hải Dương, Thanh Hóa, Đà Nẵng… và khắp thành phố Hà Nội. Cho đến một ngày tôi nhận ra rằng tôi không thể làm Elead nếu không có “cạ”. Tôi giã từ Elead bắt tay vào làm ổ cứng Samsung. Sau khi chuyển giao cho TuấnNM2, khối đại lý gọi điện cho tôi hỏi đặt hàng vì họ đã trúng thầu. Đối với tôi, điều đó có nghĩa là một mảnh đất đã được khai hoang. Và tôi rời Elead, lòng thanh thản như một lão nông vừa cày xong thửa ruộng.
Nhận làm ổ cứng Samsung, tôi đã tự xác định trước sẽ rất khó. Ba lần sang Vĩnh Xuân, ba lần tôi bị anh Sơn từ chối. Lý do hết sức đơn giản: Ổ Samsung trước kia rất tệ. Mr. Trường (Thăng Long) đã từng “chết sặc tiết” vì “đống” ổ Samsung này. Nếu thời gian đó không có Thành gàn dở (Hải Anh), tôi cũng không biết phải xoay sở ra sao để ổ Samsung ra được thị trường. Hải Anh đã không phụ sự hỗ trợ của tôi. Từ 200-300chiếc/tháng, có những lúc họ đã đạt được con số 1.000-1.500. Điều này hết sức quan trọng vì có ra được thị trường Samsung mới có cơ hội để mọi người nhìn nhận lại chất lượng đã được đổi mới của nó.
Tin vui đã đến: Ổ cứng Samsung đã có kẻ nhập lậu về. Không hiểu có phải vì tôi giống ba tôi, một chiến sỹ Nam Bộ, mang trong mình dòng máu bất khuất hay không mà tôi lại “gấu” như vậy. Không khoan nhượng với hàng ngoài, tôi đã thẳng tay dập giá, mặc dù Vinh – Giám đốc Vĩnh Trinh, đã phải điện thoại mấy lần năn nỉ tôi cùng chung sống hòa bình. Khi nâng giá, khi xuống giá, lúc lại chạy “Happy day”, chúng tôi đã làm khối công ty chuyên hàng Maxtor và Samsung ngoài luồng phải lao đao. ICS quy hàng. Vĩnh Trinh không dám nhập. Tôi thực sự cảm thấy thú vị khi được điều khiển giá ổ cứng của thị trường.
Cuối năm 2004, cuộc chạy đua doanh số của chúng tôi vô cùng sôi động. Mai cáng 200.000 chiếc, Dũng cáng 100.000 chiếc… còn 20.000 chiếc… hai chị em cùng chạy… vượt qua cả đích từ lúc nào không biết. Chưa đến tháng 9 mà đã xong số cho cả năm. Vui kinh khủng!!!.
Đã có lần nào bạn được trải qua cái cảm giác làm việc ngoài một không gian mở (ngồi dán tem bảo hành ngay ngoài sân), xung quanh bao nhiêu người thân, từ Giám đốc (NamTH2), đến các em marketing, triển khai, thậm chí còn lôi cả mấy bạn bên HP vào cuộc chưa? Thời gian đó tôi thật hạnh phúc – Một hạnh phúc ngọt ngào với hương vị của sự thành công.
Bé Tôm ra đời, tôi trao lại Samsung cho Dũng đen. Vô cùng tin tưởng vì không có ai hợp việc với tôi hơn cậu ấy. Tôi lại bắt đầu với NEC. NEC khoai hơn Toshiba nhiều. Hãng không cần doanh số. Hàng vừa thô, vừa đắt. Marketing fund được một tí tị ti. Vì nể nang, một số khách hàng của chúng tôi đã ôm hàng để rồi có những người sau sáu, bảy tháng vẫn chưa đẩy đi hết được.
Trong thời gian đó bên cạnh NEC, trong tay tôi còn thêm hai ruộng khoai nữa: 3COM và Upselec. Không thể tưởng tượng được là làm sao lúc đó tôi vẫn đủ thời gian để vừa nghiên cứu đưa 3COM vào các dự án của FIS, vừa phải hoàn thành đủ doanh số áp đặt của Upselec do KiênDL để lại và vừa phải đi giải quyết một số “lời hứa” của Kiên với đại lý để chạy doanh số của những… một năm trước đó. Có những ngày chủ nhật quên cả ăn sáng đọc tài liệu đồ 3COM, loay hoay với các tầng mạng để tìm ra các sản phẩm phù hợp yêu cầu đầu bài thầu. Cẩn thận đến mức lên xong giải pháp, đưa tham khảo ý kiến các chuyên gia mạng của FIS rồi mới dám ký nhận đơn hàng của họ thế mà đôi khi FISers còn bắt đền, không nhận hàng vì thiết bị không phù hợp.
Đang mải mê với NEC, Upselect, 3COM.. tôi đột ngột được gọi về đội Toshiba thế chỗ cho Thắng còi sang F8. Được đúng hai tháng ngon lành, đến tháng thứ ba, 2.000 chiếc “Tia chớp bạc” L30 ập về. Chúng tôi “bơi” đê mê. Bốn tháng trời trong đống hàng tồn kho. Của đáng tội, khi lên kế hoạch nhập hàng, dòng L30 ấy đâu đến nỗi tồi. Chỉ vì phần marketing cho sản phẩm làm quá muộn, hãng lại bướng bỉnh không chịu chấp nhận rằng giá của mình chỉ sau vài tuần đột nhiên trở nên cao hơn khá nhiều các máy cùng dòng của các hãng khác và một điểm quan trọng nữa là chúng tôi cũng hơi nhát: Gần 2.000 chiếc mà bán lỗ, của đau con xót, thật khó mà dám chém mạnh tay…
Chúng tôi vừa phải đánh nhau với hãng để xin họ hỗ trợ, vừa phải kêu gào, cầu cứu đại lý mong họ giúp đỡ và vừa phải lì mặt với Ban Tài chính của công ty để họ bớt nhiếc móc chỗ đống hàng tồn kho… Cuộc đời của một kẻ trồng khoai tối đen như đêm 30. Vụ đấy chúng tôi thiệt hại rất nhiều, đặc biệt là về nhân lực. Em Hồng xinh tươi, nhí nhảnh, năng động ngày nào, sau mấy tháng vật vã với Toshiba đã bị stress nặng. Ở FCN, câu cửa miệng của chúng tôi lúc bấy giờ là: “Cố lên!!! Đừng tuyệt vọng!!! Anh em ơi”.
Khi chiếc L30 cuối cùng ra khỏi kho, chúng tôi như người bừng tỉnh cơn mê, lại hăm hở bước vào trận chiến đấu mới. Cuối năm đó (2006), trời đã thương kẻ khó biết chăm chỉ cày cuốc đã phù hộ cho tôi chạy về đích ngoạn mục: Từ con số hy vọng da diết – 70% kế hoạch năm, tôi đã leo lên được con số 90%.
Và một điều vô cùng đặc biệt mà tôi đã rút ra được sau tất cả những gì đã trải qua: tôi vẫn yêu nghề trồng khoai, tôi thực sự hạnh phúc khi được chiêm ngưỡng những cánh đồng khoai do chính tay mình đã khai phá và cày cuốc… Chỉ có điều, ăn khoai nhiều quá nên lắm lúc rất nóng ruột. Nhưng dẫu sao… tôi cũng không sợ phải trồng khoai.
Phan Thị Thanh mai – FDC
Trích “Sử ký FPT 20 năm”
