Trong thời đại dữ liệu trở thành “nguồn tài nguyên mới”, việc biến những con số khô khan thành thông tin có giá trị đang là kỹ năng được nhiều doanh nghiệp và tổ chức săn đón. Minh chứng rõ nét cho xu hướng đó là dự án “Phân tích điểm thi THPT Quốc gia 2026 tại các tỉnh/thành để đánh giá chất lượng học sinh theo khu vực” do nhóm sinh viên ngành Xử lý dữ liệu, FPT Polytechnic thực hiện.
Xuất phát từ thực tế công tác tuyển sinh đại học ngày càng cạnh tranh và phụ thuộc nhiều vào việc phân tích dữ liệu, nhóm sinh viên đã lựa chọn khai thác bộ dữ liệu điểm thi THPT Quốc gia nhằm hỗ trợ các cơ sở giáo dục, hội đồng tuyển sinh và nhà quản lý có thêm cơ sở đưa ra các quyết định chiến lược. Dự án tập trung nghiên cứu phổ điểm, xu hướng lựa chọn tổ hợp môn và sự khác biệt về chất lượng học tập giữa các khu vực trên cả nước.
Điểm nổi bật của dự án nằm ở quy mô dữ liệu lớn. Nhóm đã xử lý nguồn dữ liệu của hơn 1,2 triệu thí sinh thuộc 34 tỉnh, thành phố với thông tin về nhiều môn thi và tổ hợp xét tuyển khác nhau. Từ khối dữ liệu đồ sộ này, các thành viên tiến hành làm sạch, chuẩn hóa, chuyển đổi và mô hình hóa dữ liệu nhằm bảo đảm tính chính xác trước khi đưa vào phân tích.
Để triển khai dự án, nhóm sử dụng Power BI làm công cụ chủ đạo cho toàn bộ quy trình xử lý dữ liệu, từ Power Query đến xây dựng dashboard trực quan. Dữ liệu được lưu trữ tập trung trên Google Drive nhằm phục vụ cộng tác nhóm và đảm bảo khả năng chia sẻ, đồng bộ trong quá trình thực hiện.
Không chỉ dừng lại ở việc trình bày số liệu, dự án còn áp dụng tư duy Data Storytelling để kể những câu chuyện ẩn sau dữ liệu. Thông qua các biểu đồ bản đồ, histogram, bảng thống kê và dashboard tương tác, nhóm đã làm nổi bật những khác biệt về kết quả học tập giữa các địa phương, xu hướng lựa chọn tổ hợp môn của học sinh cũng như các yếu tố có thể ảnh hưởng đến công tác tuyển sinh đại học trong tương lai.
Một trong những giá trị lớn nhất của dự án là khả năng hỗ trợ ra quyết định. Kết quả phân tích có thể giúp các trường đại học tham khảo khi xây dựng phương án xét tuyển, đồng thời cung cấp thêm góc nhìn cho các cơ quan quản lý giáo dục trong việc đánh giá chất lượng dạy và học giữa các vùng miền.
Chia sẻ về quá trình thực hiện dự án, Đỗ Thành Mơ cho biết: “Điều giá trị nhất mà chúng em nhận được không chỉ là kỹ năng sử dụng Power BI, mà còn là tư duy phân tích dữ liệu và khả năng biến những con số thành thông tin hữu ích cho người ra quyết định. Dự án giúp chúng em hiểu rõ hơn về quy trình xử lý dữ liệu thực tế và tầm quan trọng của chất lượng dữ liệu trong mọi kết quả phân tích.”
Dự án là minh chứng cho tinh thần học tập gắn liền thực tiễn của sinh viên FPT Polytechnic. Từ một bài toán dữ liệu quy mô lớn, các bạn đã vận dụng kiến thức về làm sạch dữ liệu, mô hình hóa, phân tích thống kê và trực quan hóa để tạo ra sản phẩm có tính ứng dụng cao. Đây không chỉ là kết quả học tập đáng ghi nhận mà còn là bước chuẩn bị quan trọng để các sinh viên ngành Xử lý dữ liệu tự tin bước vào môi trường làm việc chuyên nghiệp trong tương lai.
Giảng viên Trần Tuấn Phong
Bộ môn Ứng dụng phần mềm
FPT Polytechnic Hà Nội
